İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kaybolduğu veya çalındığı belirtilen 202.000 TL bedelli çekin izinsiz tedavülünü önlemek amacıyla açılan hasımsız kıymetli evrak iptali davası kararı.
Özet: Davacı, alacağına karşılık teslim aldığı ancak kaybolduğunu veya çalındığını belirttiği belirli bir bankaya ait, 05.05.2026 tarihli ve 202.000,00 TL bedelli çeki, kötü niyetli kişilerin ciro yoluyla tedavüle sokarak haksız tahsilat yapmasını engellemek amacıyla, ödeme yasağı konulması ve iptal edilmesi talebiyle hasımsız bir dava açmıştır; mahkeme, davacının lehtar ve hamil olduğuna dair yaklaşık ispat niteliğindeki delilleri yeterli bularak, çekin iradesi dışında zayi olduğu kanaatine varmış ve çek elinde olanların üç ay içinde mahkemeye başvurması için yasal ilanların yapılmasına karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/167 Esas
KARAR NO : 2026/510
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 25/02/2026
KARAR TARİHİ : 16/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dışı çek lehtarı ... Şirketi'nin sahibinin kardeşi olduğunu, müvekkilinin lehtardan olan alacağına mahsuben ... Şubesi, ... seri numaralı, 05.05.2026 tarihli ve 202.000,00-TL bedelli çeki müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili tarafından teslim alınan çekin kaybolduğunu veyahut çalınmış olduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, davaya konu çekin ciro yoluyla tedavüle sokulabileceğinden tahsil kabiliyeti olan kaybolduğunu veya çalınmış olabilecek çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini, kimin eline geçtiği bilinmeyen ve ciro edilerek tedavüle çıkarılması muhtemel olan çekin ve yine bilinmeyen kişilerce bankadan tahsil edilmesini engellemek için söz konusu çekin iptal edilmesi gerektiğini, kaybolmuş veya çalınmış olabilecek çekin iptal edilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;
Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılmış bulunan zayii nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali çekişmesiz yargı işidir.
Kıymetli evrağın iptali (çek iptali) hakkında 6102 Sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1.maddesinin (s) bendi yollamasıyla 6102 Sayılı TTK'nın 757. madde ve devamındaki hükümler uygulanır. Buna göre; "İradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir. Mahkeme, iptale karar vermeden önce, kabul edene, poliçe bedelini tevdi etme ve yeterli teminat karşılığında bunu ödeme yükümünü getirebilir."
İşin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği taşımayacak olan bu davalarda; davanın lehtar veya hamil tarafından açılmış olması, talepte bulunanın aktif dava ehliyetinin bulunduğu hususunda mahkemeye olumlu kanaat verecek kadar delil sunulması yeterli kabul edilmektedir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Bu itibarla, talepte bulunanın hamil olduğuna ilişkin çek ön ve arka yüzü fotokopisini sunduğu, sunulan evraklara göre çek hamili ve lehtarı olduğu tespit edilen davacının aktif husumetine ilişkin yaklaşık ispata yarar delillerin bulunduğu, dava konusu çeklerin istem dışında kaybolduğu kabul edilmiş, davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan TTK'nın 818/1 maddesi atfıyla, çekde uygulanması gereken TTK 757/1 maddesi gereğince iradesi dışında çek elinden çıkan kişinin ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebileceği anlaşılmakla davacının seçimlik kesin yetkisini bu yönde kullandığı ve Mahkememizin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmış, çeki elinde bulunduranların üç ay içinde mahkememize müracaat etmeleri hususunda gerekli yasal ilanlar yaptırılmış, ilk ilan tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içerisinde iptali istenen çek hakkında mahkememize müracaat eden olmadığından davacı tarafın talebi yerinde görülmekle dava konusu çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle;
Davanın KABULÜ İLE,
1-... Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 05.05.2026 tarihli ve 202.000,00-TL bedelli çekin; 6102 sayılı TTK'nın 757-765 madde hükümleri uyarınca ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL harç başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davanın niteliği ve hasımsız olması nazara alındığında davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar kesinleştiğinde 11.03.2026 tarihli ara kararla verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
Karar kesinleştiğinde muhatap bankaya müzekkere yazılmasına,
6-İhtiyati tedbir nedeniyle yatırılan 30.300,00-TL tutarındaki teminatın, 6100 sayılı HMK'nın 392/2.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden 1 ay sonra dosyaya teminatın iade edilmemesi yönünde bir talepte bulunulmadığı takdirde davacıya iadesine,
7-6100 sayılı HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde kullanılmayarak artan bakiye gider avansının ilgilisine iadesine
Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır