İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen marka ve tasarım hakkına tecavüz davasında bilirkişi raporu, tasarım ihlali bulunmadığını ancak marka tecavüzü olduğunu belirtti.
Özet: Davacı tarafından tescilli marka ve tasarımlarına davalı ürünleriyle tecavüz edildiği iddiasıyla açılan bu davada, tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, tecavüzlü ürünlere el konularak imhası, ilan yapılması ve maddi/manevi tazminat talepleri ileri sürülürken, davalı ise davanın süresinde açılmadığını, tasarımların yenilik içermediğini ve davanın haksız olduğunu savunmuştur; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davalının belirli zeka oyunu tasarımlarının davacı tasarımlarına tecavüz teşkil etmediği, ancak davalının kullandığı bazı ibareli markaların davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu belirtilmiştir.

T.C.

İZMİR FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/36 Esas
KARAR NO : 2020/33
DAVA : Marka ve Tasarım Hakkına Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi
DAVA TARİHİ : 07/03/2019
KARAR TARİHİ : 21/10/2020
Davacı tarafından 07/03/2019 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Müvekkilinin ürünlerini Türkiye’de satmaya yetkili tek firmanın... ticaret unvanlı şahıs firması olduğunu, davalının marka ve tasarımları ihlal eden bu ürünleri kötü kalite ile üretip eksik şekilde satışa sunduğunu, tecavüzün sona erdirilmesi için davalıya ihtarname gönderildiğini, İzmir FSHHM’nin ... D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile söz konusu tasarımlara ait aynı veya benzer yönlerin ele alındığını, ürünlerin yer aldığı redka.com.tr sitesinin davalıya ait olduğunu, davalının marka ve tasarımları bilmesine rağmen taklit ürün sattığını, kötü niyetli olduğunu, tecavüzlü ürünlerin satışı ile müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, itibarının zedelendiğini belirterek tecavüzün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretimini yapan cihazlara el konulmasını, imhasını, ilan yapılmasını, fazlası saklı 1.000 TL maddi, 5.000 TL itibar ve 15.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyen ticari faizi ile davacıya ödenmesini, ayrıca dava sonuçlana kadar tedbir konulmasını talep etmiştir.
Savunma: Davanın süresinde açılmadığını, ihtarname sonrası müvekkilinin davacı ile görüşmeler yaparak iyi niyetli davrandığını,...D.İş sayılı dosyada bulunan tespit raporunda herhangi bir benzerlik bulunmadığının tespit edildiğini, davacı tasarımlarının yenilik içermediğini, söz konusu tasarımların ... tescil numarası ile tescillendiğini, bu tasarımlara bir itiraz ileri sürülmediğini belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.
BİLİRKİŞİ RAPORU
Marka ve Patent Vekili Hukukçu bilirkişi, Tasarım Uzmanı Marka vekili ve... bilirkişiden alınan 25/11/2019 tarihli heyet raporunda özetle; Davacının tescilli tasarımları ile davalının "..., "...", "..." ibareli zeka oyunu tasarım kullanımlarının 6769 sayılı SMK da yer bulan, teknik zorunluluklar, seçenek özgürlüğü, bilgilenmiş kullanıcı, mutat özelliklere ilişkin ilkeler çerçevesinde benzer olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle davalı tasarımlarının davacı tasarımlarına tecavüz teşkil etmediğini, davalının "..." ibareli marka kullanımlarının 6769 sayılı SMK'nın 29. Md uyarınca davacının "... teşkil ettiği şeklinde rapor sunmuşlardır.
TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Dosyamız kapsamında davacı, davalı ürünlerinin kendi adına tescilli ... nolu tasarımlara ve... nolu markaya tecavüz ettiğini, durdurulmasını ve ortadan kaldırılması ile zararlarının tazminini istemiştir. Tazminat talepleri yönünden 1. Celse de dosyamızdan tefrik edilip ayrı esasa kaydedilmiştir.
Tasarım Türk Paten kurumunun tanımına göre; tasarım bir ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerden kaynaklanan görünümüdür. Bir tasarım yeni ve ayırt ediciliğe sahip olması halinde 6769 sayılı yasa kapsamında korunmaktadır.
Bir tasarımın aynısı "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.
Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim, "tescilli tasarım" için başvuru veya rüçhan tarihinden önce "tescilsiz tasarım" için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın, ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Tasarıma tecavüz halini oluşturan eylemler SMK'nın 81/1 . Maddesinde
a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.
b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
c) Tasarım hakkını gasp etmek, şeklinde tanımlanmıştır.
Faydalı Modele ve Tasarıma Tecavüz halinde hak sahipleri SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir. Yine hak sahipleri 149/1-ç maddesi uyarınca manevi zararlarını talep edebilecektir.
Dosyamız kapsamında alınan 25/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirttiği üzere; davalı ürünlerin kullanımlarının 6769 sayılı SMK da yer bulan, teknik zorunluluklar, seçenek özgürlüğü, bilgilenmiş kullanıcı, mutat özelliklere ilişkin ilkeler çerçevesinde benzer olarak kabul edilemeyeceği, bu nedenle davalı tasarımlarının davacı tasarımlarına tecavüz teşkil etmediği anlaşılmıştır.
Türk Patent Kurumunun Tanımına göre; Marka, bir işletmenin mal ve/veya hizmetlerini bir başka işletmenin mal ve/veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların biçimi veya ambalajları gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer biçimde ifade edilebilen, baskı yoluyla yayımlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü işarettir.
Markanın başkaları tarafından haksız kullanımı ve marka hakkının ihlali durumunda marka sahibi SMK'nın 149. Maddeki talepler ile 150 ve 151. Maddesinde düzenlenen maddi tazminat ve yoksun kalınan karı isteyebilecektir.
Bu kapsamda aşağıda sayılan fiiller marka hakkına tecavüz sayılmaktadır:
a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 6769 sayılı kanunun 7. maddesinde belirtilen biçimlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini
kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.
c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit
edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
d) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu
hakları üçüncü kişilere devretmek.
Markalar arasında benzerlik değerlendirmesi yapılırken bakılması gereken ilk husus markaların yanı ya da benzer mal veya hizmetler sınıfı için mi kullanılıp kullanılmadığı hususudur. Markaların kullanıldığı mal veya hizmet sınıfları aynı ya da benzer bulunursa bir sonraki aşama olan markaların benzerliğinin değerlendirilmesine geçilmektedir. Söz konusu markaların benzerlik değerlendirilmesi yapılırken yerleşik içtihatlara göre görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlikleri bakımından incelenmeli daha sonra markaların bir bütün halinde tüketiciler nezdinde karıştırılma ihtimali doğurup doğurmayacağı değerlendirilmelidir.
Dosyamız kapsamında alınan 25/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirttiği üzere; davacı adına kayıtlı..." markası ile davalının ürünlerinde kullandığı ... ibaresinin birbirine benzer olduğu, okunuşlarında ortaya çıkan sesin benzer olduğu, davacı markasının latince bir kelime olduğu ve Türkçe kaşılığının davalı kullanımı olan "..." olduğu, eş anlamlı olduğu, dava konusu markaların hitap ettiği ortalama tüketici bazında markalar arasında iltibas ihtimalinin mevcut olduğu anlaşılmakla davacının bu yönden davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın kısmen kabulüne,
Davacının tescilli tasarıma tecavüzün tespiti, önlenmesi ve kaldırılması davasının reddine,
Davalının “...” ibareli marka kullanımının, davacının “...” ibareli markasına tecavüz ettiğinin tespitine, muhtemel tecavüzün önlenmesine, tecavüzün kaldırılmasına, tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz makine, gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde el konulmasına, masraflar davalıya ait olmak üzere el konulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi üzerlerindeki markaların silinmesi veya Sınai Mülkiyet Haklarına tecavüzün önlenmesi kaçınılmaz ise imhasına,
Hükmün markaya tecavüzüne ilişkin kısmının karar kesinleştikten sonra 3 ay içinde talep edilmek kaydıyla ulusal çapta yayın yapan gazetede ilanına, 3 ay içinde istenmezse ilan hakkının düşeceğine, ilan giderlerinin davalıya yüklenmesine,
Alınması gereken 54,40 TL karar harcı davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile eksik 10,00 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harcın da davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT.'ne göre belirlenen 4.910 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacı tarafa ödenmesine,
Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT.'ne göre belirlenen 4.910 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı tarafa ödenmesine,
Davada red/kabul oranının takdiren %50-%50 olduğuna, yargılama giderlerinin yanlar arasında bu orana göre pay edilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 2.370,82 TL yargılama giderinin %50'si olan 1.185,41 TL'nin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 6,40 TL yargılama giderinin %50'si olan 3,20 TL'nin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgili yanlara iadesine,
Gerekçeli hükmün, tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, İstinaf Kanun yolunun İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin 11. Ve 20. Hukuk İstinaf Daireleri nezdinde açık olduğuna dair verilen karar, yanların huzurunda usulen okunup anlatıldı. 21/10/2020
Katip...
E imza
Hakim...
eimza