Danıştay 6. Dairenin Tokattaki bir parseli kapsayan revizyon imar planlarının iptali davasında mülkiyet hakkı kısıtlaması iddialarının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki belgede, Tokat ilinde belirli bir parseli etkileyen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli revizyon imar planlarının onaylanması kararına karşı açılan iptal davasında, davacılar önceki DOP kesintileri, mülkiyet hakkı kısıtlamaları ve plan lejantındaki hataları ileri sürmüş; ancak ilk derece ve bölge idare mahkemeleri, planların şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğuna hükmederek davayı reddetmiş ve bu karar hukuka aykırılık iddialarıyla temyize götürülmüştür.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2025/3087Karar No : 2025/5497 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Tokat ili, Merkez, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının onaylanmasına ilişkin Tokat Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; dava konusu revizyon imar planlarının Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’nin 25. maddesinde yer alan imar planı revizyonu tanımına uygun olduğu, dava konusu planların planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olduğu, dava konusu planlarda ticaret alanı ya da toplu işyeri alanı olarak belirlenen yerlerin önceki planda da fuar alanı ve rekreasyon alanı olarak belirlendiği, dava konusu parsel üzerinden geçerek ... Mahallesi ile Tokat-Amasya yolu arasında bağlantı sağlayan 22 metre enkesitli taşıt yolunun semt dağıtıcısı niteliğinde kent içi 1. derece yol olarak planlandığı ve planlama teknikleri açısından ve güzergah açısından uygun olduğu, bu nedenle dava konusu işlemde kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın, taşınmazda daha önce DOP kesildiği, idari işlem ile bir kere daha DOP kesintisi yapılarak davacıların mağdur edildiği, mülkiyet hakkının kısıtlandığı, dava konusu işlemle dava konusu taşınmazın belediye hizmet alanı adı altında (fuar alanı) olarak belirlendiği, bu işlemde lejantın hatalı olduğu, dava konusu işlemlerin usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Tokat ili, Merkez, ... Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım ve 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına ilişkin Tokat Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekana ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde ise, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, her planın bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanması zorunluluğu getirilmiştir. 14.06.2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde; "(1) Her türlü mekânsal plan, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanır.(2) Planlar, Bakanlıkça belirlenen ve EK-1 Gösterimler başlığı altında yer alan EK-1a Ortak Gösterimler, EK-1b Mekânsal Strateji Planları Gösterimleri, EK-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, EK-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, EK-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve EK-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanır." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğinin "Mekânsal kullanım tanımları ve esasları" başlıklı 5. maddesinin (a) bendinde ise; "belediye hizmet alanı; belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamındaki hizmetlerinin götürülebilmesi için gerekli itfaiye, acil yardım ve kurtarma, ulaşıma yönelik transfer istasyonu, araç ve makine parkı, bakım ve ikmal istasyonu, garaj ve triyaj alanları, belediye depoları, asfalt tesisi, atık işleme tesisi, zabıta birimleri, mezbaha, ekmek üretim tesisi, pazar yeri, idari, sosyal ve kültürel merkez gibi mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçları karşılamak üzere kurulan tesisler ile sermayesinin yarıdan fazlası belediyeye ait olan şirketlerin sahip olduğu tesislerin yapılabileceği alanlar" olarak tanımlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu kararın, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına ilişkin kısmının incelenmesi;Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.Temyize konu kararın, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır. Temyize konu kararın, 1/1000 ölçekli revizyon uygulama ilişkin kısmına yönelik olarak; Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Ek-1 Gösterimler başlığı altında Ek-1-ç de yer alan gösterimler içinde "belediye hizmet alanlarının" kentsel çalışma başlığı altında düzenlendiği, "fuar, panayır ve festival alanlarının" ise açık ve yeşil alanlar başlığı altında yer aldığı ve anılan Yönetmelikte belediye hizmet alanı tanımı içeriğinde fuar alanı kullanımına yer verilmediği görülmektedir. Uyuşmazlık konusu taşınmazın dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planında belediye hizmet alanı olarak, 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planında belediye hizmet alanı ( fuar alanı) olarak planlandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, imar planları ile getirilen kullanım kararlarının ve yapılaşma koşullarının nazım ve uygulama imar planında ölçeğinin gerektirdiği ayrıntı düzeyinde somutlaştırılması ve taşınmazın hangi kullanımda gelişeceğinin kesin şekilde tespit edilebilir olması gerekmektedir. Dolayısıyla dava konusu uygulama imar planının belediye hizmet alanı kullanımıyla uyumlu olarak ayrıntılandırılması, bu başlık altında görülebilecek bir faaliyete ilişkin fonksiyon öngörülmesi gerekirken uyuşmazlığa konu taşınmaz için birbirinden farklı ve çelişen iki kullanım türünün birlikte getirilmesinin imar planı gösterim tekniğine, planlamanın amacına ve planların belirliliği ilkesine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.Bu itibarla, davanın reddi yönündeki Tokat İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planına ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planına ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli revizyon uygulama ilişkin kısmının BOZULMASINA,3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 05/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.