Yargıtay, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde feshin geçersizliği ve işe iade davasında, işe iade yükümlülüğünün alt işverene, mali hak sorumluluğunun ise her iki işverene ait olduğunu hükmetmiştir.
Özet: Yargıtay, asıl işveren-alt işveren ilişkisinde iş sözleşmesinin geçersiz feshinde işe iade yükümlülüğünün alt işverene ait olduğunu, asıl işverenin ise sadece işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden alt işverenle birlikte sorumlu olduğunu belirtmiş; somut olayda, davacı ile belediye arasındaki ilişkinin doğrudan belediye işçiliği değil, belediyenin alt işvereni konumundaki şirketle olduğunu tespit ederek, yerel mahkemenin davacının asıl işveren belediyeye iadesi yönündeki kararını bozarak, feshin geçersizliğine ve davacının alt işveren şirkete iadesine hükmetmiştir.
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti:Davacı vekili, davacının peyzaj mimarı olduğunu, gerçekte davalı ... Belediyesi işçisi olmasına rağmen diğer davalı ... ... Belediyesi İşletmecilik San. ve Tic A.Ş. işçisi olarak gösterildiğini, zaten davalı ... A.Ş.’nin ... Belediyesi tarafından kurulduğunu, tüm yönetim ve karar alma süreçlerinin Belediye Başkanlığı ve bağlı bürokrasisi tarafından yürütüldüğünü, iş sözleşmesinin geçersiz ve sendikal nedenle feshedildiğini, feshin geçersizliğine davalı ... işyerinde işe iadesine mahkemece bu görüşte olunmaması halinde Belediye’nin asıl işveren şirketin ise alt işveren olarak kabulü ile şirketteki işyerine iadesine karar verilmesini istemiştir.B) Davalı Cevabının Özeti:Davalı ..., belediye tarafından 2010 yılı için Beşiktaş ilçesi sınırlarındaki parkların, refüjlerin ve yeşil alanların bakım işinin diğer davalıya verildiğini, belediyenin bir sorumluluğunun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı şirket davacının peyzaj mimar olarak çalıştığını, davacının diğer işçilere göre daha verimsiz ve uyumsuz çalışması nedeniyle iş sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, davacının ... Belediyesi işçisi olduğu, feshin geçersiz olduğu belirtilerek ... Belediyesi yönünden işe iadeye, mali haklardan ise her iki işverenin sorumlu tutulması yönünde karar verilmiştir. D) Temyiz:Kararı davalılar temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir. Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır. (Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).Somut olayda davacı, davalı ... Belediyesi İşletmecilik San. ve Tic. A.Ş.’de peyzaj mimarı olarak görev yapmaktadır. Davalı şirket davalı belediyeden ilçede bulunan parkların, yeşil alanların bakım işini ihale yoluyla üstlenmiştir. Davalı şirketin kurucusunun Belediye olması tek başına taraflar arasında asıl işveren, alt işveren ilişkisinin bulunmadığının, işçi teminine yönelik muvazaalı işlem yapıldığının kabulüne yeterli değildir. Verilen işin niteliği, ihale sözleşmesi ve eklerinde yükleniciye hizmetin yürütümü sırasında (alet, araç bulundurma konusunda) getirilen sorumluluklar, davacının bu konuda başkaca bir delil de ileri sürmediği değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki ilişkinin asıl işveren alt işveren ilişkisi niteliğinde olup, feshin geçerli olduğu da kanıtlanmadığından, işe iadeden alt işveren olan davalı ... ... Belediyesi İşletmecilik San. ve Tic. A.Ş., mali haklardan ise her iki davalının birlikte sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.F) Sonuç: HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe ile;1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalı alt işveren ... ... Belediyesi İşletmecilik San. ve Tic. A.Ş.’deki İŞE İADESİNE, 3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı alt işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminattın her iki davalının birlikte sorumlu olmak kaydı ile miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE, 4. Davacı işçinin işe iadesi için davalı alt işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilin tahsilinin GEREKTİĞİNE, 5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,6. Davacının yaptığı 289.00 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, Kesin olarak 08.11.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.