Danıştay 12. Daireden, Van Büyükşehir Belediyesi memurunun sahte makbuz kullanımıyla ilgili memurluktan çıkarma cezasında savunma hakkı ihlaline dair istinaf kararının temyizine ilişkin detaylı içtihat.
Özet: Van Büyükşehir Belediyesinde görevli bir memurun sahte makbuz düzenleyerek zimmetine para geçirdiği iddiasıyla devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin disiplin cezası, ilk derece mahkemesince eylemlerin sabit görülmesi ve adli mahkumiyet nedeniyle hukuka uygun bulunurken, bölge idare mahkemesi davacının isnat edilen fiili ve talep edilen cezayı bilmeden savunma yapamayacağı gerekçesiyle savunma hakkının kısıtlandığını belirterek cezayı iptal etmiş; davalı idare ise memura 657 sayılı Kanunun ilgili maddesi uyarınca yedi günlük savunma süresi tanındığını ve davacının bu sürede savunmasını sunduğunu ileri sürerek karara itiraz etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YONİKİNCİ DAİREEsas No : 2023/3969Karar No : 2025/5303 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Van Büyükşehir Belediyesi ... Dairesi Başkanlığında ... kadrosunda görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı Memur Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava dosyasında mübrez bilgi, belge, soruşturma raporu ve eki ifade tutanaklarının, iddianame, ekleri ve davacının savunması ile ilgili mevzuat hükümlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesinden; disiplin cezasına konu fiilleri işlediği sabit olan davacının, ceza yargılamasında da aynı fiilleri sebebiyle mahkumiyet kararı verilmiş olması karşısında, gerçekleşen eylemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde belirtilen "memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamına girdiği sonuç ve kanaatine varıldığından, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı hakkında 19/07/2019 tarihli rapor düzenlendikten, yani, isnat konusu fiilin işlenip işlenmediği yönündeki idare kanaati ve bu kanaat doğrultusunda hangi cezanın verilmesi gerektiği yönündeki idare kanaati ortaya çıktıktan sonra ve ceza verilmeden önce, savunma yapması için davacıya süre verildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge dosyada mevcut olmayıp, davacının savunması alınmadan ceza verildiği, muhakkik tarafından davacıya tebliğ edildiği görülen 28/05/2019 tarihli yazının ise, savunma istem yazısı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığı; zira, rapor yazılıp davacıya isnat edilen fiil ile önerilen ceza ortaya çıkmadan önce davacıya sorulan soruların savunma istemi olarak değerlendirilmesi mümkün olmayıp, ifade istemi olduğunun kabulü gerektiği; çünkü, kendisine isnat edilen fiili ve bu fiil için istenen cezayı bilmeyen davacının sağlıklı bir savunma yapabileceğinden söz edilemeyeceği; bu durumda davacının, hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi amacıyla savunmasının alınması gerekirken, Anayasal güvence altındaki savunma hakkı kısıtlanarak verilen disiplin cezasında bu yönüyle hukuka uyarlık, davanın reddi yönündeki mahkeme kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi belirtilerek ve 7 günlük süre verilmek suretiyle ... tarih ve ... sayılı yazı ile savunmasının istenildiği, anılan savunma istem yazısının davacı tarafından 20/09/2019 tarihinde tebellüğ edildiği ve 26/09/2019 tarihinde yazılı savunmasını sunduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Van Büyükşehir Belediyesi İşletme ve İştirakler Dairesi Başkanlığına bağlı ... Şube Müdürlüğünde ... kadrosunda görev yapan davacının, sebze halinin kantar ve işgaliye ücret gelirlerinin tahsilinde kullanılmak üzere kendisine verilen tahsilat makbuzlarının yanında sahte makbuz bastırdığından bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın tesisi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde; "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak," fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacı hakkında yapılan soruşturmanın Yüksek Disiplin Kurulunda karara bağlanması amacıyla, hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri (soruşturma dosyasının bir örneğinin, 24/09/2019 tarihinde davacının talebi üzerine kendisine verildiği), üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak 7 gün içerisinde savunma yapabileceğinin 20/09/2019 tarihinde tarafına tebliğ edildiği, davacı tarafından hakkındaki iddialara ilişkin olarak 26/09/2019 tarihli Teftiş Kurulu Başkanlığı'na sunduğu savunma dilekçesinde; savunma isteme yazısını ilgi tutması, üzerine atılı suçlamaları kabul etmemesi, suçlandığı olaya ilgili ayrıntılı açıklamalarda bulunarak, söz konusu fiilleri işlemediğini savunmuş olmasının davacının savunma yazısının son savunması olduğunu ortaya koymakla birlikte 09/10/2019 tarihinde Yüksek Disiplin Kurulu toplantısına avukatı ile birlikte geldiği ve son savunmasını Kurul huzurunda yaptığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, her ne kadar Bölge İdare Mahkemesi tarafından, davacının savunmasının alınmadığı,muhakkik tarafından davacıya tebliğ edildiği görülen 28/05/2019 tarihli yazının savunma istem yazısı olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davacıya 7 günlük savunma süresi verilerek savunmasının istenildiği, davacının bu savunma isteme yazısını 20/09/2019 tarihinde tebellüğ ederek ve talebi üzerine soruşturma raporunun bir örneğinin tarafına verilmesi sonrasında 26/09/2019 tarihinde savunma dilekçesini verdiği, 09/10/2019 tarihinde de, 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca Yüksek Disiplin Kuruluna avukatı ile birlikte katılarak sözlü savunma hakkı tanındığı görüldüğünden, uyuşmazlıkla ilgili olarak davanın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının davalı idareye iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 26/11/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.