İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, sigorta şirketinin kasko poliçesi kapsamında ödediği hasar bedelinin, trafik kazasında %50 kusurlu tespit edilen davalıdan rücuen tahsili ve icra takibine yapılan itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi, kasko sigortalısı otobüsünün davalıya ait minibüsle karıştığı trafik kazasında ödediği 830.000 TL tutarındaki tam ziya bedelini rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir; davacı ilk başta davalı aracı tam kusurlu göstermiş olsa da, yargılama sürecinde alınan trafik bilirkişisi raporunda her iki sürücünün de %50 oranında kusurlu olduğu, makine mühendisi bilirkişi raporunda ise kazalı araçta meydana gelen ağır hasarın KDV ve işçilik dahil 1.114.016 TL olduğu ve onarımının ekonomik olmadığı tespit edilmiştir.
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/840 EsasKARAR NO : 2026/531DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 30/12/2024KARAR TARİHİ : 17/06/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 19/12/2023 tarihinde davacı tarafça kasko sigortalı olan ve ... Şirketi'ne ait ... plakalı otobüs ... sevk ve idaresindeyken ...caddesini takiben ... İstikametine seyrederken ... nolu trafik ışıklardan geçerken aracının komple ön kısımları ile ...Caddesi üzerinden ... istikametine seyreden davalı ... 'a ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüs ile çarpıştığı; bu kazanın meydana gelmesinde davalı tarafın işleteni/maliki/sürücüsü olduğu ... plakalı ticari minibüs tipi araç asli ve tam kusurlu olduğu; davacı Sigorta şirketi 19/02/2024 tarihinde 830.000,00-TL "Çarpma Çarpışma TAMZİYA HASAR" teminatından ödeme yaptığı; meydana gelen kazada davalı taraf %50 kusurlu tespit edildiğinden rücu alacağı miktarı 415.000,00-TL olup kusurlu aracın ZMMS sigortasından 29/03/2024 tarihinde 120.000,00-TL teminat ödemesi almış ise de bakiye 295.000,00-TL alacak ve bunun faizini tahsil edemediği; sigortalısının aracında meydana gelen zarar, müvekkil sigorta şirketince karşılandığı rücu hakkı kapsamında müvekkil şirket tarafından, davalılar aleyhine ... 31. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı ancak davalılar borca itiraz ettiği neticeten haklı davamızın kabulü ile ... 31. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyada davalıların kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, ayrıca tarafımız lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. SAVUNMA/Davalılar adına dava dilekçesi ve ekleri ekli tensip zaptı içerir duruşma gün ve saatini bildirir usule uygun tebligat yapıldığı halde cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.DELİLLER VE GEREKÇE/Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.Dava konusu uyuşmazlığın davacının sigortalısı olan ... ile davalı ...'e ait ve davalı Mustafa sevk ve idaresinde olan ... plakalı araç ile çarpışması nedeniyle dava dışı sigortalı için ödenen tam ziya nedeniyle bedelin davalını kusuru oranında rücuen tazminini talep edip edemeyeceği; talep edebiliyorsa ... 31. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasında talep edebileceği miktarın tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizin 19/03/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın ... Trafik Kürsüsü'nde görevli 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdi ile davaya karışan araçların kaza kusur oranlarının tespiti hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda ... Trafik Kürsüsünde görev yapan 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan 14/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ...plaka numaralı davalı minibüsünün sürücüsü davalı ...'nın hatalı sevk ve idaresinin, birinci (asli) derecede ve takdiren % 50 (yüzde elli) oranında etkili olduğu, davacı sigorta şirketine Genişletilmiş Kasko Sigortası poliçesi ile sigortalı, ... plaka numaralı otobüsün dava dışı sürücüsü ...'nin hatalı sevk ve idaresinin de, birinci (asli) derecede ve takdiren % 50 (yüzde elli) oranında, davalı sürücü ...'nın hatalı sevk ve idaresi ile eşdeğer derecede/eşit oranda etkili bulunduğunun kabul edilmesinin uygun olacağı tespit edilmiştir.Mahkememiz 17/09/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın 3 kişilik makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile davaya konu davacının kasko edilen aracın dava dilekçesi ekinde yer alan tespit edilen hasar bedeline ilişkin belgeler de incelenmek ve değerlendirilmek suretiyle davacının davalılardan hasar kapsamında bakiye alacağı bulunup bulunmadığı hususunun tespit edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda makine mühendisleri ..., ... ve...'tan alınan 16/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, dava konusu araçta kazanın oluş şekli ile doğru orantılı olarak ( Önce sol ön köşe kısmına çarpma ve bu çarpmanın etkisi ile orta refüj kenarına çarpıp, çelik bariyerlerin üzerine sol yana devrilmesi ) 19.12.2023 tarihli kazada ağır hasar meydana gelmiş olduğunu, dava konusu aracın onarımının kazanın oluş şekli ile doğru orantılı olarak onarılması durumunda araçta ağır hasar olması nedeni ile oluşacak değer kaybının da dikkate alınması ile ekonomik olamayacağı, (menfi) dosya muhteviyatına sunulmuş olan belge, bilgi ve dokümanlardan dava konusu araçta kdv ve işçilik dahil 1.114.016,00 tl hasar meydana gelmiş olduğu yönündeki tespitin kazanın oluş şekli ve hasarlı parçaların dikkate alınması ile ( İlk çarpmadan sonra çelik bariyerlere vurma ve akabinde devrilme sonucu aracın ana iskelet sistemi , direkler ve şasede hasar oluştuğu değerlendirilmiştir.) kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, Dava konusu aracın onarım maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin % 50 sine çok yakın /geçmiş olması nedeni ile pert total (ağır hasarlı araç) olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan belgelerdeki hasar tespitine yönelik görüş ve kanaatler ile aynı fikirde olduğumuzu, bu kapsamda dava konusu araçtaki gerçek zararın: 2.000.000,00 TL Rayiç bedel – (1.170.000,00 TL Sovtaj ARAÇ HASARLI DEĞERİ) = 830.000,00 TL olduğu; Dava konusu kaza kapsamında nihai taktiri ve Hukuki değerlendirmesi Sn. Mahkemede olmak üzere kusur dağılımının dosya muhteviyatındaki 14.05.2025 tarihli Bilirkişi Raporuna göre; ... plaka sayılı araç sürücüsü ... nın % 50 Birinci (Asli) derecede kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... nin % 50 Birinci (Asli) derecede kusurlu olduğu, dikkate alınması durumunda kusur oranı nispetinde davacının talep edebileceği hasar miktarının 830.000,00 TL X % 50 (KUSUR) = 415.000,00 TL – 120.000,00 TL poliçe limiti olarak yapılan ödeme = 295.000,00 TL oluğu icra takibine konu edilen ve talep edilen kadri marufunda bulunduğu tespit edilmiştir.Mahkememiz 24/12/2025 tarihli duruşma ara kararı ile bilirkişi raporunda yalnızca dosya kapsamında yer alan verilere ilişkin "kadri maruf" değerlendirilmesi yapıldığı ayrı bir hesaplama ve inceleme yapılmadığı anlaşılmakla ... müzekkere yazılarak davacının sigortalısı olan aracın kaza tarihi öncesi tramer kayıtlarının istenilmesine müzekkere cevabı geldiğinde dosyanın önceki bilirkişi tevdi ile bilgi, belgeler incelenmek ve araştırma sonucu elde edilen rakam ve hesaplamalar doğrultusunda rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda bilirkişi heyetinden alınan 25/03/2026 tarihli ek raporda özetle; Davalılar vekili tarafından ; “….Bilirkişi heyeti dosya kapsamında kendisine verilen onarım masraflarını tespit etme görevini yerine getirmemiş; davacı yanın iddialarına aynen iştirak etmiştir. Bilirkişi heyeti onarım masraflarını tespit etme görevini yerine getirse, dava dilekçesinde yer alan rakamların piyasa gerçekleriyle örtüşmediğini ve fahiş derecede yüksek olduğunu kolaylıkla tespit edebilirdi. Bahse konu masraflar gerçekten fazla gösterilmiş ve araç ağır hasarlı sınıfına sokulmaya çalışılmıştır. Piyasa koşullarında aracın tamiri çok daha uygun rakamlara halledilebilirdi…” iddiasında bulunmuş olduğu, söz konusu iddianın gerçek dışı olduğunu, Kök Raporda dosya muhteviyatına sunulmuş olan tüm bilgi, belge ve dokümanlar değerlendirmeye alınarak hesaplama yapılmış olduğunu, taraf vekilleri ( Davalı ve İhbarda bulunan ) itirazlarının kusur tespitine yönelik olduğu, dosya kapsamında daha önce kusur incelemesi yapılmış olduğundan Sn.Mahkeme ara kararı gereği yeniden kusur tespiti yapılmamış olduğu, araç tescil belgesine göre “trafikten çekilmiştir” olduğu; dava konusu kazalı aracın kaza tarihindeki km bilgisin dosya muhteviyatında bulunmadığı, ancak dosya muhteviyatına sunulmuş olan emsaller baz alındığında 316.000 km ve üzeri olduğunun anlaşıldığı, dosya muhteviyatına sunulmuş olan belge, bilgi ve dokümanlardan dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 1.114.016,00 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönünde tespitte bulunulmuş olduğu, dosya muhteviyatında dava konusu aracın SBM kayıtlarına göre geçmiş hasar kaydı bulunup bulunmadığına yönelik bilgi, belge ve doküman sunulmamış olduğu,(MENFİ) dava konusu aracın ... 60. Noterliğinin ...tarihli ve ... keşide no.lu Araç Satış Sözleşmesi ile ... tarafından ...A.Ş. ne 1.170.000,00 TL bedel (TRAFİKTEN ÇEKMELİ) ile satılmış olduğunun görüldüğü, dosya muhteviyatında dava konusu aracın 2.000.000,00 TL rayiç değeri ile PERT TOTAL işlemine tabi tutulduğuna dair Tam Ziya Mutabakatname , Temlikname ve İbraname Formu sunulmuş olduğu, ancak 2 hafta sonra …..A.Ş. tarafından 29.01.2024 tarihinde 1.170.000,00 TL Sovtaj ve 2.000.000,00 TL Rayiç bedel teklifi yapılmış olduğunun görüldüğü ve işlemlerin bu rakamlar üzerinden yapılmış olduğunun görüldüğü, Dosya muhteviyatında …A.Ş. tarafından ... kanalı ile 26.02.2024 tarihinde ... hesabına 1.170.000,00 TL ödeme yapılmış olduğuna dair banka dekontu sunulmuş olduğunun görüldüğü, 2.000.000,00 TL Rayiç bedel – (1.170.000,00 TL Sovtaj ARAÇ HASARLI DEĞERİ) = 830.000,00 TL olduğu; dosya muhteviyatında ... A.Ş. tarafından ... BANKASI T.A.O kanalı ile 19.02.2024 tarihinde ... Turizm hesabına 830.000,00 TL ödeme yapılmış olduğuna dair banka dekontu sunulmuş olduğunun görüldüğü, dava konusu araçta kazanın oluş şekli ile doğru orantılı olarak ( Önce sol ön köşe kısmına çarpma ve bu çarpmanın etkisi ile orta refüj kenarına çarpıp, çelik bariyerlerin üzerine sol yana devrilmesi ) 19.12.2023 tarihli kazada AĞIR HASAR meydana gelmiş olduğunu, dava konusu aracın onarımının kazanın oluş şekli ile doğru orantılı olarak onarılması durumunda araçta ağır hasar olması nedeni ile oluşacak değer kaybının da dikkate alınması ile ekonomik olamayacağı, ( menfi) dosya muhteviyatına sunulmuş olan belge, bilgi ve dokümanlardan dava konusu araçta KDV ve işçilik dahil 1.114.016,00 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönündeki tespitin kazanın oluş şekli ve hasarlı parçaların dikkate alınması ile ( İlk çarpmadan sonra çelik bariyerlere vurma ve akabinde devrilme sonucu aracın ana iskelet sistemi , direkler ve şasede hasar oluştuğu değerlendirilmiştir.) kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, dava konusu aracın onarım maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin % 50 sine çok yakın/geçmiş olması nedeni ile PERT TOTAL (AĞIR HASARLI ARAÇ) olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan belgelerdeki hasar tespitine yönelik görüş ve kanaatler ile aynı fikirde oldukları, du kapsamda dava konusu araçtaki gerçek zararın: 2.000.000,00 TL Rayiç bedel – (1.170.000,00 TL Sovtaj ARAÇ HASARLI DEĞERİ) = 830.000,00 TL olduğu, dava konusu kaza kapsamında nihai taktiri ve Hukuki değerlendirmesi Sn. Mahkemede olmak üzere kusur dağılımının dosya muhteviyatındaki 14.05.2025 tarihli Bilirkişi Raporuna göre;... plaka sayılı araç sürücüsü ... nın % 50 Birinci (Asli) derecede kusurlu olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ... nin % 50 Birinci (Asli) derecede kusurlu olduğu, dikkate alınması durumunda kusur oranı nispetinde davacının talep edebileceği hasar miktarının 830.000,00 TL X % 50 (KUSUR) = 415.000,00 TL – 120.000,00 TL poliçe limiti olarak yapılan ödeme = 295.000,00 TL oluğu icra takibine konu edilen ve talep edilen kadri marufunda bulunduğu tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede,19/12/2023 tarihinde ..., ..., ... Mahallesi'nde, davacının Genişletilmiş Kasko Sigortası poliçesi ile sigortalısı olan ... plakalı otobüsün ön kısmı ile davalı sürücü ...'nın sevk ve idaresinde davalı ...'ın maliki olduğu ... plaka numaralı ticari minibüsün çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacının sigortalısına ödediği 830.000,00 TL yönünden davalının %50 kusurlu olması nedeniyle davalının ... tarafından 120.000,00 TL teminat ödemesi yapıldığı bakiye 295.000,00 TL alacak ve faizinin davalılardan rücuen tahsili için aşlatılan takip kapsamında davalıların takibe borca itiraz etmesi nedeniyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davaya konu kaza nedeniyle olay sırasında, trafik ışıkları ile kontrollu (sinyalize) kavşakta, davalı minibüsü sürücüsü davalı Mustafa'nın ve davacı araç sürücüsünün seyrettikleri yönlere hangi renkli trafik ışıklarının yandığı, dolayısıyla, davalı sürücünün mü kırmızı ışıkta kavşağa girerek ışık ihlalinde bulunduğu, yoksa diğer sürücünün mü kırmızı ışıkta kavşağa girerek ışık ihlalinde bulunduğu hususunda kesin kanaate varmanın, dolayısıyla, tarafların olaydaki kusur durumlarının tespitinin mümkün bulunmadığı anlaşılmakla, tehlike sorumluluğuna katlanma ilkesi uyarınca, işletme tehlikelerinin eşit olmadığı kesin olarak ortaya konamayacağı için, işletme tehlikeleri eşit kabul edilerek, kusurun ilke olarak yarı yarıya paylaştırılmasının uygun olacağından, tarafların asli ve %50 kusurlu oldukları anlaşılmıştır.Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu nedenle davalının meydana gelen kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen zararın karşılanması gerekir.İş bu dosya kapsamında ... plakalı aracın kasko sigortacısı tarafından zararın giderildiği anlaşılmakla TTK 1301. maddesi (6102 sayılı TTK m. 1472) hükmü gereğince kasko sigortacısı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve bu sebeple sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olup iş bu davayı açabileceği anlaşılmıştır.Davaya konu kaza nedeniyle davacının sigortalısı olan aracın ... 60. Noterliği'nin ... tarihli ve... keşide no.lu Araç Satış Sözleşmesi ile davadışı araç maliki ... A.Ş.'ye 1.170.000,00 TL bedel (trafikten çekmeli) ile satıldığı, davacı sigortalısı ile maliki arasında dava konusu aracın 2.000.000,00 TL rayiç değeri ile pert total işlemine tabi tutulduğuna dair Tam Ziya Mutabakatname, Temlikname ve İbraname Formu düzenlendiği anlaşılmıştır. Kaza nedeniyle davaya konu araçta çelik bariyerlerin üzerine sola doğru devrilmesi nedeniyle ağır hasarlı olduğu bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Araçta Kdv ve işçilik dahil 1.114.016,00 TL hasar meydana geldiği;kazanın oluş şekli ve hasarlı parçaların aracın ana iskelet sistemi , direkler ve şasede hasar oluştuğu anlaşılmakla kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu anlaşılmıştır. Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, dava konusu araçta 19.12.2023 tarihli kazada ağır hasar meydana gelmiş olduğunu, bu kapsamda söz konusu aracın yenileme ve onarımının mümkün olduğu ancak onarımının ekonomik olamayacağı, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, km'si, kullanım amacı, kullanım süresi, parçaların niteliği dikkate alınarak yapılan incelemede davacının sigortalısının aracının pert total niteliğine haiz olduğu anlaşılmakla 830.000,00 TL X % 50 (KUSUR) = 415.000,00 TL – 120.000,00 TL poliçe limiti olarak yapılan ödeme = 295.000,00 TL davacının davalılardan takip kapsamında asıl alacak yönünden takip başlatmakta haklı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle Davalıların ... 31. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazlarının 295.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına karar vermek gerekmiştir. Davacı her ne kadar icra dosyası kapsamında işlemiş faiz talep etmiş ise de araç sigortacısı olarak davalılardan yapılan ödemeler yönünden takip öncesi temerrüde düşürdüğüne dair dosyada bilgi ve belge olmadığından işlemiş faiz yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davacının davasının kısmen kabulüne,1-Davalıların ... 31. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazlarının 295.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına,2-Fazlaya ilişkin talebin reddine3-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 20.151,45 TL karar harcının, peşin yatırılan 4.840,18 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 15.311,27 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 47.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan toplam 27.522,50 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 20.263,90 TL yargılama giderinin ve 4.840,18 TL peşin harç ve 427,60 TL başvurma harcı toplam 25.531,68 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,8-Davalı tarafından yapılan toplam 137,90 TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 36,37 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanması sonrası 2.797,81 TL'nin davalıdan, 1.002,19 TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,10-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/06/2026 KATİP ¸e-imzalıdır HAKİM ¸e-imzalıdır