diyarbakır bölge adliye mahkemesi 4. hukuk dairesinin trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle tespit edilemeyen araç kusurundan güvence hesabına karşı açılan tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle tespit edilemeyen araç kusurundan Güvence Hesabına karşı açılan tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki belge, bir trafik kazasında kimliği belirlenemeyen sürücünün %50 kusurlu bulunması sonucu yaralanan davacının, bakım giderleri, geçici iş göremezlik ve sürekli iş gücü kaybı gibi maddi zararları için Güvence Hesabına karşı açtığı tazminat davasıyla ilgilidir; davacı, belirlenen sürücünün sigortacısıyla anlaşmasının ardından, kimliği tespit edilemeyen sürücünün kusuruna düşen tazminat talebini Güvence Hesabından talep ederken, davalı, önceki uzlaşma nedeniyle ek tazminat hakkı kalmadığını savunmaktadır.

T.C.

DİYARBAKIR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/4561

KARAR NO : 2026/1243

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 04/06/2026

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı davalı Güvence Hesabı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla;

dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

A) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ....'un .... tarihinde .... Düğün salonunun köşesinde bulunan aracının yanına gitmek için karşıdan karşıya geçmeye çalışırken, .... adına kayıtlı,.... plakalı .... yönetimindeki hızla yanından geçen aracın müvekkiline çarparak yaralanmasına neden olduğunu, .... aleyhine .... Cumhuriyet Başsavcılığı .... E. sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, sürücü ....'ın soruşturma dosyasında vermiş olduğu ifadelerinde birden karşısına çıkan araca çarpmamak için direksiyonu kırdığını bu nedenle kazanın gerçekleştiğini beyan ettiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesi .... E (Son esası ....) sayılı dosyası ile taraflarınca kusurlu aracın sigorta şirketine karşı maddi tazminat, araç sahibi ve araç sürücüsüne maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, yapılan yargılama sırasında Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden alınan .... tarihli kusur raporunda sigortalı aracın sürücüsü ....'ın %.... oranında, tespit edilemeyen araç sürücüsünün ise %.... kusurlu olduğunu, müvekkili ....'un kusursuz olduğunun tespit edildiğini, yargılamanın uzun sürmesi, yüksek enflasyon nedeniyle paranın değerinde meydana gelen kayıplar ve dosyanın tekrardan istinaf ve temyiz aşamalarından geçecek olması nedenleri ile bu dosyada Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden alınan .... tarihli kusur raporunda sürücünün kusuruna denk gelen%....'lik kısım için anılan dosyadaki davalı sigorta şirketi ile uzlaşıldığını, tespit edilemeyen sürücünün kusuruna denk gelen %....'lik kısım için Güvence Hesabına başvuru hakkı saklı tutulduğunu, Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden alınan .... tarihli kusur raporu doğrultusunda tespit edilemeyen sürücünün %....'lik kusuruna denk gelen tazminat tutarının fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik, tedavi gideri (bakıcı gideri) karşılığında ....-TL; geçici işgörmezlik(iyileşme dönemindeki kazanç kaybı) karşılığı ....-TL; çalışma gücü kaybı ve efor kaybı karşılığında (sürekli iş göremezlik zararı) ....-TL maddi tazminatın davalıdan faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, .... tarihli bedel arttırım dilekçesinde özetle;....-TL olan tedavi gideri (bakıcı) talebimizi ....-TL artırarak ....-TL'ye, ....-TL olan geçici iş görmezlik tazminatı talebimizi ....-TL artırarak ....-TL’ye, ....-TL olan çalışma gücü kaybı (sürekli iş görmezlik) tazminatı talebimizi .... -TL artırarak ....-TL’ye, toplam maddi tazminat talep miktarını ....-TL artırarak ....-TL'ye yükseltiyoruz, şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur.

Davacı vekili .... tarihli tarihli ıslah dilekçesinde özetle;....-TL olan çalışma gücü kaybı (sürekli iş görmezlik) tazminatı talebimizi .... -TL artırarak ....-TL’ye, tedavi gideri (bakıcı) talebimizi ....-TL olarak ve geçici iş görmezlik tazminatı talebimizi ....-TL olarak aynen muhafaza ediyoruz, daha önce ....-TL olan toplam maddi tazminat talep miktarımızı ıslah yoluyla ....-TL artırarak ....-TL'ye yükseltiyoruz, şeklinde beyan ve talepte bulunmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı ile .... arasında görülen ...Asliye Hukuk Mah. .... E. Sayılı dava dosyasında tarafların anlaşma yoluna gittiğini, davacı ile .... arasında .... tarihli sulh protokolü imzaladığını, bu protokol gereği müvekkili kurumun, .... bilgi istediğini, .... cevabında; ... Asliye Huk. Mah. ....E. Ve ....K. Sayılı ilamı gereği .... plakalı aracın %.... kusuru üzerinden .... tarihinde ...İcra Müd. ....E. Sayılı takip dosyasına ....TL asıl alacak olmak üzere toplam ....TL ödeme yaptıklarını, .... tarihinde .... geçici işgörmezlik için ....TL asıl alacak olmak üzere toplam ....TL ödeme yaptıklarını ve yine istinaf sonrası .... plakalı aracın .... kusuru üzerinden ....TL asıl alacak olmak üzere toplam ....TL ödeme yaptıklarına dair cevap verdiklerini, bu durumda .... plakalı aracın sigortacısı .... tarafından %.... kusur üzerinden davacının tüm tazminat taleplerinin karşılandığını, bu durumda tazminat talep hakkı kalmayan davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... tarih, .... Esas ve .... Karar sayılı kararı ile; Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebine dair maddi tazminat davasıdır.

1-Davanın kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE, .... TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve .... TL bakıcı gideri olmak üzere toplam .... TL'nin temerrüt tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Davacının .... TL geçici iş göremezlik tazminatı talebinin REDDİNE, şeklinde karar verilmiştir.

C) İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karar davalı Güvence Hesabı tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kararın hukuka aykırı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı yanın hukuki yararı bulunmadığını, davacı tarafça 2.defa ıslah dilekçesi verildiğinden, hmk 176.madde

uyarınca ıslahın reddine karar verilmesi gerektiğini, kazaya plakası tespit edilemeyen aracın sebebiyet verdiğinin araştırılmadığını, buna dair herhangi bir delil, tanık beyanı, kamera kaydı vb. bulunmaması, kazanın oluş şekli ile ilgili

herhangi bir bilgi ve belge edinilememiş olması, bu sebeple de kusur oranlarının ve söz konusu kazadan dolayı Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun net biçimde tespit edilemediğini, kazaya neden olan aracın motorlu araç olması

gerektiğini, bu husus araştırılmadan karar verildiğini, mahkemece kusur ve maluliyet raporu alınmaksızın karar verilmesinin hatalı olduğunu, bundan dolayı savunma haklarının kısıtlandığını, hükme esas alınan taraf olmadıkları davada

verilen karara karşı istinaf ve temyiz aşamaları tamamlanmadığını, dava dosyası uzlaşma ile kapatıldığından, o davada alınan raporların hükme esas teşkil etmediğini, dava konusu kaza ile ilgili soruşturma dosyasında, şikayet

talebinin olup olmadığının araştırılmadığını, bakıcı giderinden sorumluluklarının bulunmadığını, ....'den rücuya tabi ödeme alınıp alınmadığının araştırılmadığını, hesaplamada %1.8-%1,65 teknik faiz uygulanması gerektiğini, kararın

kaldırılmasını ileri sürmüştür.

D) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

Dava, Trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebinden ibarettir.

İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu

nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır.Ayrıca; HMK'nin 357. maddesine göre, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz.

Değerlendirme

1-.... günü saat .... sıralarında sürücü .... sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı araç ile .... Bulvarı istikametinden .... istikametine seyir halinde iken kaza mahalli olan ... Sokağa geldiği esnada seyir istikametine göre sağ tarafından kavşağa giren plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen araca karşı, sola direksiyon kırması ile karşıdan karşıya geçiş yapan davacı yaya ....'a çarpması neticesinde trafik kazasanın meydana geldiği, meydana gelen kaza sonrasında davacının yaralandığı anlaşılmıştır.

2-Kaza mahallinde düzenlenen .... tarihli kaza tespit tutanağına göre, .... plakalı araç sürücüsü ....'ın beyanına göre ... Sokak .... caddesi istikametinden gelen ve .... caddesi üzerine çıkan araca çarpmamak için sola manevra yaparak seyrine devam ettiği esnada davacıya çarpması üzerine meydana gelen kazada KTK'nin 74 üncü maddesinin ihlal ettiğinden dolayı kusurlu olduğunun tespit edildiği ve başkaca kusurlu olduğuna yer verilmediği görülmüştür.

3-Kazaya karışan .... plaka sayılı aracın ....-.... tarihleri arasında .... nezdinde .... sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, davacı tarafından .... tarihli dava dilekçesi ile davalılar ...., ...., .... aleyhine müştereken ve müteselsil sorumluluk esasına göre tazminat davası açtığı, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) .... Esas sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda .... plaka sayılı aracın sürücüsünün %...., tespit edilemeyen araç sürücüsünün ise meydana gelen kazada %.... oranında kusurlu, davacının ise kusursuz olduğunun tespit edildiği, hesap uzmanı tarafından %.... kusur oranına göre hesaplama yapılarak, sürekli maluliyet tazminat miktarının .... TL, geçici maluliyet tazminat miktarının .... TL, bakıcı gideri tazminat miktarının .... TL olmak üzere toplam tazminat miktarının .... TL olarak hesaplandığı, davacının bu hesaba uygun olarak %.... kusur oranı üzerinden talebini .... tarihli dilekçe ile .... TL olarak belirlediği, akabinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) .... tarih, .... Esas ve .... Karar sayılı kararıyla dava dışı .... şirketinin ve davalı gerçek kişilerin %.... oranında kusuru esas alınarak tazminatın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın davacı ve davalı Sigorta şirketi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin .... tarih, .... Esas ve ....

Karar sayılı ilamı ile "...müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince tazminattan kusur indirimi yapılmaması, tüm tazminattan sorumluluklarının gözetilmesi, davacının maluliyet durumunun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma

Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenmesinin doğru olduğu, .... yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması" gerekçesi ile kaldırılmasına karar verilmiştir.

4-Kaldırma kararı üzerine düzenlenen .... tarihli aktüerya bilirkişi raporuna göre davacının tazminat alacağı, %.... kusur oranına göre, sürekli maluliyet tazminat miktarının .... TL, geçici maluliyet tazminat miktarının .... TL, bakıcı gideri tazminat miktarının .... TL olmak üzere toplam tazminat miktarının .... TL olarak hesaplandığı, davalı ....'nin .... tarihli dilekçesinde davacı ile sulh oldukları, davacı vekilinin .... tarihli dilekçe ile uzlaşma sağlandığını, dava konusu olay nedeniyle birbirlerini ve sigortalı araç sürücüsünü maddi tazminat yönünden ibra ettiklerini, Güvence Hesabına başvuru hakkının saklı olduğuna dair beyanda bulunduğu, mahkemece .... tarih, .... Esas ve .... Karar sayılı karar ile tarafların sulh olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve karar taraflarca istinaf edilmemiştir.

5-Davacı incelenmekte olan davada alınan kusur raporuna göre plakası tespit edilmeyen araç yönünden %.... kusura denk gelen tazminat talebi yönünden davalı güvence hesabının sorumluluğuna dayanmaktadır.Somut olayda; Meydana gelen trafik kazası dolayısı ile Dairemizin .... tarih, .... Esas ve .... Karar sayılı ilamında kusur oranlarına dair bir değerlendirme yapılmadığı, müşterek ve müteselsil sorumluluğa atıf ile gerçek kişi davalıların tazminatın tamamından sorumlu olduklarının belirtildiği, buna göre kaza tespit tutanağı ile mahkemece ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan kusura dair raporlar arasında çelişki oluştuğu, mahkemenin %.... ve %.... oranındaki raporlara ilişkin İDM tespitinin Daire tarafından yerinde bulunmayarak kaldırılmasına rağmen dosyanın istinaf veya temyiz süreçlerinden geçerek kesinleşmediği, maddi anlamda kesinleşen bir hüküm bulunmadığı halde anılan çelişki giderilmeksizin karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Bu haliyle mahkemece, kusur ve kusur oranlarının açıklığa kavuşturulduğundan ve çelişkinin giderildiğinden bahsedilemeyecektir. Davalı Güvence Hesabı vekilinin istinaf itirazları yerindedir. Kararın kusur ve kusur oranları yönünden kaldırılması gerekir.Mahkemece yapılması gereken iş; dosyanın İTÜ Trafik Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edilerek kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur dağılımına ilişkin çelişkilerin giderilmesi yönünde ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alındıktan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

6-Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin

ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor

heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması zorunludur.Maluliyete ilişkin alınacak raporların .... tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik'e (Çocuklar için 20/02/2019 tarihinden sonraki vakalar bakamından Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik-20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı R.G) uygun olarak düzenlenmesi gerekir. (Bknz:Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2023/10143 Esas ve 2023/12945 Karar, 2021/13167 Esas ve 2022/7612 Karar, 2023/12609 Esas ve 2025/6401 Karar, 2023/12677 Esas ve 2025/6566 Karar, Diyarbakır Bam 4. Hukuk Dairesinin, 2021/2742 Esas ve 2023/1403 Karar) Somut olayda; haksız fiilin .... tarihinde meydana geldiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... tarih, .... Esas ve .... Karar sayılı dosyasına dayanak ATK 3. İhtisas Kurulunun 25/03/2019 tarih,5042 karar sayılı raporunda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği esas alınarak maluliyet belirlenmiş ve Dairemizin 25/02/2021 tarih, 2020/300 Esas ve 2021/264 Karar sayılı ilamı ile 2013 yılından sonra zikredilen yönetmeliğin uygulanacağından bahisle itirazların reddine karar verilmiş ise de olay tarihi itibariyle .... tarihi ile .... tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin esas alınması gerektiği, bu yönüyle davacı için usulü müktesep haktan bahsedilemeyeceği, nitekim dosyanın taraflarının farklı olduğu, dolayısı ile mahkemece .... tarihinde geçerli olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre maluliyet tespiti yapılmaksızın daha önceki dosyada alınan ve olay tarihinde geçerli olmayan maluliyet raporunun esas alınarak karar verilmesi hatalıdır. İstinafa gelen davalı Güvence Hesabının usulü müktesep haklarının korunması bakımından yeniden Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak maluliyet raporu alınmak suretiyle bir önceki maluliyet oranını geçmeyecek şekilde önceki hesaplama usullerine uygun olarak ek rapor alınarak sonuca gidilmelidir. Kararın hatalı maluliyet raporu yönünden de kaldırılması gerekir.

7-Dava, belirsiz alacak davası olarak açılmış olup talebin arttırılmasını müteakiben davacının ıslah hakkının bulunduğu anlaşılmakla mahkemece bu usule riayet edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davanın belirsiz alacak davası

olarak açılmasında hukuki yararın bulunduğu, nitekim tazminatın ne kadar olacağını bilmesinin ve yeni asgari ücretin yansıyıp yansımayacağını belirlemesinin mümkün bulunmadığı, buna göre davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının

yargılamaya ve uyuşmazlığa katkısı bulunmadığından ayrı ayrı reddine karar vermek gerekir.

Bu itibarla, davalı Güvence Hesabı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına vaki istinaf başvurusunun yukarıda zikredilen hususlar ışığında kabulü ile kararın HMK'nin 353/(1)-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma kararında

belirtilen hususlar ışığında yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE;

İlk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın, kaldırma kararında belirtilen gerekçeler ışığında davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden taraflarca peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilâm harcının talep halinde ilgilisine İADESİNE,

4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek hükümde dikkate alınmasına,

6-Dairemiz kararının taraflara tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,