trafik kazası sonrası pert olan aracın kasko ve zorunlu trafik sigortası kapsamında düşük rayiç bedelle ödenen tazminat farkının tahsili ve sigorta şirketlerinin sorumluluğunun belirlenmesi davası.

Trafik kazası sonrası pert olan aracın kasko ve zorunlu trafik sigortası kapsamında düşük rayiç bedelle ödenen tazminat farkının tahsili ve sigorta şirketlerinin sorumluluğunun belirlenmesi davası.

Özet: Bu dava, şerit ihlali sonucu davacı aracının pert olduğu trafik kazası nedeniyle, kasko sigortacısının düşük belirlediği pert bedeli ile aracın gerçek piyasa değeri arasındaki farkın kaza tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini amaçlayan bir tazminat davasıdır; davalı kasko şirketi, mutabakatla ödeme yaptığını ve ibranameyle sorumluluğunun sona erdiğini, davacının aktif dava ehliyeti olmadığını ileri sürerken, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ise poliçe teminat limitini ödediği için sorumluluğunun kalmadığını savunmuş, bilirkişi incelemesinde ise kazanın diğer tarafının %100 kusurlu olduğu belirlenmiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/392 Esas

KARAR NO : 2026/497

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/05/2025

KARAR TARİHİ : 21/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVACI: Davacı asil tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; 30-09-2024 tarihinde -------- ili -------- ilçesi --------- beldesinde ------- plakalı aracın şerit ihlali yaparak müvekkiline ait --------- plakalı araca çarpması sonucu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda karşı tarafın asli ve tam kusurlu olduğu, müvekkilin aracının pert olması nedeniyle pert tazminatı zararı doğduğu, kasko sigortacısı --------- Şirketi ile zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ---------- Şirketi'nin ortak sorumluluğu bulunduğu,-------- Arabuluculuk Bürosu'nun -------- numaralı dosyasında 25.04.2025 tarihinde yapılan görüşmelerin anlaşamama ile sonuçlandığı, davanın yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, zamanaşımı süresinin dolmadığı, -------- Şirketi tarafından belirlenen pert bedelinin piyasa rayicinin altında kaldığı, müvekkile imzalatılan mutabakatnamenin ihtirazi kayıtla imzalandığını ve aşırı yararlanma nedeniyle hukuka aykırı olduğu, aracın kaza öncesi bakımlı ve hasarsız olduğunu, piyasa rayiç değerinin 920.000 TL civarında olduğu, Yargıtay içtihatları uyarınca bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, ibraname olarak sunulan belgelerin makbuz niteliğinde olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, alacağın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı --------- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; 30.09.2024 tarihinde meydana gelen kaza sonucu------- plakalı aracın hasara uğradığı iddiasıyla açılan davada, 11.04.2024 - 11.04.2025 vadeli ---------- numaralı Genişletilmiş UniKasko Sigorta Poliçesi kapsamında --------- plakalı araç için hasar dosyası açıldığı, aracın rayiç değerinin 630.000,00-TL olarak belirlenip davacı ile mutabakata varıldığı, 09.12.2024 tarihinde bu tutarın ödenerek müvekkil şirketin sorumluluktan kurtulduğu, poliçede dain-i mürtehin kaydı bulunması nedeniyle rehin alacaklısı --------- Bankası --------- Şubesinin muvafakati olmaksızın davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, HMK 121. madde uyarınca delillerin tebliğ edilmediği, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığı, imzalanan ibraname ve feragatname ile müvekkili şirketin ibra edildiği, Kasko sözleşmelerinin KTK 111. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının fazlaya ilişkin haklarından feragat ettiği, ödenen tazminat ile olması gereken arasında fahiş bir fark bulunmadığı, haksız fiile dayalı tazminat taleplerinde avans faizi değil yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Davalı --------- vekili cevap dilekçesinde özetle; 30/09/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının aracında hasar oluştuğu iddiasıyla dava açıldığını, kazaya karışan --------- plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ---------- sayılı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Poliçesi ile sigortalı olduğu, davacı tarafın kasko sigortacısı olan -------- Ş. 'ye 29.01.2025 tarihinde 200.000-TL tutarındaki teminat limitinin tamamının ödendiği, poliçe teminat limitinin tükendiği, bu nedenle müvekkil şirketin davaya konu talebe ilişkin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığı, davanın reddedilmesi gerektiği, uyuşmazlığın çözümü için dosyada kusur, hasar ve değer kaybı hususlarında bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, müvekkili şirketin sorumluluğunun ancak teminat miktarı ile sınırlı olduğu, miktarı aşan kısımlar için herhangi bir yükümlülük bulunmadığı, aracın rayiç değerinin iddia edildiği kadar yüksek olmadığı, tüm bu hususlar dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE:Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazısı nedeni ile davacıya ait araçta oluşan hasar nedeniyle pert farkının tazminine yönelik olarak açılan tazminat davasıdır.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; Dava konusu olayın Kara Yolları Trafik Kanunu kapsamında trafik kazası olduğu, Dava Dışı Yan -------- Plakalı Ticari Taksi Otomobil Aracın Şoförü Olan ---------- 2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun da Madde 84'ü ihlal ettiği nedeni ile Asli ve Tam

Olarak %100 kusurlu olduğu, Davacı Yan ---------- Plakalı Otomobil Aracın Şoförü Olan ----------

kazanın oluşumunda ÜZERİNE ATFI KABUL KUSURU BULUNMADIĞI,

Dosya muhteviyatından anlaşıldığı üzere davaya konu --------- Plakalı aracın

tamiratının ekonomik olmayacağı nedeni ile AĞIR HASARLI PERT TOTAL kabul

edilmesi gerektiği, Kaza tarihi olan 2024 yılı EYLÜL ayı içerisinde yapılan piyasa araştırmasında davaya

konu Kamyonet aracın piyasa rayiç değerinin kazasız hasarsız hali ile davacı yan ile davalı

sigorta şirketi arasında mutabakat sağlanan bedel olan 630.000 TL olduğu, davaya konu

kaza sonucu oluşan hasarlı hali ile hurda bedelinin yani SOVTAJ bedelinin de ihale

yöntemi ile dava dışı kişiye satış bedeli olan 360.000 TL olduğu, sonuç itibari ile hasar

tazminatının piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli tenzil edildiğinde kalan bedel olan

630.000 TL - 360.000 TL =270.000 TL olduğu, dosya muhteviyatından anlaşıldığı

üzere KASKO poliçesi gereği ---------Ş. tarafından davacı yana

630.000 TL ödenmiş olması nedeni ile bakiye pert tazminatının

kalmamış olduğu, Davaya konu ---------- plakalı aracın Sovtaj bedeli ve piyasa rayiç bedeli, yargıtay

yerleşik içtihatlarına göre nispi metodlar kullanılarak hesaplanmıştır. Bu hesaplamada

otomotiv alım satım piyasasında -------- model -------- marka ---------- paket aracın alış satış fiyatları, sanal ortam üzerinden yapılan araç alış satış

işlemleri, aracın yaşı, kilometresi, hasarlı ve değişen parçaları, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından faaliyetleri yürütülen ---------- Sigorta Birliği Kasko Bedeli listesi dikkate

alınarak hesaplandığı, davacı yan tarafından sunulan dava dilekçesinde davaya konu aracın piyasa değerinin

900.000 TL – 920.000 TL olarak beyan edildiği görülmüş olup, beyan edilen tutarın kaza

tarihi itibari ile durgunlaşan ikinci el araç alım satım piyasasında karşılığı olmaması

nedeni ile iştirak edilmediği, Davalı --------Ş nin davacının zararını karşıladığı, edimler arasında açık

bir oransızlık bulunduğundan söz edilmesinin hukuken mümkün olmadığı, davacının bakiye rayiç değer tazminatı talep edemeyeceği, diğer davalı ----------Ş nin ZMMS poliçe teminatını, davacının kasko sigortacısı ----------Ş ne ödediği, başkaca teminatı kalmadığı mütala edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir . 2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Somut olay da alınan bilirkişi raporun da Dava Dışı Yan ---------- Plakalı Ticari Taksi Otomobil Aracın Şoförü Olan ----------

2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun da Madde 84'ü ihlal ettiği nedeni ile Asli ve Tam

Olarak %100 kusurlu olduğu, Davacı Yan --------- Plakalı Otomobil Aracın Şoförü Olan --------

kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusuru bulunmadığı,

dosya muhteviyatından anlaşıldığı üzere davaya konu -------- plakalı aracın

tamiratının ekonomik olmayacağı nedeni ile ağır hasarlı pert total kabul

edilmesi gerektiği, kaza tarihi olan 2024 yılı eylül ayı içerisinde yapılan piyasa araştırmasında davaya

konu Kamyonet aracın piyasa rayiç değerinin kazasız hasarsız hali ile davacı yan ile davalı

sigorta şirketi arasında mutabakat sağlanan bedel olan 630.000 TL olduğu, davaya konu

kaza sonucu oluşan hasarlı hali ile hurda bedelinin yani Sovtaj bedelinin de ihale

yöntemi ile dava dışı kişiye satış bedeli olan 360.000 TL olduğu, sonuç itibari ile hasar

tazminatının piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli tenzil edildiğinde kalan bedel olan 270.000 TL olduğu, dosya muhteviyatından anlaşıldığı

üzere Kasko poliçesi gereği ----------Ş. tarafından davacı yana

630.000 TL ödenmiş olması nedeni ile bakiye pert tazminatının

kalmamış olduğu tespit edildiği dikkate alındığında davacının, davalıdan bakiye tazminat talep hakkı olmadığının tespit edildiği bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın REDDİNE,

2-Karar harcı 732,00 TL den başlangıçta peşin olarak yatırılan 615,40 TL peşin harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 116,6 TL nin davacıya iadesine,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

5-Davalı taraflar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 10,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılara verilmesine,

6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---------- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2026