bölge adliye mahkemesi ilamıyla kaldırılan ilk karar sonrası, 6361 sayılı finansal kiralama kanunundan doğan kira, temerrüt alacağı ve mal iadesi davası.

Bölge Adliye Mahkemesi ilamıyla kaldırılan ilk karar sonrası, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunundan doğan kira, temerrüt alacağı ve mal iadesi davası.

Özet: Bu hukuki evrak, finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan bir alacak davası olup, davacı finansal kiralama şirketinin, davalıların kira borçlarını ödememesi ve kiralama konusu malları iade etmemesi üzerine sözleşmelerin feshedildiğini iddia ederek, kiralama konusu malların aynen iadesini veya bedelini, ayrıca ödenmeyen kira ve temerrüt alacaklarını (toplam 696.300,01 Euro ve 8.789,12 TL) talep etmesini; davalıların ise sözleşmelerin geçersizliğini, ihtarname tebligatlarının usulüne aykırı olduğunu, davacının kötü niyetli davrandığını, kendilerinin sadece kefil sıfatıyla yer aldığını ve davanın mükerrer olduğunu savunarak davanın reddini istediği; ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kısmen ret kararının davacı istinafı üzerine bölge adliye mahkemesince kaldırıldığını özetlemektedir.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/249 Esas

KARAR NO : 2026/382

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)

DAVA TARİHİ : 22/09/2014

KARAR TARİHİ : 03/06/2026

Mahkememizin ...Esas,...Karar, 20/03/2019 tarihli kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin...Esas ... Karar sayılı ilamı ile Kaldırılmakla Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile davacı arasında Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde ... 24.Noterliği'nin ... yevmiye nolu ...tarihli ve ... sözleşme numaralı, ... 24.Noterliği'nin ... yevmiye nolu ... tarihli ve ... sözleşme numaralı ve ... 24.Noterliği'nin .. yevmiye nolu ... tarihli ve ... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini, davalı şirketin sözleşme hükümlerine aykırı davranması sebebi ile ... 48.Noterliği'nin ..tarih ve ..., ... ve .. yevmiye numaralı ihtarnamelerinin keşide edilerek 60 günlük yasal süre içerisinde kira borcunun ödenmesi, aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğinin ve ihbar süresi sonundan itibaren 5 gün içerisinde sözleşme konusu malların tesliminin ihtar edildiğini, davalı kiracının işbu ihtarnamelerin tebliğine rağmen borçlarını ödemediğinden bahisle sözleşmeleri münfesih olduğunu, davalı taraflardan ....Şti'nin açık adres verilmediği ve adresin yetersiz olması sebebi ile tebligat yapılamadığından bila döndüğünü, yine davalılardan ... ve ...'un ihtar bildirimini teslim almamış olması sebebi ile tebligatın yapılamadığını, davalıların davacıya adreslerinin değiştiği yönünde noter kanalıyla hiçbir yeni adres bildirmediklerini, bu nedenle sözleşme hükümleri uyarınca sözleşmede bildirilen adrese gönderilen tebligatların eski adrese ulaştığı tarihte tebliğ edilmiş sayılmaları gerektiğini, davalıların sözleşme hükümlerine uymamaları nedeniyle sözleşmelerin fesih edildiğini, davalının kiralama konusu malları da iade etmediğini, sözleşmelerden kaynaklanan 317.774,94 Euro ve 1.586,55 TL kira alacağının ve 378.525,07 Euro ve 7.202,57 TL temerrüt alacağı olmak üzere toplam 696.300,01 Euro ve 8.789,12 TL alacağın bugüne kadar ödenmediğini, anılan nedenlerle sözleşme gereği mülkiyeti davacı şirkete ait olan finansal kiralama konusu malların aynen iadesine, aynen teslimi mümkün olmadıı takdirde dava tarihindeki değerinin sözleşmede belirtilen temerrüt faizi oranından hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ilgili sözleşmelerden kaynaklanan 317.774,94 Euro ve 1.586,55 TL kira alacağının ve 378.525,07 Euro ve 7.202,57 TL temerrüt alacağı olmak üzere toplam 696.300,01 Euro ve 8.789,12 TL alacağın tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu finansal kiralama sözleşmesinin 3.maddesine göre davacının işyeri adresinin Kıbrıs olması ve Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bulunmadığından sözleşmenin taraflarında aranan şartlar sağlanamadığını, bu nedenle davaya konu sözleşmelerin geçersiz olduğunu, davacı tarafından yapılan ihtarnamelerin de usulüne uygun olarak yapılmadığını, 60 günlük yasal süre verilmediğinden dava şartları oluşmadığını, davacının bir kiralama döneminde iki kez kira bedeli ödenmediğinden sözleşmeyi fesih hakkı bulunmasına rağmen davacının bu hakkının kullanmayıp kötü niyetli olarak sözleşmeye devam ettiğini, yine dava konusu sözleşmelerde davalıların sadece kefil sıfatı ile yer aldıklarını, kefilden malın iadesinin istenmesinin mümkün olmadığını, davalıların işbu davada taraf sıfatları bulunmadığını, davacı tarafça ... 4.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile sözleşmelerden kaynaklanan kira alacağının tahsili için icra takibi başlattığını, bu nedenle mükerrerlik söz konusu olduğunu, davalı ...'un 26/11/2010 tarihinde davacı şirkete yazdığı dilekçesi ile makinelerin iade alınmasını talep ettiğini ve malların bulundukları yerleri tespit ederek davacı şirkete bildirdiğini, ancak davacıların makineleri iade almayarak zararın artmasına sebebiyet verdiğini, anılan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı, temerrüt nedeniyle sözleşmenin feshi üzerine malların iadesi, mümkün değilse bedellerin tahsili ve kira alacağı ile faiz talebidir.

Mahkememizin ... Esas, ...Karar, 20/03/2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile "eldeki uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesince ön inceleme duruşmasının yapılmaması, ön inceleme aşamasına geçilmeden bilirkişi deliline başvurulması suretiyle yukarıda açıklanan emredici hükümlere aykırı yargılama yapılması ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilmesi nedeniyle kararın, başkaca istinaf sebepleri incelenmeksizin, kamu düzeni gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir."denilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yeniden yargılama ile taraflara davetiye tebliğ edilerek ve ulaşılamayanlar yönünden ilanen tebligatlar yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve ön inceleme duruşması yapılarak tahkikata geçilmiştir.

Davacı ile davalı şirket arasında ... 24. Noterliği’nin ... tarih, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı, ... 24. Noterliği’nin ... tarih, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı ve ... 24. Noterliği’nin ... tarih, .. yevmiye ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmeleri aktedildiği ve diğer davalı gerçek kişilerin de bu sözleşmeleri müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaladıkları sunulan sözleşme suretlerinden anlaşılmıştır.

Davacı tarafça, davalın tarafın borçlarını süresinde ödemediğinden bahisle davalılara ... 48. Noterliği'nden ...tarih ve ... yevmiye, ... yevmiye ve ... yevmiye numaralı hesap kat ihtarı göndererek 60 gün içinde borcu ödemesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş satılacağı ve malların iadesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında aktedilen sözleşmenin 32. maddesinde hesap kat ihtarının sözleşmede yazılı adrese tebliğ edileceği, adres değişikliklerinin davacıya bildirileceği, aksi halde bu adrese yapılan tebligatların geçerli sayılacağı hükmünün yer aldığı sabittir. Bu hüküm gereği davacının hesap kat ihtarını sözleşmede yazılı adrese gönderdiği görülmektedir. Davalı taraf adreslerinin değiştirildiğini davacıya daha evvelden bildirdiklerini ispat edememişlerdir. Bu sebeple davacının sözleşmede yazılı adrese hesap kat ihtarını tebliğ etmesi sözleşmeye uygun bulunduğundan, hesap kat ihtarının davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği sonucuna varılmıştır.

Bu bağlamda, davacının bu hesap kat ihtarını göndermekte haklı olup olmadığı, yani davalıların sözleşme gereği ödemesi gereken kiraları süresinde ödeyip ödemedikleri ve davacının sözleşmeyi feshetmiş sayılıp sayılmayacağı, mal iadesi ve kira ile faiz taleplerinin yerinde olup olmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırmak gerekmiştir.

Dosya bankacı mali müşavir, makine mühendisi, finansal kiralama sözleşmeleri konusunda uzman nitelikli hesaplama uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 31/10/2023 tarihli raporda; davacı ile davalı asıl borçlu arasında Finansal Kiralama Kanunu Çerçevesinde ...24. Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ... sözleşme numaralı, ... 24. Noterliğinin ... yevmiye nolu ... tarihli ... sözleşme numaralı ve ... 24.Noterliğinin ... yevmiye nolu 28.02.2007 tarihli ... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiği, davalı kefiller ...,Kerim Fevzi Karaoğlu,Abdulkerim Erol Karaoğlu,Nevin Karaoğlu iş bu sözleşmeyi Mütreselsil kefil olarak imzaladıkları, davacının istinaf gerekçelerinden biri olan huzurdaki davanın terditli olarak açılmadığı hem malların iadesi hem de taraflar arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesi’nden kaynaklanan kira alacaklarını aynı dava içerisinde müşterek olarak talep ettiklerine yönelik iddialarının Mahkemenin takdirinde olduğu, Mahkemenin davacının alacak iddiasını haklı bulması halinde; dava tarihi itibariyle davalının ödenmeyen ve muaccel olan Kira taksitlerinden kaynaklanan Kira borcunun 697.493.48 EUR olduğu, güncel 19.10.2023 tarihi itibarı ile Finansal Kiralamadan kaynaklanan borcun ise: 2.312.352.44 EUR olduğu, Mahkemenin davacının sözleşme konusu malların iadesi hakkındaki iddiasını haklı bulması halinde; davalı tarafından Kira taksitlerinin ödenmemesi nedeniyle, davacının: gerek sözleşmenin ilgili maddeleri, gerekse 3226 sayılı kanun 23 ve 25 hükmü uyarınca kiralanan makinaların iadesini talep edebileceği yönünde yasal tüm koşulların oluştuğu, bu nedenle; davacı şirketin davalıdan ; Kiralama konusu Makine ve teçhizatın iade talebinin yerinde olduğu, davacının SözleĢmenin 12 Maddesine göre temerrüt halinde % 23.19 temerrüt faiz talep edebileceği, diğer hususlardaki iddia ve taleplerin Mahkemenin takdirlerinde olduğu belirtilmiştir.

... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya takip dosyasına ait dosya kapak hesap raporu dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 23/02/2026 tarihli raporda; kök raporda varılan sonuçlarda bir değişiklik bulunmadığı, dava konusu malların dava tarihi itibariyle değerinin Yapılan değerlendirme neticesinde, söz konusu makine ve ekipmanların Nisan 2023 tarihi itibarıyla toplam rayiç bedelinin yaklaşık 83.400 – 140.000 EUR aralığında olduğu, dolayısıyla ortalama 111.700 EUR olduğu, davacının talebi ile birlikte değerlendirildiğinde; EURO cinsi ana para alacağının 317.774,94 EURO odlarak talep edildiği ve taraflarınca yapılan hesaplamanın da alnı miktanda olduğu, EURO cinsinden para alacağına dava tarihine kadar yapılan faiz hesabının 378.525,07 EURO olarak talep edildiği tarafımızdan yapılan hesaplamanın 379.718,54 EURO olup, taleple bağlılık ilkesi gereğince talep edilen miktar olan 378.525,07 EURO üzerinden karar verilmesinin uygun olacağı, TL cinsinden alacak ve bunun faizi bakımından hesaplama yapılabilecek bir veriye rastlanılmadığı belirtilmiştir.

Yaptırılan bilirkişi incelemelerinden de anlaşıldığı üzere, davalı taraf sözleşmeler ile kararlaştırılan kiraları süresinde ödemediği sabit olduğundan, davacının hesabı kat ederek sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu sonucuna varılmıştır. Şu durumda davacının sözleşme gereği malların mülkiyetinin kendisinde olması sebebiyle hem malların iadesini, mallara ulaşılamaması halinde terditli talep gibi bedelini talep edebileceği ve davacı mülkiyetindeki malların davalı uhdesinde kalması sebebiyle kiralar ile faizlerini talep edebileceği sonucuna varılmıştır.

Yargılama boyunca mallara ulaşılamamış, nerede olduğu hususunda da mahkemeye kimse bilgi verememiştir. Şu durumda malların iadesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmış, bu sebeple davalı tarafın malların bedelini iade etmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bilirkişilere yaptırılan inceleme neticesinde davamıza konu sözleşmelerin içeriğindeki mallar ve değerleri şu şekilde listelenmiştir:

Nisan 2023 tarihi itibarıyla rayiç bedel takdiri aşağıdaki gibidir:

•2007 model 5300×250 mm dolu şişe akümülatör konveyörü: 2.000 – 3.500 EUR

• 2 adet 43S printer: toplam 2.400 – 4.000 EUR

• 2 adet inkjet kodlama makinası: toplam 2.000 – 3.500 EUR

• 2007 model ... tüneli ve pnömatik sarma makinası: 6.000 – 9.000 EUR

• 2007 model ... tipi tam otomatik termoform ambalaj makinası: 18.000 – 30.000 EUR

•1996 model ... su tankeri: 8.000 – 15.000 EUR

• 2007 model 5000 şişe/saat kapasiteli komple dolum hattı: 45.000 – 75.000 EUR

Yapılan değerlendirme neticesinde, söz konusu makine ve ekipmanların Nisan 2023 tarihi itibarıyla toplam rayiç bedelinin yaklaĢık 83.400 – 140.000 EUR aralığında olduğu, dolayısıyla ortalama 111.700 EUR olduğu kanaatine varılmıştır.

Dolayısı ile mal bedeli olarak bu miktar paranın davalılardan alınarak davacıya verilmesi gerekmiştir.

Yine bilirkişilerce ödenmeyen kira bedellerinin toplamını 317.774,94 Euro olarak ve dava tarihine kadar işlemiş faizini de 378.525,07 Euro olarak hesapladıklarından, bu miktar üzerinden kısmen kabul kararı verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Davacı dava tarihindeki kur üzerinden harç yatırdığından, yatan harç miktarı baz alınarak vekalet ücreti hesaplanması gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine,

-Davacı ile davalılar arasında aktedilen ... 24. Noterliği’nin .. tarih, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı, ... 24. Noterliği’nin ... tarih, ... yevmiye ve .. sözleşme numaralı ve ... 24. Noterliği’nin ... tarih, ... yevmiye ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmelerine konu malların bedelleri olarak 111.700,00 Euro’nun dava tarihinden itibaren bu sözleşmelerdeki faiz şartlarına göre işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

-317.774,94 Euro kira bedeli ile dava tarihine kadar işlemiş 378.525,07 Euro’nun davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

-Bir üstte yazan 317.774,94 Euro kira bedeline dava tarihinden sonra bu sözleşmelerde yazılı faiz şartları ile faiz işletilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 158.827,64 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 34.367,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 124.459,79 TL harcın Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 343.514,12-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil eden davacıya verilmesine,

4-Davalılardan ... ve ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 8.789,12-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden bu davalılara verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 34.367,85 TL peşin/nisbi harcı, 45.800,00 TL bilirkişi ödemeleri, 11.540,02 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 91.707,87 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 91.362,51 TLnin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı ... tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 0,38 TL'sinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.03/06/2026

Başkan ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Üye ...

¸e-imzalıdır

Katip ...

¸e-imzalıdır