Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu meydana gelen haksız fiilden kaynaklı araç hasarı ve değer kaybı tazminatı davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Diyarbakırda yaşanan bir trafik kazasında davacının aracının davalının aracı tarafından arkadan çarpılmasıyla meydana gelen maddi zararların tazmini için açılan bu davada; davacı, karşı tarafın %100 kusurlu olduğunu iddia ederek araçtaki değer kaybı ve hasar farkı bedellerinin faiziyle birlikte tüm davalılardan müteselsilen tahsilini talep ederken, davalı sigorta şirketi poliçe kapsamında kısmi ödeme yapıldığını ve sorumluluğun kusur ispatına bağlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiş, mahkeme ise alınan bilirkişi raporları doğrultusunda uyuşmazlığın karşı tarafın kusuru, kalan hasar bedeli, ek değer kaybı miktarları ile faiz başlangıcı etrafında toplandığını belirlemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.DİYARBAKIRASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALILAR : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 24/07/2025KARAR TARİHİ : 08/04/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili adına tescilli .....plakalı araç, .....tarihinde müvekkili sevk ve idaresindeyken davalılardan .....hakimiyetinde, .....adına tescilli .....plakalı araç ile Diyarbakır ilinde bir trafik kazasına karışmış ve müvekkilimiz adına tescilli araçta hasar oluştuğu, kazadan sonra hasar alan müvekkili adına tescilli araç üzerinde yapılan ekspertiz raporunda, gerçekleşen kazayla birlikte müvekkilinin aracında 155.393,09 TL masraf ortaya çıktığını, kazanın oluş biçimi, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağında ayrıntılarıyla açıklandığını, kaza sonrası hazırlanan “maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı''nda görüleceği üzere .....plakalı araç sürücüsü, kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, belirtilen nedenlerden ötürü (Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla); kazaya karışan .....plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak .....poliçe numaralı sigortaya ve .....tarihli kazaya ilişkin tüm evrakların ilgili sigorta şirketinden istenmesine, müvekkili adına kayıtlı .....plakalı araçta oluşan 100,00 TL değer kaybı bedeli ile 100,00 TL hasar fark bedelinin, kaza tarihi itibariyle uygulanacak mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte tüm davalılardan(sigorta şirketi yönünden teminat limiti kapsamında) müteselsilen ve müştereken sorumlulukları kapsamında tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı araç müvekkil şirket nezdinde .....poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile .....- .....tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 300.000,00 TL olduğunu, poliçe limitini bildirmesi davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, poliçe kapsamında, davacıya maddi hasara ilişkin 72.000,00 TL anlaşmalı tamirhaneye ve 98.031,71 TL tedarik ödemesi olmak üzere toplamda 170.031,71 TL ödeme yapıldığını, poliçe limiti, poliçe süresince araç başı toplam limit olup ödemesi yapıldığını işbu tutarlar poliçe bakiye limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, bu suretle dosyanın kusur bilirkişisine verilmesini, sunulan nedenlerle; müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen haksız ve dayanaksız davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.Davalı gerçek kişiler cevap dilekçesi sunmamıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, ZMMS sigorta poliçesi ve hasar dosyası, dava konusu araçların tescil bilgileri, davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, kaza nedeniyle kusur durumunun tespitine dair trafik bilirkişisinden, davacıya ait araçta meydana gelen hasar onarım bedelinin tespiti, araçta değer kaybı meydana gelip gelmediği gelmiş ise bedelinin hesaplanmasına yönelik makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.Davanın, trafik kazasından kaynaklanan ZMMS sigorta şirketine, davalı araç işletenine ve davalı araç sürücüsüne yöneltilmiş değer kaybı, orijinal parça fark bedeli tahsili istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle oluşan hasarın giderilmesinde kullanılan malzeme farkından, KDV ve iskontodan kaynaklı davacının bakiye hasar bedeli tazminatı talep edip edemeyeceği, kaza nedeniyle davacıya ait araçta davalı sigorta şirketi tarafından ödenen değer kaybından daha fazla miktarda bir değer kaybı oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre maddi tazminatların miktarı ve faiz türü ile başlangıcı etrafında toplandığı anlaşıldı. Kaza tespit tutanağı ve olaya dair dosya içeriğinde bulunan veriler incelendiğinde; davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracıyla Karacadağ Bulvarı istikametinden, Şanlıurfa Bulvarı yan yol üzerinden .....Bulvarı istikametine sol şeritten seyir halindeyken .....market yanına geldiğinde aracının ön kısımlarıyla, aynı istikamete ve şeritte trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşlayarak duran sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracının arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle .....plaka sayılı aracın hareketlenerek ön kısımlarıyla aynı istikamette ve şeritte trafik yoğunluğu nedeniyle yavaşlayarak duran sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracının arka kısımlarına çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, sigortalı aracın .....-.....tarihlerini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin 300.000,00 TL olduğu, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi, işleten ve sürücü de, sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.Mahkememizce dava konusu trafik kazasındaki kusur durumunun tespitine yönelik alınan .....tarihli trafik bilirkişi raporunda özetle; "Sürücü .....(.....plakalı) 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52, 56. ve 84.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 101.ve 107.maddesinde yer alan (84/D: Arkadan Çarpma, 52/1-A: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya ve hemzemin geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, 52/1-B Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak, 52/C: Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirtilen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak, zorundadırlar, 56/C: Sürücüler önlerinde giden araçları ve yeterli bir mesafeden izlemek r, önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek zorundadırlar, kuralına riayet etmediği) açıklaması yukarıda yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada ASLİ %100 ( YÜZDE YÜZ) ORANINDA KUSURLU olduğu, sürücü .....(.....plakalı2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada KUSURSUZ olduğu, sürücü .....(.....plakalı )2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada KUSURSUZ olduğu" mütalaa edilmiştir. İlgili rapordaki tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu kanaatine varılarak davalı araç sürücüsü .....dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.Davacı tarafı açılan davada hasar onarım bedeli(orijinal parça fark bedeline yönelik) ve değer kaybı bedeli isteminde bulunmuştur. Mahkememizce, davacıya ait aracın hasar onarım bedeli ve değer kaybı bedelinin hesaplanmasına yönelik makine mühendisi bilirkişiden .....tarihli rapor alınmış olup, davacının tazminat taleplerinin ayrı ayrı değerlendirilmesine geçilmiştir.1-Davacının değer kaybı istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve2020/120 E.-2022/1380 K. sayılı ilamı) Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda "Yukarıdaki bilgiler ile yapmış olduğum dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazasında ön ve arka kısımlarında hasar oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için .....dosya numaralı ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen parçaların; ön panjur, sol stop, arka tampon köpüğü, tampon braketleri, arka kamera, arka tampon süs çıtaları, ön kamera, bagaj kapağı dış kaplaması, arka amblem, ön tampon köpüğü, park sensörü, bakalit, arka tampon ve sağ stop parçalarında değişim işlemi yapıldığı, sol far, ön tampon, bagaj kapağı, sol arka çamurluk, ön tampon spoyleri, arka panel, arka tampon spoyleri, sol stop sacı, havuz sacı, sağ arka çamurluk ve ön panel parçalarında ise onarım işlemi yapıldığı ve 28 adet parça için çalışması yapıldığı ve ekspertiz çalışmasında belirtilen yedek parçaların referans kodları incelendiğinde; onarımda kullanılan parçalarının muadil eş değer parçalar olduğu orijinal olmadığı tespit edilmiştir. Davaya konu aracın onarımında tamamen orijinal parça kullanıldığında, yedek parça bedelinin 130.699,00 ₺ (KDV Hariç) olduğu ve eksper raporunda belirtilen yedek parça bedelinin ise 73.193,09 ₺ (KDV Hariç), olduğu dikkate alındığında aradaki farkın (130.699,00-73.193,09)=57.505,91 TL olacağı ve KDV Eklendiğinde ise (57.505,91₺x1,20) =69.007,09 (KDV Dahil) parça fiyat farkının oluştuğu, Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, 12.300 kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 216.591,46 TL değer kaybının ödenmesi gerekeceği" raporda ibraz edilmiştir. İlgili rapordaki değer kaybı hesaplamasının tekniğine ve dosya kapsamına uygun hesaplandığı dikkate alınarak, belirlenen değer kaybı zararının hükme esas alınmasına ve yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve içtihatlar ile davacı vekilince sunulan talep artırım dilekçesi dikkate alınarak değer kaybı tazminatı isteminin tüm davalılar yönündenn 216.591,46 TL üzerinden kabulüne, davalı sigorta şirketinin dava açılmadan önce 168.841,71 TL hasar onarım ödemesinin gerçekleştirdiğinin sunulan dekontlardan tatbik edildiği, bu kapsamda 300.000,00 TL teminat limiti dikkate alındığından sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye teminat limitinin 131.158,29 TL olduğu anlaşılmakla davalı .....Sigorta A.Ş.'nin bu tutar ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunun belirlenmesine, davalı sigorta şirketine yönelik fazlaya dair değer kaybı tazminatı istemi olan 13.448,62 TL değer kaybı istemi açısından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.2-Davacının hasar bedeli istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;Hasar bedeli gerçek zarar olup, davalı sigorta şirketi ile davalı işleten ve davalı sürücü zararın giderilmesinden müteselsilen sorumludur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, eksper raporunda orijinal parça fark bedeli açısından ödenmemiş bakiye hasar onarım zararının KDV dahil 69.007,09 TL olduğu mütalaa edilmiştir. Davacı vekilinin de talep artırım dilekçesinde davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden 69.007,09 TL hasar bedeli talep ettiğinden, davacının hasar bedeline yönelik talebinin davalı araç sürücüsü ve davalı araç işleteni yönünden 69.007,09 TL üzerinden kabulüne, davalı sigorta şirketine dava dilekçesinde yöneltilen 100,00 TL hasar onarım bedeli isteminin poliçe teminat limitinin tükendiği dikkate alınarak reddine karar verilmesi gerekmiştir.Tüm tazminat kalemlerine ilişkin faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;Sigortalı aracın hususi kullanıma özgülendiği dikkate alınarak kabul edilen alacak miktarlarına yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekmiştir.Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yapıldığı tespit edildiğinden davalı sigorta şirketi yönünden .....tarihinde davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt gerçekleşmiştir. Davalı araç sürücüsü ve araç işletenin ise, kaza tarihi itibarıyle zararı giderme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen tazminat kalemlerine, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden, diğer davalılar sürücü ve işleten yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasnıa karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, A) 216.591,46 TL değer kaybı tazminatının (davalı sigorta şirketinin 131.158,29 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla), davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden, davalı .....ve davalı .....yönünden haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketine yöneltilen fazlaya ilişkin değer kaybı tazminatı isteminin reddine,B) 69.007,09 TL hasar onarım bedeli tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....ve davalı .....müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, C) Davalı sigorta şirketine yöneltilen hasar onarım bedeli tazminatı isteminin reddine,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 19.509,23 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 615,40 TL harç ve sonradan yatırılan 4.877,31 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 14.016,52 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 6.436,94 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL peşin harç, 615,40 TL başvuru harcı ve 4.877,31 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.108,11 TL harcın (davalı sigorta şirketinin 2.805,08 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, ve bilirkişi ücreti olarak toplam 8.176,00 TL yargılama giderinin (davalı sigorta şirketinin 3.754,74 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 45.695,77 TL vekâlet ücretinin (davalı sigorta şirketinin 45.000,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,6-Davalı .....Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 13.548,62 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı .....Sigorta A.Ş.'ne verilmesine,7-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 4.169,31 TL'lik kısmının davalı .....Sigorta A.Ş.'den, 430,68 TL'lik kısmının davacıdan tahsili ile hazineye İRAT kaydına,8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı sigorta şirketi vekilinin ve davalı gerçek kişilerin yokluğunda verilen kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim