Danıştay, okulda intihar eden öğrencinin ailesinin hizmet kusuru ve tazminat talepli davasında idarenin ve öğrencinin kısmi kusurlarını tespit ederek tazminata hükmetti.
Özet: Okulda intihar eden bir öğrencinin ailesinin açtığı davada, ilk derece mahkemesi, okul yönetiminin öğrenci çatışmasını hatalı ele alması, rehberlik hizmeti sağlamaması, velisiz sınıf değişikliği yapması ve okul müdürünün darp eylemi gibi nedenlerle hizmet kusuru bulunduğuna hükmetmiştir; ancak, intihar eden öğrencinin de yaşına rağmen bilinçli eyleminden dolayı kusurlu olduğunu belirterek, ebeveynlerin talep ettiği maddi ve manevi tazminatın bir kısmının idarece ödenmesine, fazlaya ilişkin taleplerin ise reddine karar vermiştir.
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/1630 E.  ,  2025/4917 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1630
Karar No : 2025/4917
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : 1- (DAVALILAR)
1- ... Bakanlığı
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACILAR)
1- ...
2-...
3-...
4- ...
5-...
6- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nin eğitim gördüğü Mardin ili, Derik ilçesi, ... Ortaokulu'nda okul binasının üçüncü katından aşağı atlamak suretiyle intihar ederek vefat etmesi olayında, idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle uğranılan zararların karşılanması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Mardin Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile müteveffanın desteğinden yoksun kalan ebeveynleri davacı baba ... için 672.577,02 TL (miktar arttırım dilekçesi ile arttırılmış) maddi ve 75.000,00 TL manevi, davacı anne ... için 924.883,70TL(miktar arttırım dilekçesi ile arttırılmış) maddi ve 75.000,00 TL manevi, kardeşleri olan davacılardan ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL ve ... için 30.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.597,460,72 TL maddi ve 270.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda 25/03/2019 günü davacılar yakını ... ile sınıf arkadaşı arasında yaşanan tartışma sırasında çıkan ses sebebiyle okul yöneticilerinin sınıfa geldiği ve sınıfın kapısından öğrencilere müdahale ettikleri, H.B. adlı öğrenciyi dinledikten sonra ...'nin bulunduğu 8/B sınıfından 8/D sınıfına velisinden habersiz bir şekilde sınıfının değiştirildiği, öğrencinin sınıf değişikliği kararına itiraz etmesine rağmen itirazının kabul edilmediği, yeni sınıfına müdür yardımcısı S.A. tarafından götürüldüğü, 8/D sınıfında ders işleyen matematik öğretmeninin, sınıfa yeni gelen ve daha önce tanıdığı bildiği ... ile hiç konuşmadığı, bu sınıftaki diğer öğrencilerin ... ile alay ettikleri, sınıf değişikliğinin keyfi ve cezalandırma amaçlı olduğu, Okul Öncesi ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nde sınıf değişikliği gibi bir cezalandırma yöntemi bulunmadığı, cezaların “Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulunun” kararına istinaden verildiği, okulda “Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulunun pasif olduğu” hiç çalıştırılmadığı, yine olay tarihinde Okul Müdürü olarak görev yapan H.A'nın, ...'nin ensesine vurması nedeniyle Okul Müdürü hakkında kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle kasten yaralama suçundan dolayı iddianame düzenlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, davacılar yakının yaşının ve içinde bulunduğu ergenlik döneminin hassasiyetinin dikkate alınarak, konunun rehber öğretmen aracılığı ile çözülmesi yoluna gidilmesi, Rehber Öğretmen aracılığıyla çözüme ulaşılamaması halinde öğrenci velisiyle ilişki kurup birlikte sorunun çözüm yollarını araştırılması gerekirken, bu noktada gereken hassasiyetin gösterilmediği, olaya doğrudan öğrencinin akranları arasında rencide edilecek şekilde okul yönetimi tarafından mevzuata aykırı olarak çözümlenmeye çalışıldığı ve davalı idarece yapılan soruşturma raporunda da okul yönetimi ve öğretmenlerince olayı anlamaya yönelik bir yaklaşım sergilenmediği, Okul Müdürü ile Müdür Yardımcıları ve Matematik Öğretmenin olayın meydana gelmesinde sorumluluklarının bulunduğu kabul edilerek, gerek disiplin yönünden gerekse de idari yönden tekliflerin getirildiği görüldüğünden, bu haliyle dava konusu tazmin istemine dayanak olan olayın meydana gelmesinde davalı idareye bağlı memurların kusurunun bulunduğu anlaşıldığından, Anayasanın 129. maddesi gereği olaydan kaynaklı zararların da hizmet kusuru davalı idarece karşılanması gerektiği, bununla birlikte olayın vuku bulduğu tarihte müteveffa ...'nin 14 yaşında olduğu, olayın kaza şeklinde değil, adı geçen müteveffanın yaşı itibarıyla eylemlerinin sonuçlarını ayırt edebilecek olmasına karşın bilinçli olarak okul camından atlamak suretiyle intihar ettiği göz önüne alındığında, zararın oluşmasında zarar görenin de kusurunun bulunduğu, Mardin Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemi bakımından davanın incelenmeksizin reddine, davacı ...''nin maddi tazminat isteminin 453.890,35‬-TL kısmının ve davacı ...'nin maddi tazminat isteminin 327.788,51-TL kısmının kabulüne, davalı idarece 453.890,35‬-TL maddi tazminatın davacı ...'ye, 327.788,51-TL maddi tazminatın ise davacı ...'ye ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı ...'nin manevi tazminat isteminin 25.000,00-TL kısmının kabulüne, davalı idarece 25.000,00-TL manevi tazminatın adı geçen davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine, davacı ...'nin manevi tazminat isteminin 25.000,00-TL kısmının kabulüne, davalı idarece 25.000,00-TL manevi tazminatın adı geçen davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine, davacı ...'nin manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL kısmının kabulüne, davalı idarece 10.000,00-TL manevi tazminatın adı geçen davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine, davacı ...'nin manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL kısmının kabulüne, davalı idarece 10.000,00-TL manevi tazminatın adı geçen davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine, davacı ...'nin manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL kısmının kabulüne, davalı idarece 10.000,00-TL manevi tazminatın adı geçen davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine, davacı ...'nin manevi tazminat isteminin 10.000,00-TL kısmının kabulüne, davalı idarece 10.000,00-TL manevi tazminatın adı geçen davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayın vuku bulduğu tarihte müteveffa ...'nin 14 yaşında olduğu, olayın gelişme şekli ve süreci ile idarenin hukuka aykırı tesis ettiği işlemler dikkate alındığında, müteveffanın kendi hakkını koruma çabası içerisinde olmasına rağmen, gerek öğrenci arkadaşlarınca alay konusu olması, gerekse de idarenin görevlilerinin müteveffayı dinlemeyerek tesis ettiği işlem ve eylemlerin müteveffanın onurunu etkilemesi nedeniyle, müteveffanın yaşının verdiği duygusallık gereğince neticelenen intihar olayında, müteveffanın sağlıklı karar verme yetisini kaybettiği değerlendirildiğinden, dava konusu zararın oluşumunda müteveffanın müterafik kusurunun bulunmadığı, idare mahkemesince hükmedilen maddi tazminat tutarı kaldırılarak yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle; davacılar tarafından dava değerinin artırılması nedeniyle, ikinci miktar arttırım dilekçesi ile artırılan tutar olan davacı anne ... için 924.883,70 TL, davacı baba ... için 672.577,02 TL (talebe bağlılık ilkesi gereğince) maddi tazminatın, davalı idarelerce anılan davacılara ödenmesine, davacıların yakını müteveffa ...'nin davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklı olarak hayatını kaybettiği, uğranılan manevî zararı doğuran olayın, oluş şekli ve yeri itibarıyla yarattığı infial, olayın etkisi ve niteliği ile zarar gören davacılar ve hayatını kaybeden kişi arasındaki yakınlık ilişkisi, müteveffanın yaşı bir bütün halinde dikkate alınarak idare mahkemesince hükmedilen manevi tazminat tutarı kaldırılarak yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle; davacılardan anne ... için 50.000,00 TL, baba ... için 50.000,00 TL, davacı kardeşler olan ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL ve ... için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 180.000,00 TL manevi tazminatın davalı idarelerce anılan davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin ise reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davacıların iddiaları: Tazminata konu olayda, davalı idarelerin hizmet kusurunun bulunduğu, okul pencerelerinde parmaklıkların bulunmadığı, olaydan sonra pencerelere parmaklıklar takıldığı, olay sebebiyle yürütülen idari soruşturmada öğretmenlere disiplin cezasının verildiği, olayda kusurun tamamının davalı idarelere ait olduğu, olayda kusurun tamamının davalı idarelere ait olduğunun kabul edilmesine rağmen küçük bir çocuğun ölümü sebebiyle takdir edilen manevi tazminat tutarlarının düşük olduğu, olay sebebiyle psikolojik çöküntü yaşadıkları ileri sürülerek kararın kısmen manevi tazminatın reddine ilişkin kısmı yönünden bozulması istenilmektedir.
Davalı Milli Eğitim Bakanlığı ve Mardin Valiliği'nin iddiaları: Disiplin soruşturmasına konu her fiilin idareye tazminat sorumluluğu yüklemeyeceği, tazminata konu olay sebebiyle yürütülen idari soruşturmada öğretmenlere ceza verilmesinin tek başına tazminat ödenmesine sebep olamayacağı, davacıların çocuklarının penceren atlayarak intihar ettiği, intihar eden öğrencinin sınıf düzenini bozması sebebiyle hukuka uygun bir şekilde sınıf disiplininin sağlanması amacıyla sınıf değişikliğinin yapıldığı, ergenlik döneminin hassas bir dönem olduğu kabul edilse bile öğrencinin psikolojik açıdan sorunlu olduğu anlamına gelmeyeceğinden her ergen öğrencinin intihara meyilli olacağı gibi bir somut çıkarımın yapılamayacağı belirtilerek yaşanan olayda idarelere herhangi bir kusur atfedilemeyeceği ileri sürülerek istinaf kararının kısmen kabule ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacılar tarafından savunma verilmemiş olup, davalı idareler tarafından davacıların temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle,
1. Temyiz istemlerinin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,
4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,
5. Kesin olarak, 21/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.