ankara 12. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı, araç mahrumiyeti ve çekici ücreti tazminatı talepli davasında verilen karar.

Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı, araç mahrumiyeti ve çekici ücreti tazminatı talepli davasında verilen karar.

Özet: Bu dava, 24/05/2025 tarihli trafik kazasında davalı sürücünün tam kusurlu olduğu iddiasıyla, davacının aracında oluşan ve davalı sigorta şirketinin kısmen ödediği değer kaybının eksik kalan kısmı ile aracın on gün tamirde kalması sebebiyle doğan araç mahrumiyeti ve çekici ücreti zararlarının kalan kısmının, sigorta şirketinden poliçe limiti dahilinde, diğer davalı araç sahibi ve sürücüden ise müteselsilen, olay veya temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep eden bir tazminat istemidir; davalı sigorta şirketi ise zamanaşımı, zararın ödemelerle karşılandığı ve araç mahrumiyeti ile çekici ücreti gibi taleplerin teminat dışında olduğu savunmasını sunmuştur.

T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/671 Esas - 2026/173

T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/671 Esas

KARAR NO : 2026/173

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/08/2025

KARAR TARİHİ : 04/03/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/03/2026

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 24/05/2025 tarihinde müvekkili E... .... .... A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı 06 T 6036 plakalı aracın sağ şeritte nizami seyrederken sol şeritten kontrolsüz şekilde şerit değiştirerek çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilin aracında değer kaybı oluştuğunu, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine yalnızca 30.000,00 TL ödeme yapıldığını ancak bu bedelin gerçek zararı karşılamadığını, aracın 24/05/2025 ile 03/06/2025 tarihleri arasında on gün tamirde kalması sebebiyle araçtan mahrumiyet zararı doğduğunu, bu zararın davalı araç sahibi ve sürücü tarafından karşılanması gerektiğini, ayrıca kaza sonrası aracı sanayiye götürmek için Adil Diler isimli çekici sahibine 1.300,00 TL ödendiğini, bu bedelin de yargılama gideri olarak davalı araç sahibi ve sürücüden tahsil edilmesi gerektiğini belirterek, HMK'nın 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000,00 TL eksik ödenen değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş.'den poliçe limiti dahilinde temerrüt tarihinden, diğer davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müteselsilen, 1.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalı araç sahibi Selahattin Karabenli ve sürücü Burak Benlier'den olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle müteselsilen tahsilini ve 1.300,00 TL çekici ücretinin yargılama gideri kapsamında davalı araç sahibi ve sürücüden müteselsilen tahsilini talep etmiş, 19/01/2026 tarihli dilekçesiyle, 1.000,00 TL olan değer kaybı talebini 5.000,00 TL'ye, 1.000,00 TL olan araç mahrumiyet bedeli talebini 22.100,00 TL'ye yükseltmiş ve 1.300,00 TL çekici ücretinin davalı araç sahibi ve sürücüden tahsilini istemiştir.

CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, öncelikle davanın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise sigortalıları 06 T 6036 plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde, müvekkil şirket tarafından davacıya 20/06/2025 tarihinde 76.225,00 TL araç hasar bedeli ve davacı vekiline 10/07/2025 tarihinde 30.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bu ödemelerle davacının tüm zararının karşılandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yapılacak hesaplamada bu ödemelerin faiziyle birlikte mahsup edilmesi gerektiğini, değer kaybı tazminatının 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesi ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1'de belirtilen usul ve esaslara göre hesaplanması gerektiğini, çekici ücreti ve araç mahrumiyeti gibi dolaylı zararların KTK'nın 92. maddesi uyarınca teminat dışında olduğunu, KTK'nın 97. maddesindeki sigortaya başvuru şartı nedeniyle zorunlu arabuluculuğun uygulanmayacağını ve arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini ve son olarak talebin haksız fiilden kaynaklanması sebebiyle avans faizi talebinin reddedilerek yasal faize hükmedilmesi gerektiğini savunarak, öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle, aksi halde esastan reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya karşı cevap vermemiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, 24/05/2025 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, tarafların sigorta ve araç tescil kayıtları, davalı sigorta şirketince yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, 15/01/2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybı zararının tüm davalılardan, araç mahrumiyet zararı ve çekici ücretinin ise davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli'den tazmini istemine ilişkindir.

24/05/2025 tarihinde davacıya ait 34 FZ 3342 plakalı araç ile davalılardan Burak Benlier'in kullandığı, Selahattin Karabenli'ye ait ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı 06 T 6036 plakalı aracın karıştığı trafik kazası meydana geldiği, davacı vekilinin kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, bu nedenle müvekkilinin aracında oluşan bakiye değer kaybı, araç mahrumiyet zararı ve çekici ücretinden kaynaklanan zararlarının tazmin edilmesi gerektiğini ileri sürerek bu davayı açtığı, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin, zamanaşımı def'inde bulunduğunu, yapılan ödemelerle zararın karşılandığını, değer kaybının Genel Şartlara göre hesaplanması gerektiğini, araç mahrumiyeti ve çekici ücretinin teminat dışı olduğunu savunarak davanın reddini talep ettiği, diğer davalıların ise davaya cevap vermediği görülmüştür.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur. 6098 sayılı TBK'nın 49/1. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur. Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarihli iptal kararı sonrası, değer kaybının ZMMS Genel Şartları'na göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır.

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Makine Mühendisi Adli Trafik Uzmanı bilirkişi İbrahim Ütebey tarafından düzenlenen 15/01/2026 tarihli raporda, davalı sürücü Burak Benlier'in aracını dikkatsiz ve tedbirsiz kullanarak, gerekli güvenli takip mesafesini korumayarak ve hızını yol durumuna göre ayarlamayarak önündeki araca çarpıp kontrolsüzce sağ şeride geçerek davacı aracına çarpması nedeniyle kazanın oluşumunda KTK'nın 52/b-c, 56/c ve 84/d maddelerini ihlal ederek %100 oranında kusurlu olduğu, davacı araç sürücüsünün ise nizami seyrinde iken kazaya maruz kaldığı ve kusurunun bulunmadığı, davacıya ait 2009 model Geely marka aracın kaza öncesi hasarsız piyasa rayiç değerinin 245.000,00 TL, onarım sonrası değerinin ise 210.000,00 TL olduğu, bu nedenle reel değer kaybının 35.000,00 TL olarak hesaplandığı, davalı sigorta şirketince ödenen 30.000,00 TL mahsup edildiğinde bakiye değer kaybı alacağının 5.000,00 TL olduğu, aracın makul onarım süresinin 20 gün olduğu ve bu süre için hesaplanan araç mahrumiyet zararının 22.100,00 TL olduğu, 1.300,00 TL çekici bedeline ilişkin dosyada ödeme belgesi bulunmadığından takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili 03/02/2026 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesinde, müvekkili tarafından yapılan 30.000,00 TL'lik ödeme ile davacının tüm zararının karşılandığını, raporda yapılan değer kaybı hesaplamasının denetlenebilirlikten uzak ve fahiş olduğunu, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları'nda belirtilen formüle göre yapılması gerektiğini, çekici ücreti ve araç mahrumiyet bedelinin KTK'nın 92. maddesi uyarınca teminat dışı dolaylı zararlar olduğunu belirterek rapora itiraz etmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 24/05/2025 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, tarafların sigorta ve araç tescil kayıtları, davalı sigorta şirketince yapılan ödemelere ilişkin dekontlar, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek hükme esas alınan 15/01/2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

24/05/2025 tarihinde davacıya ait araca, davalılardan ... .... .... ye ait ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın çarpması sonucu meydana gelen kazanın oluşumunda davalı sürücü ... .... .... 'in %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücünün ise kusurunun bulunmadığı, davalı sigorta şirketinin değer kaybı hesaplamasının ZMMS Genel Şartları'na göre yapılması gerektiği yönündeki itirazının, Anayasa Mahkemesi'nin ilgili iptal kararı ve yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca gerçek zarar ilkesi gereği aracın kaza öncesi ve sonrası rayiç değer farkına göre hesaplama yapılması gerektiğinden yerinde olmadığı, bu doğrultuda bilirkişi raporunda davacı aracındaki toplam değer kaybının 35.000,00 TL olarak hesaplandığı, davalı sigorta şirketince daha önce ödenen 30.000,00 TL'nin mahsubu ile davacının 5.000,00 TL bakiye değer kaybı alacağı bulunduğu anlaşıldığından bu talebin kabulüne karar verildiği;

Araç mahrumiyet zararı talebi yönünden yapılan incelemede, bilirkişi raporunda aracın makul onarım süresi 20 gün olarak belirlenerek araç mahrumiyet zararının 22.100,00 TL olarak hesaplandığı, bu zararın KTK'nın 92. maddesi ve ZMMS Genel Şartları uyarınca teminat dışı kalan dolaylı zararlardan olduğu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı, ancak haksız fiil sorumluları olan davalı araç sürücüsü ve malikinin bu zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşıldığından bu talebin de adı geçen davalılar yönünden kabulüne karar verildiği;

1.300,00 TL çekici ücreti talebi yönünden yapılan incelemede, davacının bu talebini dava dilekçesinde maddi tazminat kalemi olarak değil, yargılama gideri olarak ileri sürdüğü, oysa çekici ücretinin haksız fiilden kaynaklanan doğrudan maddi zarar kalemi olduğu ve yargılama gideri niteliğinde bulunmadığı, maddi tazminat olarak talep edilebilmesi için harcının yatırılarak usulüne uygun bir istemde bulunulması gerektiği, harcı yatırılmayan bu talebin sonradan ıslah yoluyla ileri sürülmesinin de mümkün olmadığı anlaşıldığından, usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığı gerekçesiyle bu talebin reddine karar verildiği; davacının avans faizi talebinin, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle yerinde görülmeyerek yasal faize hükmedilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulü ile;

I) 5.000,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 21/07/2025 temerrüt tarihinden, diğer davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli yönünden 24/05/2025 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

II) 22.100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 24/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

III) 1.300,00 TL çekici ücretinin ödenmesi talebinin reddine,

2-Kabul edilen toplam 27.100,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.851,20 TL karar ve ilam harcından 615,40 TL peşin harç, 500,00 TL ıslah harcı, 300,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 1.415,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 435,80 TL harcın, kabul oranlarına göre 80,41 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 355,40 TL'sinin davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli'den alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 87,50 TL vekalet harcı, 500,00 TL ıslah harcı, 300,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.118,30 TL harcın, kabul oranlarına göre 390,83 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 1.727,47 TL'sinin davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli'den alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacının karşıladığı 1.395,00 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.395,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 7.056,50 TL'sinin, kabul oranlarına göre 1.301,92 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 5.754,57 TL'sinin davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 338,50 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 210,56 TL'sinin davacıdan, 4.389,44 TL'sinin, kabul oranlarına göre 809,85 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 3.579,59 TL'sinin davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli'den alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 27.100,00 TL üzerinden takdir edilen 27.100,00 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 5.000,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 22.100,00 TL'sinin davalılar Burak Benlier ve Selahattin Karabenli'den alınarak davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekili ile diğer davalıların yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2026

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır