Danıştay Üçüncü Daire, ilişkili şirketlere düşük faizli ödünç para ve uçak kiralama giderlerine dayalı geçici vergi ve ziyaı cezası temyizinde, Bölge İdare Mahkemesi kararının ilgili kurumlar vergisi tarhiyatının bozulması nedeniyle kısmen onanıp kısmen bozulmasına karar verdi.
Özet: Bir şirkete, ilişkili şirketlere düşük faizli ödünç para temin etmesi ve faaliyet konusu dışı uçak kiralama giderlerini indirmesi gerekçesiyle uygulanan geçici vergi ve vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine yönelik uyuşmazlıkta, Danıştay, vergi mahkemelerinin tarhiyatı kaldıran kararlarını, uçak kiralama giderleri ile kredi kullanılan tarihten önceki düşük faizli ödünç para sağlama kısımları açısından uygun bulup onarken; kredi kullanılan tarihten sonraki düşük faizli ödünç para temininden kaynaklanan tarhiyat bölümünün, bu konuda dayanak teşkil eden kurumlar vergisi tarhiyatına ilişkin ayrı bir bozma kararı bulunması nedeniyle, yeniden yargılama yapılmak üzere bozulmasına karar vermiştir.
Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/7234 E.  ,  2025/4375 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7234
Karar No : 2025/4375
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av....
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gemicilik ve Acentelik Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, ilişkili olduğu şirketlere düşük faizli ödünç para temin ettiği, işletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olmayan uçak kiralama giderlerini 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 11. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi gereğince kurum kazancından indiremeyeceği yolunda saptamaları içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018 yılının Ekim-Aralık dönemi için re'sen salınan geçici vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı olduğu 2015 yılına ait kurumlar vergisi tarhiyatının, Mahkemelerinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kaldırıldığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı adına düzenlenen vergi inceleme raporundaki tespitlere dayanılarak yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Emsallere nazaran düşük faiz uygulanmadığı, seyahat giderlerinin faaliyet konusuyla ilgili olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ve kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyiz istemine konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, ilişkili olunan şirketlere düşük faizli ödünç para temin edilmesinden kaynaklanan kısmının, kredi kullanılan tarihten sonrasına isabet eden bölümü haricindekilere ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun görülmüştür.
Dava konusu tarhiyatın matrahı yönünden bağlı bulunduğu kurumlar vergisi tarhiyatını kaldıran ... .... Vergi Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının; tarhiyatın, ilişkili olunan şirketlere düşük faizli ödünç para temin edilmesinden kaynaklanan kısmının, kredi kullanılan tarihten sonrasına isabet eden bölümüne ilişkin hüküm fıkrası, Danıştay Üçüncü Dairesinin 05/11/2025 tarih ve E:2023/7235, K:2025/4373 sayılı kararıyla bozulduğundan ve sözü geçen bozma hükmü uyarınca verilecek kararın sonucu dava konusu tarhiyatın ilgili kısmını etkileyeceğinden, temyize konu kararın değinilen hüküm fıkrasının söz konusu bozma hükmü uyarınca verilecek karar sonucuna göre yeniden karar verilmek üzere bozulması gerekmiştir.
Öte yandan yeniden verilecek kararda, mahsup dönemi geçen geçici vergi ve vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri gereğince artırılan kısmı hakkında da değerlendirme yapılacağı tabidir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; tarhiyatın, ilişkili olunan şirketlere düşük faizli ödünç para temin edilmesinden kaynaklanan kısmının, kredi kullanılan tarihten sonrasına isabet eden bölümü haricindekilere ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA,
3. Temyiz isteminin kısmen kabulüne,
4. Kararın; tarhiyatın, ilişkili olunan şirketlere düşük faizli ödünç para temin edilmesinden kaynaklanan kısmının, kredi kullanılan tarihten sonrasına isabet eden bölümüne ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 05/11/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.