Finansal kiralama sözleşmesi temerrüdü üzerine, kiralama konusu endüstriyel boyama tesislerinin iadesinin talep edildiği, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen yüksek değerli ticaret davası.
Özet: Bu dava, finansal kiralama sözleşmesi kapsamında kiracının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi sonucu temerrüde düşmesi üzerine, kiralayan şirketin kiralanan endüstriyel boyama tesisi ekipmanlarının iadesini talep ettiği bir hukuki süreçtir; davacı, ihtarname ve ihtiyati tedbir kararına rağmen malların iade edilmemesi üzerine mülkiyetinde olan ekipmanların teslimini istemiş, davalı ise mal iadesinin şirketinin üretimini durdurarak iflasına yol açacağını ve ihtiyati tedbirin kaldırılması gerektiğini savunmuştur; mahkeme sürecinde ise davanın gerçek değeri tespit edilerek eksik harç tamamlattırılmış ve davanın yüksek değeri nedeniyle tek hakimden heyet kararıyla görülmesine geçilmiştir.
T.C.
İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/76KARAR NO : 2026/404DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesiDAVA TARİHİ : 04/02/2025KARAR TARİHİ : 21/05/2026Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı taraf arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliğinin ... tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... sözleşme numaralı ve 04.11.2023 tarihli tadil finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında 1 adet, ...marka, 2023 model, ... seri numaralı ... Boyama Tesisi(...); 1 adet, ... marka, 2023 model, ... seri numaralı Toz Boyama Tesisi(...); 1 adet, ...marka, 2023 model, ... seri numaralı Yaş Boyama Tesisi(...)'nin kiracı şirkete teslim edildiğini, ancak kiracının temerrüde düşmesi nedeniyle taraflarınca, ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek, vadesi gelmiş tüm borçların ve temerrüt faizlerinin yasal sürede ödenmesi, ayrıca ihtarnamelerin tebliğinden itibaren 60 gün içinde borçların yasal sürede ödenmediği takdirde finansal kiralama sözleşmesinin münfesih olacağı ve bu sebeple de finansal kiralama sözleşmesinin feshinden itibaren 3 günlük süre içinde sözleşmeye konu malların müvekkili şirkete teslim edilmesi ve vadesi gelmiş ve ileri dönük ihtarnameye dercedilen tüm borçların işleyecek faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği hususunun ihtar ve ihbar edildiğini ve ihtarnamenin kiracı şirkete 15/11/2024 tarihinde tebliğe dildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, akabinde taraflarının talebi üzerine mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyasından finansal kiralama konusu malların taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan 1 adet,... marka, 2023 model, ... seri numaralı Toz Boyama Tesisi(...); 1 adet, ... marka, 2023 model, ... seri numaralı Toz Boyama Tesisi(...); 1 adet, ...marka, 2023 model, ... seri numaralı ... Boyama Tesisi(...)'in standart aksesuar ve ekipmanları ile birlikte müvekkili şirkete iadesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket merkezinin İzmir Ege Serbest Bölgede olduğunu, müvekkili şirketin Ticaret Bakanlığının serbest bölgeler kanun ve uygulama yönetmeliklerine tabi olduğunu, bu anlamda görev ye yetki itirazlarının bulunduğunu, söz konusu şirketin aktif üretim yapan, faal ve 100'den fazla çalışanı olan bir üretim fabrikası olduğunu, tedbir talep eden tarafın şartlarının çoğunun yerine getirildiğini ve 440.000,00-TL civarı bir rakam için tedbir talebinin bulunduğunu, davacının istirdat talepli davasında harca esas değerin 1.000.000,00-TL olduğunu, finansal kiralamaya konu malların tesliminin hasıl olması durumunda üretimin, boyahanenin ve montajın duracağını, fabrikanın üretim yapamaz hale geleceğini ve şirketin iflasına giden yolun başlangıcı olacağını, tedbir talebine ilişkin şartların yerine gelmediğini, tüm bu nedenlerle ihtiyatı tedbir kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.Mahkememiz dosyasının öncelikle 17.077,50-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 1.000.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edildiği ve mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olduğu, mahkememizin 17/04/2026 tarihli celsesinde; "Davacı vekiline; iadesi istenilen malların proforma faturaları uyarınca tespit edilen değerinin 14.264.640,00 TL olduğu, bu değer üzerinden hesaplanan 243.604,38 TL harçtan peşin yatırılan 17.077,50 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 226.526,88 TL harcı tamamlaması bakımından 1 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde dosyanın Harçlar Kanunu'nun 28-30-32.md.leri ve HMK'nın 150.md.uyarınca işlemden kaldırılacağının ihtarına" karar verildiği, davacı vekili tarafından 24/04/2026 tarihi itibariyle 226.526,88-TL tamamlama harcının ikmal edilmesi üzerine, mahkememizin 29/04/2026 tarihli ara kararı ile; "6545 Sayılı Yasanın 45. Maddesi ile değişik 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kuruluş, görev ve yetkileri kanunun 5. Maddesi gereğince, dava konusu malların proforma fatura bedelleri üzerinden tespit edilen dava değeri dikkate alınarak, dosyanın heyet halinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından dosyanın HEYETE TEVDİİNE" karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliğinin ... tescil tarihli, ... tescil numaralı, ... sözleşme numaralı ve 04.11.2023 tarihli tadil finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, teslim-tesellüm belgeleri, ekspertiz raporu, ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ekipman görselleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ödeme planları, mahkememizin ...değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınarak hep birlikte incelenmiştir.Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 27. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 3 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile ... tarih ve ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "- 1 Adet ... marka, 2023 model, Toz Boyama Tesisi, (...), Seri no:...,-1 Adet ... marka, 2023 model, Toz Boyama Tesisi, (...), Seri no:...,-1 Adet ... 2023 model, Yaş Boyama Tesisi, (...), Seri No: ..." emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. tarih ve ...D. İş Esas, ...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının(14/04/2025 tarihli tavzih kararının) hüküm kesinleşinceye kadar devamına,4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 990.495,00-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 17.077,50-TL peşin harç, 226.526,88-TL tamamlama harcı ve 4.019,37-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 247.623,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 742.871,25-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 247.623,75-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 1.160.000,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı ve 311,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 926,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2026Başkan e-imzalıdırÜye e-imzalıdır Üye e-imzalıdırKatip e-imzalıdır