istanbul bölge adliye mahkemesinde otelcilik hizmeti veren şirketin kaçak elektrik cezasına itirazı üzerine açılan menfi tespit ve istirdat davasında ilk derece kararının istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde otelcilik hizmeti veren şirketin kaçak elektrik cezasına itirazı üzerine açılan menfi tespit ve istirdat davasında ilk derece kararının istinaf incelemesi.

Özet: Otelcilik hizmeti veren bir şirketin, elektrik tedarikçisi tarafından kesilen toplam 914.718,77 TL tutarındaki kaçak elektrik cezası faturaları ile zorla alınan 461.000 TLlik bononun haksız ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla menfi tespit ve ödenen bedellerin iadesi talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi davacıyı kısmen haklı bularak toplam 757.166,79 TLlik borcun mevcut olmadığına, 572.447,98 TLlik fazla ödemenin faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya iadesine ve 461.000 TLlik bononun hükümsüzlüğüne karar vermiş olup, davalı şirket bu kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/623

KARAR NO : 2026/1768

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 18/12/2025

NUMARASI : 2022/720 E - 2025/1120 K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit-İstirdat

KARAR TARİHİ: 18/06/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili şirket bünyesinde otelcilik hizmetleri faaliyetinde bulunmak üzere Merkez Mah. ... Cad. No: ... iç kapı no: ... Kağıthane İstanbul adresinde; .... Ltd. Şti. Kağıthane Şubesi'nin 10/02/2021 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edilerek faaliyete başladığını, davalı şirket tarafından 24/08/2022 tarihli tutanak ile kaçak elektrik kullanıldığından bahisle müvekkili şirket aleyhine 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 718.155,85 TL tutarındaki ve yine 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 196.562,96 TL tutarındaki 2 ayrı elektrik faturası ile toplam 914.718,77 TL kaçak elektrik cezası kesildiğini, müvekkili tarafından borca ve tutanağa itiraz edilmesine rağmen davalı kurum tarafından 06/09/2022 tarihinde müvekkili şirketin elektriğinin borç ödenmediği gerekçesi ile kesildiğini, borç ödenene kadar kesilen elektriğin yeniden bağlanmayacağının iletildiğini, işletmenin elektriğinin kesilmesi ile otelcilik hizmetlerinin yapılamaz hale geldiğini, müvekkilinin bu sebeplerden dolayı davalı yana 09/09/2022 tarihinde 460.000,00 TL nakit ve 09/09/2022 vadeli 461.000,00 TL bedelli bono vererek işletmenin elektriğinin yeniden bağlatıldığını, davalı kurumun cezaya dayanak işlemleri ve davaya konu fatura bedellerinin gerçeği yansıtmadığını, dayanak tutanağın gıyapta tutulduğunu, müvekkilinin veya yetkili temsilcisinin tutanakta imzasının bulunmadığını, tespit anında tutanak altına alındığı bildirilen 25 adet klimanın 2 ay önce montaj yapılmasına rağmen 1 yıllık tüketiminin esas alındığını, işletmede belediye kararı ile 11/02/2022 ile 26/08/2022 tarihleri arasında men edilmiş olması nedeni ile bu dönemde kısmi çalışma olmasına rağmen bu hususun enerji miktarı hesaplaması sırasında dikkate alınmamış olduğunu, yıllık ortalama tüketim miktarının göz ardı edilerek varsayımsal tüketim ile hesaplama yapıldığını, kaçak elektrik tüketiminin hesaplanmasında hukuka aykırı hareket edildiğini belirterek tüm bu nedenlerden dolayı müvekkilinin 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 718.155,85 TL tutarındaki ve yine 05/09/2022 son ödeme tarihli ... nolu ve 196.562,96 TL tutarındaki 2 ayrı elektrik faturası kapsamında kuruma borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin anılan faturalar kapsamında ödemiş olduğu 914.718,77 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte istirdadına, 09/09/2022 vadeli ve 461.000,00 TL bedelli bono yönünden davalı şirkete herhangi bir borcu olmadığının tespitine, anılan bononun icra takibine konulmaması için İİK md. 72/2 hükmü kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkukunun mevzuata uygun olduğunu, müvekkili kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını, müvekkili kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde kaçak enerji kullanımından dolayı tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden düzenlenen kaçak elektrik kullanım faturasında herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığını, davacı tarafından borca ve tutanağa itiraz edilmesine rağmen elektrik borcunun ödenmemesi gerekçesi ile elektriğinin kesildiği beyan edilmişse de davacının mevzuattan doğan ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek elektriğin kesilmesine kendisinin sebebiyet verdiğini, davacı tarafça her ne kadar davalı müvekkili şirket tarafından tek taraflı olarak tanzim edilen kaçak elektrik tutanaklarına istinaden haksız yere faturalandırıldığı iddia edilmişse de bu iddiaların kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme,

"Davanın kısmen kabulüne, davacının 24.08.2022 tarihli tutanak ile 05.09.2022 son ödeme tarihli 718.155,85 TL bedelli ve 05.09.2022 son ödeme tarihli 196.562,96 TL bedelli 2 adet faturadan kaynaklı olarak davalı şirkete 757.166,79 TL borçsuz olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

Davacının fazla ödediği 572.447,98 TL'nin dava tarihi olan 14.10.2022'den itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,

09.09.2022 vade tarihli 461.000,00 TL bedelli bononun hükümsüzlüğünün tespitine" karar vermiştir.

Kararı davalı vekili istinaf etmiştir. İstinaf dilekçesinde,yerel mahkemenin kaçak tespitinin usule uygun olduğunu,kaçak tüketim ve ek tüketim tahakkuklarının mevzuata uygun olmasına rağmen aksi yöndeki mahkeme kararının usule uygun olmadığını,belirtilen yasal düzenlemelere rağmen mahkemece kaçak elektrik tüketim bedeli hesabı mevzuata aykırı hesaplanmış olan bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiğini,hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda dava konusu alacak hatalı olarak belirlendiğinden kaçak tüketim bedelinin eksik ve hatalı belirlendiği gibi ayrıca mevzuata aykırı olarak kaçak ve kaçak ek tüketim bedeli hesabı yapılarak hatalı sonuçlara ulaşıldığını, eksik kaçak bedeli belirlenmekle eksik bedele dayalı faiz hesabı eksik olduğundan ve KDV hesaplaması yapılması gerekirken yapılmadığını, yerel mahkemece davacının ödediği bedellerin faiziyle iadesine karar verilmiş ise de, faizin türünün hatalı belirlendiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde; davalı istinafının reddini istemiştir.

6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;

Dava,kaçak tahakkuk bedeli nedeniyle menfi tespit ve ödenen kısım için istirdat talebine ilişkindir.

Yargılama sırasında alınan 11.12.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;"...Tutanak öncesi dönemde davacı sayacının kayıt ettiği günlük tüketim ortalaması (41,38 kwh/gün tüketim) ile tutanak sonrası bağlantılar düzeltildikten sonraki dönem günlük tüketim ortalamaları (210,27 kwh/gün - 199,74 kwh/gün) arasında bariz fark bulunmaktadır. Sunulan fotoğraflardan giriş sigortası öncesinde tespit edilen akım değeri, sigorta sonrasında düşmektedir. Bu durum şönt (kısa devre) varlığına işarettir. Tutanak tarihi itibariyle ölçü sistemine müdahale edilerek kaçak elektrik kullanıldığı kanaatine varılmıştır. Davacı tarafça tutanak tarihi itibariyle tüketilen elektrik, yukarıda detayı verilen mevzuat madde 42 - c hükmü gereği kaçak elektrik tüketimidir. Günlük elektrik kullanım süresi bakımından davalı kurumca 21 saat ve 8 saat ayrımı yapılmıştır. Klima * Aydınlatma ve Buzdolabı gün 21 saat kullanım süresi üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır ve bu 21 saatlik süre tutanak tarihinden geriye 365 gün için uygulanmıştır. Yukarıdaki fotoğraflardan anlaşılmaktadır. ki otel doğalgaz ile ısıtılmaktadır. Bu nedenle Kış ve kışa yakın bahar aylarında klimaların çalışması beklenmez. Ayrıca davalı kurumca otelde bulunan 25 adet odanın her birinde su ısıtıcısının, fön makinesinin günde 8 saat çalıştığı kabul edilmiştir. Bu cihazların da günlük 8 saat çalışması beklenmez. Mahalline Eylül ay sonu itibariyle tarafımca gidildiğinde en fazla 19,67 kw güç çekil tespit edi Bu güç değerine tüm otel dahildir. Yani Eylül sonu itibariyle dahi klima kullanımı davalı kurum iddiası gibi 50 kw. değildir. Üstelik mahallinde yapmış olduğum güç tespiti (19,67 kw), davalı kurumun kaçak tahakkuklarındaki iddiası (112,75 kw) ile örtüşmemektedir. ve de davalı kurum davacıyı 20 kw kurulu güç üzerinden abone yapmıştır. Hakkaniyetli bir rapor düzenlenebilmesi için kanaatim, kaçak ve kaçak ek tahakkuk hesaplamalarının oteldeki elektrikli cihazlara göre değil de mevzuat madde 44-1-a hükmünde belirtilen, kaçak elektrik miktarının hesaplanması bakımından öncelikle tüketimi doğru olarak kayıt etmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre hesaplama yapılması gerektiği doğrultusundadır. Hesaplamalarım mevzuat dahilindedir. Davacı tarafın, klimaların tutanak tarihinden kısa bir süre alınmış olduğu hususundaki beyanı bakımından; yukarıda davacı şirketin klimalarının takılı olmadığı ve klimaların takılı olduğu dönem günlük tüketim ortalamaları kıyaslanmış, arada fark bulunmaması nedeniyle davacı tarafın klimaların tutanak tarihinden kısa bir süre önce alınmış olunduğuna beyanlarının. dava ve kanaatimizin seyrine etken olamayacağı değerlendirilmektedir. Yukarıda mevzuat hükümleri, dava konusu kaçak tahakkukuna tek tek uyarlanarak değerlendirme yapılmıştır. Dava konusu 24.08.2022 tarihli tutanak nedeniyle davacı tarafın 29.380,69 TL. kaçak tahakkuku + 117.914,34 TL. kaçak ek tahakkuku olmak üzere toplam 147.295,03 TL. sorumluluğunun olabileceği, bu tutara 434 52 TL gecikme zammı eklendiğinde, davalı şirket alacağı, asıl alacak toplamı ve gecikme zammı toplamı - 147.295,03 TL + 434,52 TL - 147.729,55 TL olduğu, davacı tarafın 766.989.26 TL (460.000 TL - (147.295,03 TL + 434,52 TL)) menfi tespit talebinin olabileceği, davacının istirdat talebi bakımından; davacı şirketin istirdat talebi 312.704.997 (Davacının ödemesi 460.000,00 TL - davalının talep edebileceği kaçak kullanım bedeli 147.729,55 TL ) TL olacağı "hesaplanmıştır.

İtiraz üzerine alınan 07.05.2025 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda özetle;"...Taraf vekillerin itirazlarına ayrı başlıklar altında cevap verildiği, davalı tarafça davacının dava konusu tutanak öncesinde de kaçak elektrik (sözleşmesiz) kullandığına dair tutanaklar sunulmuştur. Bu durumda kök raporumuzda dikkate alınan 1,5 ceza katsayısı 2,00 olarak güncellenecektir. (kök rapor mevzuat 46-(3)) Gerekçe, davalı tarafça kök raporumuz sonrasında yeni belge (önceki tutanaklar) sunulmasıdır. Bu nedenle davacının sorumlu tutulabileceği kaçak tahakkuku kök raporda yapılan hesaplamaya göre artış göstermiştir. Yukarıda yapılan değerlendirmeler neticesinde, dava konusu 24.08.2022 tarihli tutanak nedeniyle davacı tarafın 39.174,25 TL Kaçak Tahakkuku + 117.914,34 TL Kaçak Ek Tahakkuku olmak üzere toplam 157.088,59 TL. sorumluluğunun olabileceği, bu tutara 463.43 TL gecikme zammı eklendiğinde, davalı şirket alacağı, asıl alacak toplamı ve gecikme zammı toplamı - 157.088,59 TL + 463,43 TL - 157.552,02 TL olduğu, davacı tarafın 757.166,79 TL ( 914.718,81 TL - (157.088,59 TL + 463,43 TL)) menfi tespit talebinin olabileceği, davacının istirdat talebi bakımından; davacı şirketin istirdat talebi 572.447.98 (Davacının ödemesi (460.000,00 TL + 270.000 TL) - davalının talep edebileceği kaçak kullanım bedeli 157.552,02 TL ) TL olacağı, Davacı taraf, 14.10.2022 dava tarihinden itibaren faiz talebinde bulunduğundan faiz konusu irdelenmediği, davacı şirket 572.447,98 TL asıl alacak üzerinden, icra takip tarihinden itibaren T.C. Merkez Bankasınca kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlardaki avans faizi talep edebileceği..." belirlenmiştir.

Bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği üzere abone olan davacı tarafça ölçü sistemine müdahale edilerek kaçak elektrik kullanıldığı ve bu eylemin tutanak tarihindeki ilgili yönetmelik hükümlerine göre 42 - c hükmüne göre kaçak elektrik kullanımı tanımına uyduğu anlaşılmıştır.Bu doğrultuda davalı tarafça 718.155,85 TLlık ve 196.562,96 TL lık toplam 914.718,77 TL tutarında kaçak ve ek tahakkuk yapıldığı görülmüştür.

Dava konusu yerin otel olduğu,klima ve benzeri elektrikli aletlerin kullanım sürelerinin bilirkişi heyetince etraflı şekilde değerlendirildiği,davacının ödediği tutarlar belirlenerek borçlu olduğu ve olmadığı tutarların kök heyet bilirkişi raporunda hesaplandığı,ancak davacının daha öncede kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının bulunduğu davalı tarafça ileri sürülerek sunulmakla,bilirkişi heyetinden alınan ek bilirkişi heyet raporunda bu kez kaçak elektrik kullanım bedeli tahakkuk ettirilmiştir.

O halde ek bilirkişi heyet raporunda davacı tarafın 39.174,25 TL Kaçak Tahakkuku + 117.914,34 TL Kaçak Ek Tahakkuku olmak üzere toplam 157.088,59 TL borçlu olduğunun hesaplandığı,bu tutara 463.43 TL gecikme zammı eklenerek ,davalının asıl alacak toplamı ve gecikme zammı toplamı olmak üzere 157.088,59 TL + 463,43 TL = 157.552,02 TL olduğu belirlendikten sonra , davacı tarafın 757.166,79 TL ( 914.718,81 TL - (157.088,59 TL + 463,43 TL)) Tlık tutardan borçlu olmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca davacının istirdat talebinin 572.447.98 TL olduğu gözetilerek ödenen (460.000,00 TL + 270.000 TL) - davalının talep edebileceği kaçak kullanım bedeli 157.552,02 TL anlaşılmakla,davacının davalıya verdiği 09.09.2022 vade tarihli 461.000,00-TL bedelli bononun hükümsüz kaldığı,davanın davacının borçlu olduğu belirlenen 157.088,59 TL dışında ispatlandığı görülmekle, gerek esasa ilişkin hüküm verilmesinde ve gerekse istirdata ilişkin hükümde avans faizi uygulanmasında aykırılık görülmemiştir.

Mahkemenin kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir

K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,

Davalıdan alınması gereken 51.722,06 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 12.930,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 38.791,54 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)

İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 18/06/2026