İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin, Sigortasız Araçla Meydana Gelen Ölümlü Trafik Kazası Sonucu Destekten Yoksun Kalma ve Manevi Tazminat Davası Kararı.
Özet: Davacılar, oğullarının alkollü ve ehliyetsiz sürücü tarafından tam kusurlu olarak sebebiyet verilen ve aracın sigortasız olması nedeniyle Güvence Hesabının da davalı olduğu trafik kazasında hayatını kaybetmesi üzerine, halihazırda yapılan ödemelerin yetersizliğini belirterek, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebinde bulunmuşlar; davalı Güvence Hesabı ise davanın usulden reddini, sorumluluğun kusur oranı ve teminat limitiyle sınırlı olduğunu, maktulün yüksek alkollü olması ve kazadan önce aracı kendisinin kullanması gibi nedenlerle müterafik kusur indiriminin uygulanması gerektiğini savunarak, faiz sorumluluğunun bulunmadığını beyan etmiştir.

T.C.

İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/925 Esas
KARAR NO : 2026/375
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/12/2019
KARAR TARİHİ : 21/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:01/11/2011 günü saat 05:30 sıralarında ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın, ... istikametinden, ... istikametine seyir halindeyken sürücünün aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek, gidiş yönünde doğru yolun sağ tarafında bulunan yol seviyesinden 3,30 metre aşağıda bulunan dere yatağındaki taş sağ ön burun hizasıyla çarpıp takla atması sonucu tamamen hasar gördüğünü, araçta müvekkillerinin oğlu ...'ın hayatını kaybettiğini, diğer yolcu ve şoför ...'ın ağır yaralandığını, kaza tarihinde ... plaka sayılı aracın...'sinin bulunmadığını, kazaya karışan sürücü hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca soruşturma yürütüldüğünü ve sürücü ...'ın ... 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin; 05/06/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararıyla hapis cezasına çarptırıldığını, kararın 28/10/2014 tarihinde kesinleştiğini, emniyet birimlerince düzenlenen kaza tespit tutanağına göre de ... plaka sayılı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu bulunduğunu, müvekkillerinin kaza sebebiyle çok zor günler geçirdiklerini, çocuklarının, gelecekteki maddi desteğinden ve kendilerine olan bakım gözetiminden mahrum kaldıklarını, müvekkillerinin, müteveffa sigortalının gelecekte geçimlerini sağlayacağı 3.kişi konumunda olduğundan destekten yoksun kalma tazminatı talep etmek hakkına sahip olduklarını, ... plaka sayılı aracın, ...'si bulunmadığından kaza nedeniyle yükümlülüğün ... Hesabı'na ait olduğunu, taraflarınca, kaza nedeniyle .... Hesabı'na 22/05/2019 tarihli dilekçe ile destekten yoksun kalma talepli dilekçe gönderildiğini, davalı ... Hesabı ile yapılan görüşmeler sonucunda müvekkili ... için 16.060,00.-TL, müvekkili ... için ise 24.789,00.-TL destekten yoksun kalma ödemesi yapıldığını, müvekkillerinin, çocuklarının vefatından dolayı yoksun kaldıkları destekten yoksun kalma tazminatının, ... Hesabı'nın yaptığı tazminat ödemesinden çok daha fazla olduğunu, müvekkillerinin oğlunun, davalılardan ...'ın kullandığı ve diğer davalı ...'ın işleteni olduğu araçta, davalı sürücü ...'ın kusuru sonucunda vefat ettiğini, müvekkillerinin çekmiş olduğu ızdırabın bir nebze olsun dindirilmesi için manevi tazminat taleplerinin de bulunduğunu iddia ve beyan ederek davanın kabulüne, davacı ... adına; şimdilik 3.000,00.-TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... adına; şimdilik 3.000,00.-TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00.-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılardan ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava şartının yerine getirilmediğini, davacı tarafça müvekkili kuruma başvuruda bulunulduğunu, müvekkili kurum tarafından cevap verildiğini ve ödeme yapılarak zararın giderildiğini, bu nedenle davanın usulden reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili kurumun sorumluluğunun, kusur oranıyla ve teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kusur oranının, tazminat tutarının hesaplanması bakımından raporlar alınması gerektiğini, hesaplanacak tazminat tutarından müterafik kusur ve hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiğini, ... 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve... Karar sayılı kararında ve ifade tutanaklarında, maktul ...'ın, ...'ın ve araç sürücüsü ...'ın yüksek miktarda alkollü olduğu, aracı öncelikle sürücü belgesi bulunmayan ...'ın sürdüğünün daha sonra trafik kontrolü sırasında yakalanabileceği düşüncesi ile aracı ...'a teslim ettiği tespitlerinin ve beyanlarının bulunduğu, yolcu ...'ın meydana gelebilecek her türlü durumu kabul ederek araçta yolcu konumunda bulunması sebepleriyle Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamasında açıkça görüldüğü üzere, zarar görenin müterafik kusurunun bulunması durumunda hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili kurumun kazadan dolayı meydana gelen zararı giderdiğinden ötürü faiz sorumluluğunun kalmadığını iddia ve beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... cevap dilekçesinde özetle; davacıların ve kendisinin ...'da ikamet ettiklerini, davanın Kızılcahamam Mahkemelerinde görülmesinin gerektiğini, kaza tarihinin 01/11/2011 olduğunu ve davanın zaman aşımına uğradığını, şahsının araç sahibi olduğu için kazadan sorumlu olmadığını, bildiği kadarıyla davacılar veya müteveffanın mirasçılarının dava konusu kaza nedeniyle ... Hesabı'ndan ödeme aldıklarını, bundan dolayı ... plaka sayılı aracı üzerine ... Hesabı tarafından haciz uygulandığını, şimdi ise diğer davacıların tekrar tarafından tazminat talep etmekte olduklarını, kendisinin yeşil kart ile yardım alan, ... Sosyal Yardımlaşma ve Ankara Büyükşehir Belediyesi'nden yardım alarak geçimini sağladığını, dava konusu kazada şoförün kendisi olmadığını, kusurunun olmadığını, bacağını odun testeresinin kestiğini, çalışamadığını, tazminatın zenginleşme aracı olamayacağını, tekrar tekrar tarafından tazminat talep edildiğini iddia ve beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ...'a yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davaya cevap vermediğinden, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.
DELİLLER /
Taraf vekillerinin belirttiği, Kaza Tespit Tutanağı, ... 8.Ağır Ceza Mahkemesi’nin ...E. , ...K.ve 05/06/2012 tarihli kararı ve kesinleşme şerhi, ... Cumh. Başs. Olay Yeri Keşif ve Otopsi Tutanağı, Müteveffa ...'a ait Ölüm Formu, Nüfus Kayıt Örneği, ... Hesabına Başvuru Dilekçesi ve Tebliğ Mazbatası, Arabuluculuk Son Tutanağı,Tanık, Bilirkişi İncelemesi, delil olarak değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, trafik kazası neticesinde dava konusu zararın oluşmasında sigortasız aracın kusur durumu ve oranı, davacıların davalılardan talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatının yerinde olup olmadığı, davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ve temerrüt tarihinin tespiti ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olduğu anlaşıldı.
27/01/2026 tarihli bilirkişi ek raporunda “01.11.2011 tarihinde meydana gelen kazada hayatını kaybeden ...’ın desteğinden mahrum kalanların maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak;
Davalı ... Hesabı tarafından 22.05.2019 tarihli talebe istinaden 20.06.2019 tarihinde.... için 16.060,00 TL, ... için 24.789,00 TL ödeme yapıldığı, Ödeme Tarihi Verilerine Göre Yapılan Hesaplama: Davacı... için (13.792,97-16.060,00) = 2.267,03 TL fazla ödemenin, Davacı ... için (26.164,84-24.789,00) =1.375,84 TL eksik ödemenin Anne ve baba işçin toplamda 891,19 TL fazla ödeme olduğu, yani bakiye zararın bulunmadığı tespit edilmiş olup, söz konusu tutarın fahiş olup olmadığının takdiri Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkemece söz konusu farkın fahiş olduğuna hükmedilmesi halinde rapor yazım tarihine göre hesaplama aşağıdaki gibidir; Rapor Yazım Tarihindeki Verilere Göre Yapılan Hesaplama: Sigorta Şirketi Yönüyle Davacı ... için (4.496,94- 16.060,00) = 11.563,06 TL fazla ödemenin, Davacı ...için (8.194,88 -24.789,00) = 16.594,12 TL fazla ödemenin Anne ve baba işçin toplamda 28.157,18 TL fazla ödeme olduğu, yani bakiye zararın bulunmadığı, Diğer Davalılar Yönüyle: Sigorta şirketinin sorumluluğunun mahsubu sonrası diğer davalılar yönüyle Davacı ... için hesaplanan destek tazminatının 100.113,04 TL olduğu, Davacı ... için hesaplanan destek tazminatının 182.438,25 TL olduğu, Davacıların manevi tazminat taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, ” sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE /
Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce ...Esas - ... Karar sayılı dosyasının yapılan yargılama sonucunda;" Davanın kısmen kabulü ile, davacı ...'ın maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 14.102,79-TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Hesabı, ... ve ...'tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'ın maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 46.856,10-TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Hesabı, ... ve ...'tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 15.000,00 TL manevi tazminatın 01.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 15.000,00-TL manevi tazminatın 01.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.
Mahkememizden verilen karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 05/11/2025 tarih, ...Esas, ...Karar sayılı ilamıyla; Somut uyuşmazlıkta nüfus kayıtlarına göre müteveffa eşi ve çocukları da bulunduğu halde aktüerya hesabında sağ olan dava dışı eş ve çocuklara pay ayrılıp ayrılmadığı ve pay ayrılması halinde kaza tarihindeki poliçe limitin aşılıp aşılmadığı, aşılması halinde ise garame hesaplaması ile tazminat belirlenmesi gereği anlaşılamadığından yetersiz ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu esas alınarak eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.
O halde Mahkemece yapılması gereken; desteğin kaza tarihinde sağ olan anne, baba, eş ve çocuklarına da pay ayrılarak payların belirlenmesi limitin aşılması halinde garame hesabı yapılması, ödeme tarihi itibariyle davacı anne babaya yapılan ödemenin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi amacı ile ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarı karşılaştırılarak, ödemenin yeterli bulunması halinde ibra nedeni ile davanın reddine karar verilmesi; ödeme yetersiz ise davalı ... Hesabı'nın davadan önce davacılara ödediği bedelin, ödemenin yapıldığı tarih ile zarar hesabının yapıldığı tarih arasında işleyen yasal faiz hesaplanarak güncellenmesi ve güncellenmiş miktarın, tazminat miktarından mahsup edilmesi tazminattan müterafik kusur indirimi ve hatır indirim de yapılması suretiyle tazminatın belirlenmesi için aktüerya bilirkişisinden hükme esas alınan rapor tarihi itibariyle ek rapor alınması ve usuli kazanılmış haklarda (müterafik kusur indirimi ve hatır indirim miktarları için karşı vekalet ücreti verilmeyeceği de) gözetilerek karar vermekten ibarettir. Denilerek kaldırılmıştır.
Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda yargılama yapılmış, istinaf ilamında belirtilen hususların değerlendirilmesi ve rapor tanzimi için dosyanın aktüer bilirkişine gönderildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 27.01.2026 tarihli raporda ; davacı ... için (13.792,97- 16.060,00) =2.267,03 TL fazla ödeme, davacı ... için (26.164,84-24.789,00)= 1.375,84 TL eksik ödeme yapıldığı tespit edilmiş olup, raporun denetime elverişli hesaplamalar içermesi nedeniyle itibar edilebilir nitelikte olduğu kanaatine varılmış, bu kapsamda davacı ... için yapılan ödemenin ,ödeme tarihi itibariyle destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi tazminat bedelinden fazla olması nedeniyle bu davacı yönünden açılan davanın reddi gerekmiş, diğer davacı ... için yapılan ödemenin yetersiz olduğu ve 1.375,84 TL eksik ödeme yapıldığı tespit edilmiş ise de 2918 sayılı KTK nın 111/2 uyarınca yapılan ödeme ile zarar arasında fahiş fark bulunması gerektiğinden somut olayda davacı ... için yapılan ödeme ile zarar arasında fahiş fark bulunmadığı kanaatine varılmakla bu davacı yönünden davanın bu sebeple reddine karar verilmek gerekmiştir.
Davacılar tarafından sigorta şirketi dışındaki davalılardan manevi tazminat isteminde bulunulmuş olup, kaza nedeniyle çocuğunu kaybetmiş olan davacıların yaşamış oldukları elem, manevi tazminatın bir ceza ve zenginleşme aracı olamayacağı ilkeleri de göz önünde bulundurularak, olayın oluş biçimi, davalı sürücünün kusur oranı, davacıların sosyal ve ekonomik durumları, olaydan duydukları üzüntü dikkate alınarak, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacılardan ... için 15.000,00.-TL, davacı ... için 15.000,00.-TL manevi tazminatın, 01.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davacılar ... ve ...'ın maddi tazminat davasının reddine,
2-Davacı ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 15.000,00-TL manevi tazminatın 01.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davacı ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 15.000,00-TL manevi tazminatın 01.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ve ...'tan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Maddi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 732,00-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı taraftan peşin alınan (157,12 + 304,84) 461,96.-TL harcın mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 270,4.-TL karar harcının davacılardan müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Manevi tazminat talebi yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 2.049,30.-TL nispi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 44,40.-TL başvurma harcı, 800,00.-TL bilirkişi raporu masrafı, 723,00.-TL Adli Tıp Kurumu raporu ücreti ile 737,80.-TL posta giderleri ve diğer giderler, bozma sonrası ise 5.000 TL bilirkişi, 1.920 TL posta gideri olmak üzere toplam 9.225,20.-TL yargılama giderinin davadaki kabul/ret oranı ve usulü kazanılmış hak gözetilerek; 1.550,32.-TL'sinin davalılar ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, artan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333.maddesi gereğince davacılar tarafından yatırılan toplam gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacılara iadesine,
8-Davalılar tarafından yatırılan gider/delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-Davacılardan ...'ın reddedilen maddi tazminat talebi yönünden; davalılardan ... Hesabı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 45.000,00.-TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,
10-Davacılardan ...'ın reddedilen maddi tazminat talebi yönünden; davalılardan ... Hesabı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 45.000,00.-TL vekalet ücretinin adı geçen davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,
11-Davacılardan ...'ın kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden; adı geçen davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 15.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine,
12-Davacılardan ...'ın kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden; adı geçen davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 15.000,00.-TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine,
13-Davalılardan ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirmediklerinden, adı geçen davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
14-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1320,00 TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) haklılık durumuna göre ( %99-%1) 1.306,80 TL sinin davacılardan, bakiye 13,20 TL sinin davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
-Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/05/2026
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır