Danıştay kararı: Ağrı Valiliğince "reşit olmayanla cinsel ilişki" suçlamasıyla feshedilen sözleşmeli öğretmen sözleşmesinde yetki yetersizliği itirazının değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrakta, reşit olmayanla cinsel ilişki suçu şüphesiyle sözleşmesi Ağrı Valiliği tarafından feshedilen bir sözleşmeli öğretmenin iş sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin, ilk derece ve bölge idare mahkemelerince atama yetkisinin Milli Eğitim Bakanlığında olması sebebiyle valiliğin fesih yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle iptal edilmesi ve valiliğin yetki ve usulde paralellik ilkesine dayanarak bu kararları temyiz etmesi ele alınmaktadır.
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/3863 E.  ,  2025/5285 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/3863
Karar No : 2025/5285
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ağrı ili, ... Kız İmam Hatip Lisesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi uyarınca sözleşmeli öğretmen olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin Ağrı Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla; bir sözleşmeli personelin atamasının yapılması konusunda yetki verilen makam veya mercii, aksine bir düzenleme bulunmadığı müddetçe, anılan personelin sözleşmesinin feshedilmesine yönelik işlemi de tesis etmeye yetkili olduğu, anılan makam veya mercii dışında sözleşmenin feshedilmesi durumunda ise, idarî işlemin yetki unsuru yönünden sakatlanacağı, davacının sözleşmeli personel olarak ilk atamasının, ilgili mevzuat kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapıldığı, davacının sözleşmesinin feshine dair işlemin de Milli Eğitim Bakanlığınca tesis edilmesi gerekirken, Ağrı Valiliği tarafından sözleşmesinin feshedildiği, bu durumda, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ataması yapılan sözleşmeli öğretmenlerle İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri arasında sözleşme imzalandığı, yetki ve usulde paralellik ilkesi gereği davacının sözleşmesinin Milli Eğitim Müdürü tarafından feshedildiği, tesis edilen işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Ağrı ili, ... Kız İmam Hatip Lisesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi kapsamında meslek dersleri öğretmeni olarak görev yapan davacının, "reşit olmayanla cinsel ilişki" suçundan hakkında yapılan soruşturma neticesinde; davacıya atfedilen fiilin sübuta erdiğinden bahisle Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde düzenlenen "Devlet memurluğundan veya öğretmenlik mesleğinden çıkarılmayı gerektiren bir ceza alınmamış olması" şartını görevi sırasında kaybettiği gözetilerek, anılan Yönetmeliğin 22. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin tek taraflı feshedilmesi yönünde getirilen teklif üzerine, Ağrı Valiliğinin ... tarih E... sayılı sözleşme feshi işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde sözleşmeli personel; kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri olarak tanımlanmış olup; sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri yurtdışı teşkilatlarında istihdam edilecek personel için ayrıca olmak üzere Cumhurbaşkanınca belirleneceği ve bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyecekleri düzenlemesi yer almıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'a dayanılarak hazırlanan ve 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin "Atama ve görev yerinin belirlenmesi" başlıklı 15. maddesinde, "(1) Sözlü sınavda 60 ve üzerinde puan alanlardan sözleşmeli öğretmenliğe atanmak üzere başvuruda bulunanların atamaları, sözlü sınav puanı üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak ilan edilen kontenjanlar dâhilinde elektronik ortamda gerçekleştirilir. Puan eşitliği hâlinde KPSS puanı üstünlüğü dikkate alınır; eşitliğin devamı hâlinde atanacak aday bilgisayar kurası ile belirlenir.
(2) Atamalar, Bakanlıkça il/ilçe veya doğrudan eğitim kurumlarına yapılır.
(3) Bakanlıkça il/ilçe emrine atama yapılması hâlinde sözleşmeli öğretmenlerin görev yerleri, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince alanında ihtiyaç bulunan eğitim kurumları olacak şekilde belirlenir.
(4) Ataması yapılan sözleşmeli öğretmenler ile ilgili il/ilçe millî eğitim müdürleri arasında sözleşme imzalanır.
(5) İlan edilen kontenjanlardan atama şartlarını taşımadıklarının anlaşılması nedeniyle atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanılmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi gibi sebeplerle boşalan pozisyonlara, sözlü sınav sonuçlarının kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere aynı usulle atama yapılabilir." kuralına
"Sözleşmenin feshi ve sona ermesi" başlıklı 22. maddesinde, "(1) Sözleşmeli öğretmenlerden;
a) Bu Yönetmelikte belirtilen şartlardan herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılanların veya bu şartlardan herhangi birini görevleri sırasında kaybedenlerin,
b) Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre her yıl yapılacak performans değerlendirmesinde başarılı olamayanların, sözleşmeleri tek taraflı olarak feshedilir.
(2) Sözleşmeli öğretmen olarak çalışmakta iken 65 yaşını dolduranların sözleşmeleri, 65 yaşını doldurdukları tarihte hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer.
(3) Sözleşmeli öğretmenler, bir ay önceden yazılı ihbar ile sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir." kuralına yer verilmiştir.
06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise, personelin, işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, işe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedileceği düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta; yukarıda belirtilen yönetmelik hükmü gereğince sözleşmeli öğretmenlerin atamalarının, Milli Eğitim Bakanlığınca il/ilçe veya doğrudan eğitim kurumlarına yapılacağı kuşkusuz olup, davacının da bu kapsamda ... tarih ve ... sayılı Bakanlık işlemi ile sözleşmeli öğretmen olarak atandığı, ardından 28/03/2019 tarihinde İl Milli Eğitim Müdürlüğü ile sözleşme imzalayarak Ağrı ili, ... Kız İmam Hatip Lisesinde göreve başladığı, dava konusu edilen sözleşme feshi işleminin de yine Milli Eğitim Müdürü tarafından imzalanarak Valilik onayına sunulduğu dikkate alındığında, bu haliyle sözleşme feshine ilişkin dava konusu işlemin sözleşmeyi imzalayan mercii tarafından yapıldığı görüldüğünden, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu durumda, uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, davacının sözleşmeli personel olarak ilk atamasının ilgili mevzuat kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapıldığı, sözleşmesinin feshine dair işlemin de Milli Eğitim Bakanlığınca tesis edilmesi gerekirken, Ağrı Valiliği tarafından sözleşmesinin feshedildiği, bu durumda, dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.