Danıştay, Anayasa Mahkemesinin temel hakları yönetmeliğe bırakan yasal dayanağı iptal ettiği uzman çavuş sözleşme feshini hukuka aykırı bularak özlük ve parasal hakların iadesine karar verdi.
Özet: Bir jandarma uzman çavuşun, dayanağını oluşturan kanun hükümleri Anayasa Mahkemesince iptal edildiği için "kendilerinden istifade edilememe" gerekçesiyle feshedilen sözleşmesinin hukuka aykırı bulunarak iptaline ve özlük ile parasal haklarının iadesine ilişkin alt mahkeme kararları onaylanmış; ancak parasal haklara uygulanacak yasal faizin başlangıç tarihi dava açma tarihi olarak düzeltilerek, yeni bir yargılama yapılmaksızın temyiz başvurusu reddedilmiş ve karar kesinleşmiştir.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/434 E.  ,  2025/5084 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/434
Karar No : 2025/5084
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Manisa ili, Salihli İlçe Jandarma Komutanlığında jandarma uzman çavuş olarak görev yapan davacının, kendisinden istifade edilemeyeceğinden bahisle, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Manisa İl Jandarma Komutanlığının 19/10/2021 tarihli işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...dare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işleme dayanak alınan 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "... kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir." ibaresi ile aynı Kanun'un 19. maddesinde yer alan "... kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli ... yönetmelikte gösterilir." ibaresinin, 10/06/2022 tarih ve 31862 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 01/06/2022 tarih ve E:2022/4, K:2022/64 sayılı kararıyla, "... kamu hizmetlerinde kalma hakkına ilişkin bir konuda herhangi bir yasal çerçeve çizmeden ve temel ilkeleri belirlemeden düzenlemenin yönetmeliğe bırakılmalarını öngörmeleri nedeniyle temel hak ve özgürlüklerin kanunla sınırlanması gerekliliğiyle bağdaşmadığı..." gerekçesine yer verilerek iptaline, iptal hükümlerinin kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği, Anayasa Mahkemesince bir kanunun tümünün ya da belirli hükümlerinin Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde, eldeki davaların Anayasaya aykırılığı saptanmış olan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasanın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği; bu durumda, davacının sözleşmesinin feshine dair işlemin yasal dayanağının Anayasaya Mahkemesince iptal edilmesi nedeniyle, yasal dayanağı kalmayan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ayrı ayrı hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürütülemeyeceği, 3269 sayılı Kanun'un 12. maddesinin Yönetmeliğe yollama yapan hükmünün karar tarihi itibarıyla yürürlükte olduğu, işlemin sebebini davacının kusurlu eylemi oluşturduğu ve bu nedenle istifade edilemeyecek personel değerlendirmesi yapıldığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklara uygulanacak "yasal faizin başlangıç tarihi" olarak dava açma tarihi olan 01/12/2021 tarihinin esas alınması gerekirken; yoksun kaldığı parasal hakların, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ayrı ayrı hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde hüküm kurulmasında hukuka ve Danıştay içtihatlarına uygunluk bulunmamakta ise de; bu yanlışlık, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan eksiklik ve yanlışlık kapsamında olduğundan, söz konusu kararın, "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, dava açma tarihi olan 01/12/2021 tarihinden öncesi için bu tarihten itibaren, bu tarihten sonrası için hakediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının ayrı ayrı hak ediş tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ve özlük haklarının iadesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının "işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, dava açma tarihi olan 01/12/2021 tarihinden öncesi için bu tarihten itibaren, bu tarihten sonrası için hakediş tarihlerinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 19/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.