Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin enerji üretim katkı payı sözleşmesinden kaynaklanan fahiş faturanın iptali ve icra takibinin önlenmesine yönelik menfi tespit davası gerekçeli kararı.
Özet: Davacı şirket, davalı idare ile 2011 yılında imzaladığı enerji üretim katkı payı sözleşmesi kapsamında, davalı tarafından 2023 yılı için düzenlenen ve hukuka aykırı olduğunu savunduğu 28.031.478,03 TL tutarındaki faturanın, sözleşmede ve ilgili yönetmelikte belirlenen kwh başına katkı payı değerine davalı tarafından hatalı bir şekilde bileşik faiz uygulanarak hesaplandığını, bu durumun fahiş bir borç yarattığını ve daha önceki benzer davaların lehlerine sonuçlandığını ileri sürerek, söz konusu meblağda borçlu olmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davası açmıştır.
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2023/216 EsasKARAR NO : 2024/145...DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 24/03/2023KARAR TARİHİ : 06/03/2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 26/03/2024Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda davacı şirket ile davalı İdare arasında 16/12/2011 tarihli ... Katkı Payı Sözleşmesi imzalandığını, anılan Sözleşme hükümleri gereğince davacı şirketin, ürettiği her bir kwh için 4.24TL ödemeyi taahhüt ettiğini, ...Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği hükümlerince davalı İdare'nin yapmış olduğu yarışmaya katılmadan enerji üretilmesi mümkün olmadığını, teklif mektubunun verilmesinden sonra davalı İdare ile davalı tarafından hazırlan tip sözleşme imzalandığını, imzalanan sözleşme ile teklif mektubu arasında ortaya çıkan ... fiyatının sözleşmeye uygulanması yönündeki farklılıkların, davalı İdare tarafından sözleşmeye ve yönetmeliğe aykırı olacak şekilde yorumlandığını ve davacı şirketin aleyhine olacak şekilde fahiş fatura düzenlendiğini, sözleşmede yer alan hükümler ile Yönetmelikte düzenlenen hükümlerin bire bir aynı şekilde düzenlendiğini, buna rağmen Türk Ticaret Kanunu'na göre tacir kabul edilen davalı İdare tarafından Sözleşme' de ve Yönetmelikte belirlenen şekilde fiyat hesaplaması yapılmamış olup sonuç itibariyle işbu davaya konu faturanın fahiş şekilde düzenlendiğini, bu nedenle, hukukun genel ilkelerine aykırı şekilde düzenlenen faturanın, aşağıda yer verilen yargı kararlarında olduğu gibi değerlendirilmesi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan 15/12/2011 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması'nın 3. maddesi ile işbu anlaşmanın dayanağı olan ve Sözleşme'nin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan ilgili Yönetmeliğin 9. maddesinde, "Yarışmaya katılacak şirket, ...” te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ... Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süreyle her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...'a ödenmesi taahhüt edilen kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlendiğini, davalı İdare tarafından ise, yukarıda belirtilen hükme aykırı olarak 2011 Yılı'ndan bu yana her yıl belirlenen ... oranını, bileşik faiz şeklinde uygulamak suretiyle 2023 Yılı'na kadar hesaplandığını ve çarpan değer olarak kabul edilerek hukuka aykırı bir şekilde 19/01/2023 tarih ve .... numaralı - 28.031.478,03 TL'lik Fatura düzenlendiğini ve davacı şirkete tebliğ edildiğini, burada uygulanması gereken değerin, davacı İle imzalanan sözleşme ve yasal düzenlemeyi içeren yönetmelikte olduğu şekilde 2011 Yılı'nda imzalanan sözleşmede teklif edilen değer olduğunu, kaldı ki davalı İdarenin, sözleşme imzalandıktan sonra ki ilk yıllarda hesaplamayı bu şekilde yaptığını ancak, daha sonra hukuka aykırı şekilde uygulamasını değiştirdiğini, netice itibariyle davacı şirket tarafından anılan faturaya, yasal süresi içerisinde ... Yevmiye Sayılı İhtarnamesi ile itiraz edildiğini ve aynı İhtarname ile 20.610.857,26 TL'lik iade faturası kesilerek davalı İdareye tebliğ edildiğini, davalı İdare tarafından ise ... sayılı Yazı ile, ödemenin 28.031.478,03 TL üzerinden yapılmasının talep edildiğini, davalı İdare'nin benzer şekilde düzenlediği geçmiş yıllardaki faturalara karşı da dava açılmış olup, 2017 Yılı için düzenlenen faturaya karşı .... E. Sayılı dosya ile, 2018 ve 2019 Yılı için düzenlenen faturaya karşı da .... Sayılı dosya ile dava açıldığını, bahse konu davalardan, .... tarihli kararının lehe sonuçlanmış olduğunu, benzer şekilde ... yargılamanın da 07.07.2021 tarihinde karara çıkarak lehe sonuçlandığını, davacı şirketin, davalı İdare'ye karşı aynı gerekçe ile iki farklı dava açtığını ve her iki dava neticesinde de reddedilen tedbir taleplerinin istinaf edilmesi üzerine istinaf mahkemesi tarafından tedbire hükmedildiğini, bu süre zarfında davalı İdare'nin hukuka aykırı işlem tesis ettiğine dair hali hazırda bir mahkeme kararı ve bir istinaf kararı tespit edildiğini, bu nedenle açık bir şekilde hukuka aykırı olan dava konusu faturanın icraya konulmasını engellemek amacıyla teminatsız olarak tedbir kararı verilmesine, Mahkemeniz aksi kanaatte ise uyuşmazlık konusu değer üzerinden %15 teminata hükmedilerek tedbir kararı verilmesine karar verilmesini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile bileşik faiz sistemi uygulanarak hesaplanan 19/01/2023 tarih ve ... numaralı 28.031.478,03 TL'lik fatura'nın 20.610.857,26TL'lik kısmı yönünden davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine, taraflarınca itiraz edilen 28.031.478,03.-TL' nin icra takibine konu edilmesi ihtimali karşısında daha önce verilen mahkeme kararları ve İstinaf Mahkemesi Kararı dikkate alınarak teminatsız olarak ihtiyati tedbir verilmesine, teminata hükmedilecekse bile uyuşmazlık konusu olan 20.610.857,26 TL üzerinden hesaplanacak şekilde teminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mülga 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 3. Maddesinin 5. Fıkrasında yer alan; "Rüzgâr enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılmış veya yapılacak olan lisans başvuruları kapsamında, bu Kanun ile 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında... tarafından yapılacak teknik değerlendirme ve ardından Kurum tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda lisans almak için gerekli koşulları sağlayan başvuru sahipleri belirlenir. Yapılan belirleme sonucunda da aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, bu başvurular Kurum tarafından ...ne gönderilir. ... tarafından bu durumda olan başvurular arasından sisteme bağlanacak olanı belirlemek için yarışma yapılır. Yapılan yarışmada, ...ne işletmeye girdikten sonra yönetmelikle belirlenecek bir süre boyunca üretilecek kWh başına ödenecek en yüksek katkı payını teklif ve taahhüt eden başvuru sahibi belirlenerek yarışma sonuçları Kuruma gönderilir. Lisans verilmesine ilişkin tüm hak ve yetkiler Kurula aittir. Katkı payı gelirleri ... tarafından münhasıran sisteme bağlanacak üretim tesisleri için gerekli iletim yatırımlarının finansmanında kullanılır. Yarışmaya ve yarışma sonunda belirlenen katkı payının ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ... tarafından hazırlanacak ve Kurum tarafından onaylanacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü doğrultusunda, ...tarafından onaylanan, "... İlişkin Yarışma Yönetmeliği" (Yönetmelik) 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, davacının, davaya konu Elmalı ... tesisleri için 22/9/2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan mülga Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında 2011 yılında yapılan yarışmalara katıldığını ve bu yarışmalar sonucunda iletim sistemine bağlantı hakkı kazandığını, yarışma sonrasındaki sürecin ise sırasıyla ... Katkı Payı anlaşmasının, Bağlantı Anlaşmasının ve Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanması ve ilk geçici kabulün yapılıp üretime geçilmesi olduğunu, davacı şirketin, gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifleri doğrultusunda... elektrik iletim hattına bağlantı hakkı kazandığını, anılan tesis için lisans alarak faaliyetlerine başladığını ayrıca, davacı ile İdare arasında, davacıya ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca, idare ...'a ödemeyi taahhüt ettiği, Rüzgar Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Santrali (...) katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan, "... katkı payı anlaşmaları" akdedildiğini, davalı idare tarafından, “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği” çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... katkı payı anlaşması gereğince; Yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturaları hesaplandığını, buna göre; davaya konu edilen faturanın düzenlendiği tesis olan ve ".... elektrik iletim hattına" bağlantı hakkı kazanan ... ... projesi için gerçekleştirilen yarışmada, davacı tarafından sunulan teklif mektubunda; "İdarenizce 06/09/2011 tarihinde, ... ... Projesi için, üretilen kilowatsaat (kWh) başına ... Katkı Payı teklifi verilmesiyle ilgili bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ... ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 4,24 kuruş teklifimiz ile ... (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... (...) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık ... oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." taahhüdü yer aldığını, sunulan tel mektubu içeriğinden de anlaşılacağı üzere, davacı şirket tarafından, toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (...) oranında güncelleştirilerek (kümülatif) Teşekküle ödeneceğinin, çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edildiğini, huzurdaki dava ile aynı konuda, davacı .... tarafından, .... E. sayılı dosyası üzerinden Teşekkül aleyhine açılan davada, Mahkemenin 12.07.2017 tarihli ve .... sayılı kararında yer alan; “...teklif mektubu formunda açıkça verilen tekliflerin teklif yılından başlayarak ödemeye esas olan üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında yayınlanacak yıllık tüketici fiyatı endeksi oranında güncelleştirileceğinin lafzen ifade edildiği, yarışma yönetmeliğinin ekinde ilan edilip ihaleye katılacaklar tarafından düzenlenip yetkili kişiler tarafından imzalandıktan sonra ihale makamına teslimi zorunlu olan formun katılımcı açısından bağlayıcı olduğu, mevzuat, anlaşma ve teklif formu hükümleri arasında bir çelişki olmadığı...” şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verildiğini, dolayısıyla, davalı Teşekkülce ... katkı payı tutarının, Yarışma Yönetmeliği ve bu Yönetmeliğin (aynı tarihte yayımlanan) ekleri, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşması hükümleri bir halinde değerlendirilerek hesaplanmasının konuya - ilişkin mevzuatın gereği olduğu, teşekkülce düzenlenen dava konusu ... katkı payı faturasının hukuka aykırılık bulunmadığını, davalı ... tarafından yapılan tüm işlemlerin hukuka uygun olduğunu, bu nedenlerle; davacının dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların yerinde olmadığını, açıklanan ve resen dikkate alınacak sebeplerle; Davanın idari yargı yolunun görevli olması nedeniyle usulden reddine, aksi kanaat halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.GEREKÇE:Dava, borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı ile davalı arasında imzalanan 16/12/2011 tarihli ... Katkı payı anlaşması gereğince davalı tarafından davacıya düzenlenen 19/01/2023 tarihli ve 28.031.478,03 TL bedelli faturanın sözleşmeye uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği, davalının ... katkı payını teklif mektubuna göre talepte hakkının bulunup bulunmadığı, davalının talep edebileceği ... katkı payı miktarı ve adli yargının davada görevli olup olmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.Davalı tarafından Rüzgar Enerjisine dayalı üretim tesisi kurmak üzere yapılan lisans başvurularına ilişkin yarışma yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda, üretim tesisi kurmaya hak kazanan davacı şirkete ... tesisi için 12/09/2011 tarihinde davacı tarafından davalıya teklif mektubu formunun sunulduğu anlaşılmıştır.Söz konusu teklif mektubu formunda, ''... ... Projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için Kilowattsaat (kWh) başına 4,24 dört virgül yirmi dört kuruş teklifimiz ile .... (...) tarafından yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılması ile bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncelleştirilerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz'' şeklinde taahhüt yer almaktadır.... ... Tesisi'nin kurulması ve işletilmesi için taraflar arasında 16/12/2011 tarihli ... Katkı Payı anlaşması imzalanmıştır.Sözleşmenin 3. Maddesinde, üretilecek enerji nedeniyle katkı payı birim fiyatının 4.24 Kr / kWh olarak tespit edilmiş olup, katkı payının ne şekilde hesaplanacağı maddede açıklanmıştır.Her ne kadar katkı payı ödemesine esas birim fiyatın teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık üretici fiyat endeksi oranında güncelleştirilerek hesaplanması gerektiği iddia edilmiş ise de taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde birim fiyatın 4,24 olarak tespit edilmiş olması ve sözleşmenin 10. Maddesi gereğince ödeme yükümlülüğünün üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı, tarihten itibaren başlayacağına ilişkin hüküm dikkate alınarak ödeme yükümlülüğünün başladığı yıldan itibaren katkı payının sözleşmede kararlaştırılan birim fiyata göre hesaplanması gerektiği kabul edilmiştir.Taraflar arasında ayrıca ... Katkı Payı tutarının hesaplanmasındaki birim fiyatın bir önceki yıl TÜFE oranında güncellenen miktardan mı, yoksa her yıl sözleşmede belirlenen miktardan mı esas alınacağı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.... Katkı Payı Anlaşması'nın 3. Maddesinde, ... Katkı Payı tutarının şirket tarafından ...'a kilovat saat başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş, bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi'nin çarpılması sonucu bulunacağına ilişkin formül yer almaktadır.Sözleşmede belirlenen formüle göre yapılan hesaplamaya göre davacıdan talep edilebilecek ... Katkı Payı tutarı 7.420.620,77 TL olup, bu miktarın fatura bedeli olan 28.031.478,03 TL'den mahsubu sonucu davacı tarafından davalıya 20.610.857,26 TL miktarla ... Katkı Payı tutarının fazla fatura edildiği kabul edilmiştir.Yapılan yargılama sonucunda taraflar arasında imzalanan ... katkı payı sözleşmesi kapsamında 2023 yılında ödenecek ... Katkı Payı tutarının 7.420.620,77 TL olduğu, ancak davalı tarafından 28.031.478,03 TL'lik fatura düzenlendiği, davalı tarafça düzenlenen faturanın sözleşmenin 3. Maddesine aykırı olduğu, davacıdan toplam 20.610.857,26 TL fazla talepte bulunulduğu, fazla talep edilen bu miktar kadar davacının borçlu olmadığının tespiti talebinde haklı olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM:1-Davanın KABULÜ ile, davalı tarafından davacıya düzenlenen 19/01/2023 tarih ... numaralı ve 28.031.478,03 TL'lik faturadan dolayı 20.610.857,26 TL miktarla davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,2-Alınması gerekli 1.407.927,65 TL harçtan peşin alınan 351.981,92 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.055.945,73 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca 510.108,57 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı tarafından yatırılan 351.981,92 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davacı tarafça yapılan 5.881,50 TL (ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde taraflara İADESİNE,7-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince ... bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/03/2024Başkan ... ✎E-imzalıdırÜye ... ✎E-imzalıdırÜye ...✎E-imzalıdır Katip ...✎E-imzalıdır