Bursa Bölge Adliye Mahkemesinden, trafik kazasında alkollü ve tam kusurlu sigortalısına rücuen tazminat talep eden sigortacının itirazın iptali davası hakkında istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, sigortalı aracın alkollü ve ehliyetsiz sürücüsü tarafından sebebiyet verilen trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilere ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla sigorta şirketi tarafından başlatılan icra takibine sigortalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ve takibin devamına yönelik kararına karşı, sigortalının rücu koşullarının oluşmadığı, zamanaşımı ve tazminat miktarının fahiş olduğu gerekçeleriyle yaptığı istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin dosyayı incelediği ve yargılama sürecini aktardığı bir belgedir.
T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A .... HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : ...KARAR NO : ...BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ...KARAR NO :...KARAR TARİHİ : 19/04/2022İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : 30/11/2022DAVACI : ... VEKİLİ : Av. vDAVALI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : İtirazın İptaliB.A.M. KARAR TARİHİ : 07/03/2024KARAR YAZIM TARİHİ : 29/03/2024Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karara süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekil dava dilekçesinde, davacı şirket tarafından zorunlu sigorta poliçesi ile sigorta edilen davalı şirketin sigortalısı bulunduğu... plakalı aracın 11/05/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ... plaka sayılı araca çarparak ağır şekilde hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında tamamen kusurlu olduğu gibi mezkur kaza esnasında 2.49 promil alkollü olduğunu, sigortalı araç sürücüsü ... ... mezkur kazının oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kaza esnasında ehliyetinin bulunmadığını, ehliyet giriş çıkış belgesinin bulunmadığını, yabancı ehliyet ile aracı kullandığı kaza sonrası başlatılan soruşturma dosyası ve diğer deliller ile sabit olduğunu, mezkur kaza sonucu karşı araçta meydana gelen hasar nedeniyle davalı şirket tarafından olaydaki kusur oranı ve yine poliçe teminatı gözetilerek aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ne 27/07/2018 tarihinde 4.927,00-TL, 10/09/2018 tarihinde 3.726,00-TL yine karşı araçta meydana gelen değer kaybı zararı nedeniyle aracın maliki İbrahim Baya'ya 29/04/2019 tarihinde 4.338,88-TL, 20/08/2018 tarihinde 223,98-TL olmak üzere toplam 13.215,86-TL tazminat ödemesi yapıldığını, davalı yana davadan önce yapılan rücu başvurularının sonuçsuz kaldığını, davalıya ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takibin yapıldığını ve davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, ardından arabuluculuk sürecine geçildiğini ve anlaşma sağlanamadığını belirterek davalı borçlunun ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına ileri sürdüğü borca itirazının iptaline ve duran icra takibinin devamına, davalının %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu alacak kalemlerinin zaman aşımına uğramış olduğunu, bu nedenle davanın zaman aşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, sigorta şirketinin rücuen tazminata yönelik şartların oluşmaması nedeniyle sigorta şirketinin sorumluluğunda olan fahiş tutarda talep edilen tazminat talepleri konulu davanın reddini, davacı tarafın ödeme tarihinden itibaren avans faiz talebinin reddi ile kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, sigorta şirketi aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, davayı ve borcu kesinlikle kabul etmemekle birlikte yargılamaya muhtaç dava konusu alacak iddiası hakkında başlatılan takibe itiraz hakkında icra inkar tazminatı istenmesinin de mümkün olamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davanın kabulü ile davalının ... 3. İcra Müdürlüğü ... E sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, 2918 sayılı KTK ve Borçlar Kanunu hükümlerine göre rücu şartları oluşmadığını, davaya konu kaza esnasında sigortalı araç sürücüsü olduğu iddia edilen Firas Beyazeed, Suriye Arap Cumhuriyeti vatandaşı olup kendisinin Suriye Arap Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Trafik Müdürlüğü tarafından düzenlenen B sınıfı sürücü ehliyeti bulunduğunu, sigortalıya rücu koşullarının olmuşmadığının bilirkişi raporu ile de sabitken ilk derece mahkemesi tarafında aksi yönde karar verilmesinin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda tespit edilen değer kaybının fahiş olduğunu, sigorta şirketinin hasar bedeli ve değer kaybına yönelik yapmış olduğu ödemeler ve ödeme tarihleri, ibraname belgeleri dikkate alındığında davaya konu alacak taleplerine ilişkin 2 yıllık zaman aşımı süresine uğradığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE Dava, rücuen tazminat talebine yöneliktir. Taraflar arasında, kaza tarihinde davalı adına kayıtlı olan ...plakalı araca ilişkin 06/03/2018-06/03/2019 tarihleri arasında geçerli zorunlu mali mesuliyet sigorta sözleşmesi bulunmakta olup, davacı, davalının maliki, dava dışı Fıras Beyazıd'ın sürücüsü olduğu, zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanmış...plakalı aracın sebep olduğu 11/05/2018 tarihli kaza sebebiyle dava dışı hak sahibi İbrahim Baya'ya ödediği tazminatı, rücu hakkı kapsamında talep etmektedir.Davalı vekilince cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunulmuş olup, ibraz edilen dekonta göre dava dışı hak sahibine 10/09/2018 ve 27/07/2018 tarihinde ödeme yapıldığı, ...... 3 İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasıyla, 02/07/2020 tarihinde takip başlatıldığı, başka bir ifadeyle 2918 sayılı KTK 109/4 maddesinde ön görülen 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde rücuen tazminat talepli icra takibi başlatılmış olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımına yönelik istinaf sebebi yerinde değildir.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi gereği, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigorta eden, sigortalısına rücu edebilecektir. Oto yarışına katılmak, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. 2918 Sayılı KTK 95/2 maddesi gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilecektir (Yargıtay 17 HD 2018/695 E-2020/251 K sayılı ilam).Davacı, rücu sebebi olarak sürücünün ehliyetsiz olması iddiasına dayanmaktadır.Karayolları Trafik Yönetmeliği 88 maddesinde;''İlgili kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere, dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir:a) Türk vatandaşlarının dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla 2 yıl süreyle araç kullanılabilir.2) Altı aydan fazla ülkemizde bulunanların, araç kullanırken sürücü belgelerinin dış temsilcilikler veya noter tarafından onaylanmış Türkçe tercümelerini sürücü belgesi ile birlikte yanlarında bulundurmaları zorunludur.3) İki yılın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur.b)Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir.2)Altı ayın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur.İlgili kanunlar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin, ülkemiz sürücü belgeleri ile değiştirilmesine ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir:a) Müracaat herhangi bir nüfus müdürlüğüne yapılabilir.b)Müracaat sırasında ibraz edilmesi zorunlu olan bilgi ve belgeler Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nce belirlenir '' şeklinde düzenleme mevcuttur. Kazaya karışan sigortalı ... plakalı araç sürücüsü dava dışı Fıras Beyazıd'ın yurda giriş çıkışlarının bildirilmesi hususunda yazılan müzekkereye verilen 29/06/2018 tarihli cevapta, adı geçen kişinin 11/06/2014 tarihinde yurda giriş yaptığı, kazanın ise 11/05/2018 tarihinde meydana geldiği, başka bir ifadeyle dava dışı sürücünün yurda giriş tarihinden itibaren 6 aylık süre dolduktan sonra kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır. Bu durumda 6 aylık süre geçmekle yabancı ülkeden alınmış ehliyetin, geçerliliğini korumadığı anlaşılmakla, kaza tarihinde geçerli ehliyeti bulunmayan sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla riziko meydana gelmekle davacı lehine rücu şartlarının oluştuğu anlaşılmaktadır. Rücuen tazminat davaları, gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Sigortacının rücu edebileceği tazminat tutarı sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olabilecektir (Yargıtay 17 HD 2019/3161 E-2021/85 K sayılı ilam). Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir (Yargıtay 17 HD 2020/2303 E-2021/3171 K sayılı ilam). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder. Rücu hakkı, başkasına ait borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik tazminat niteliğinde talep hakkı olup, davacının malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleşmekle, faiz başlangıç tarihi de ödeme tarihi olacaktır. Davacının faiz talep edebilmesi için ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürülmesine gerek bulunmamaktadır (Yargıtay HGK 2017/3-393 E- 2018/202 K sayılı ilam).Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD 2016/966 E - 2016/5728 K sayılı ilam). Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli 2019/40 E-2020/40 K sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır. Aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay 4 HD 2021/21252 E- 2022/5913 K sayılı ilam). Somut olayda, 22/02/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, kazanın meydana gelmesinde davacı şirket tarafından sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun, kazaya karışan diğer araç olan...plakalı araçta kaza sonrası 9.000,00-TL değer kaybı oluşup, 7.332,00-TL'lik hasar meydana geldiğinin belirtildiği, ... plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK 84/d maddesi kapsamında arkadan çarpma kuralını ihlal etmekle tam kusurlu olduğu, kaza tarihi itibarıyla araçtaki değer kaybının ve kazalı parçalar göz önüne alındığında yedek parça ve işçilik için belirlenen onarım masrafının da piyasa şartlarına uygun düştüğü anlaşılmakla bilirkişi raporuna itibar edilmesinde ve yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik yoktur. Davalı vekilinin istinaf talebi yerinde değildir. HMK 355 maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesin kararı usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2022 tarih, ...sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından yatırılması gereken 1.155,37-TL istinaf karar harcından peşin alınan 288,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 866,52-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,3-Karar tebliğ, gider avansı iadesi, harç tahsil/ iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderinin istinafa başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK 362/1-a. hükmü uyarınca kesin olmak üzere 29/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... ...Üye... ...Üye... ...Katip...