istanbul bölge adliye mahkemesi 44. hukuk dairesinden, 1.250.000 tl bedelli çeke dayalı ihtiyati haciz kararına karşı çalıntı çek ve yetkisizlik itirazı üzerine verilen istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinden, 1.250.000 TL bedelli çeke dayalı ihtiyati haciz kararına karşı çalıntı çek ve yetkisizlik itirazı üzerine verilen istinaf kararı.

Özet: Vadesinde ödenmeyen 1.250.000 TL bedelli bir çeke dayalı ihtiyati haciz kararına karşı yapılan istinaf başvurusunda; borçlu taraf, çekin rızası dışında elinden çıktığını, çalındığını, bu nedenle kambiyo vasfını yitirdiğini, hakkında cezai soruşturma bulunduğunu ve yetkisizlik itirazında bulunarak kararın kaldırılmasını talep ederken, alacaklı taraf ise çeki hukuka uygun yollarla devraldığını, alacağın varlığının ve muacceliyetinin açık olduğunu, ihtiyati haciz şartlarının fazlasıyla oluştuğunu savunarak istinaf başvurusunun reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2026/626

KARAR NO: 2026/976

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 19/02/2026

NUMARASI: 2026/... D.İş. - 2026/... K.

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/06/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Tarafların İddia ve Savunmaları:

İhtiyati haciz talep eden vekili verdiği dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ...A.Ş.'nin ...şubesine ait 31/01/2026 keşide tarihli ve 1.250.000 TL bedelli ... seri numaralı çeki iktisap ettiğini, çekin bankaya ibrazı neticesinde karşılıksız olduğunun öğrenildiğini, müvekkil şirketin 1.250.00 TL tutarındaki alacağını tahsil edemediğini, borçluların izini kaybettirme ve mallarını kaçırma tehlikesinin bulunduğunu, bu nedenle borçlular hakkında başlatılacak icra takibi öncesinde borca yeter tutarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını, ayrıca 1.250.000 TL üzerinden takdir edilecek teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 19/02/2026 tarihli D.İş kararıyla; "alacaklının borçlulardan alacağı olan (1.250.000,00-TL)'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nın 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunduğundan borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (187.500,00-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine," karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin 11/03/2026 tarihli ek kararıyla; "İtiraz eden karşı taraf .... .... A.Ş.'nin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin19/02/2026 tarih ve 2026/... D. İş Esas, 2026/... Karar sayılı ihtiyati haciz kararına yapmış olduğu itirazın REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

İhtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesi tarafından verilen ihtiyati hacze itirazın reddi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, ihtiyati hacze konu 31/01/2026 tarihli ve 1.250.00-TL bedelli ... seri numaralı çekin müvekkilin rızası dışında elinden çıktığı ve çalındığı için kambiyo vasfını yitirdiğini, çekin ciro silsilesinde yer alan .... Şti. , .... Şti. ve .... Şti. isimli şirketlerin gayri faal olduğunu ve yetkilileri hakkında sahtecilik, dolandırıcılık ve tefecilik suçlarından soruşturmalar yürütüldüğünü, bu durumun ciro silsilesinin hukuka aykırı olduğunu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2026/19429 sayılı dosyasında çek hakkında çalıntı şerhi ve el koyma kararı bulunduğunu, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı nezdindeki 2026/19429 Soruşturma sayılı soruşturma dosyasında suçta kullanılan emtia olarak kayıt altına alındığını, çek üzerinde karşılıksızdır ibaresi bulunmadığını ve borçlunun temerrüde düşmediğini, çekin ödenmemesinin sebebinin karşılıksız olması değil cezai soruşturma süreci olduğunu, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli olan mal kaçırma kastı şartının oluşmadığını, ilk derece mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, müvekkil şirketin, cirantaların, çekin keşide yerinin ve ibraz edilen banka şubesinin İzmir'de bulunduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin İzmir mahkemeleri olması gerektiğini belirterek yetkisiz yerde verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya uygun olduğu, alacağın kambiyo senedi niteliğindeki çekten kaynaklandığını, alacağın varlığının ve muacceliyetinin açık ve tartışmasız olduğunu, ihtiyati haciz şartlarının fazlasıyla mevcut olduğunu, borçlu tarafın istinaf başvurusunda ileri sürdüğü hususların soyut, dayanıksız ve kötü niyetli olduğunu, borçlunun alacağın varlığını inkar ederek sadece şekli ve mesnetsiz itirazlarla kararın kaldırılmasını amaçladığını, müvekkilin dava konusu çeki hukuka uygun ciro zinciri ile devralarak meşru hamil sıfatını haiz olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia eden borçlunun bu durumun müvekkili tarafından bilindiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiği, sadece çek çalındı beyanının usulüne uygun ciro ile gelen alacağın tahsilini durduramayacağını belirterek ihtiyati hacze itiraz edenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:

Talep, vadesinde ödenmeyen çeklere dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İhtiyati haciz talep eden ...A.Ş. vekili; 31.01.2026 keşide tarihli, 1.250.000,00 TL bedelli çeke dayanarak İİK m.257 vd. uyarınca ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, mahkemece 19.02.2026 tarih, 2026/... D.İş ve 2026/... K. sayılı karar ile %15 teminat karşılığında borçluların menkul, gayrimenkul ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ... A.Ş. vekili; çekin keşide yerinin İzmir olduğunu, muhatap banka şubesinin İzmir’de bulunduğunu, tüm cirantaların ve borçlu şirketlerin İzmir merkezli olduğunu, bu nedenle İstanbul mahkemelerinin yetkisiz bulunduğunu, çekin kambiyo vasfını yitirdiğini, çek üzerinde “karşılıksızdır” işlemi bulunmadığını ve bu nedenle ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını savunarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkemece, 11.03.2026 tarihli ek kararı ile; ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İİK’nın 265/1. maddesi uyarınca; borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı, haczin uygulanmasından yahut haciz tutanağının tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması hâlinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

Somut olayda, ihtiyati haciz istemine dayanak çekin keşide yerinin İzmir olduğu, muhatap bankanın İzmir şubesi olduğu, itiraz eden ... A.Ş. ile diğer borçlu şirketlerin yerleşim yerlerinin de İzmir olduğu, bu nedenle genel yetki kuralları çerçevesinde seçimlik yetkili yerlerden hiçbirinin İstanbul mahkemelerinin yargı çevresinde bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, bu konuda Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasında uyuşmazlık bulunması nedeniyle uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla verilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarih, 2025/5752 E., 2025/6984 K. sayılı ilamında; muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağı, HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK’nın 89. maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hâle geleceği açıklanmıştır.

Somut olayda, alacaklı tarafından çekin süresinde bankaya ibraz edildiği , ancak çek hakkındaki ceza soruşturması kapsamında işlem yapılmadığı, dolayısıyla bankaya ibraz ile bu şekilde aramanın tüketildiği , borcun götürülecek borç niteliğini aldığı, ihtiyati haciz talep eden ...A.Ş.’nin yerleşim yerinin Şişli/İstanbul olduğu dikkate alındığında, İstanbul mahkemelerinin ihtiyati haciz talebi yönünden yetkili olduğu, ilk derece mahkemesince yetki itirazının reddine ilişkin değerlendirmenin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, itiraz eden tarafından ileri sürülen çekin çalıntı olduğu, çek hakkında İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyasında el koyma kararı bulunduğu, ciro silsilesinin geçersiz olduğu ve çekin kambiyo vasfını yitirdiği yönündeki itirazların; İİK’nın 265. maddesinde sınırlı şekilde düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebepleri kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu hususların yargılamayı gerektiren, işin esasına ilişkin savunmalar niteliğinde bulunduğu , çek hakkında ceza soruşturması yürütülmesi ve el koyma kararı verilmiş olmasının , çekin iktisabına ve ihtiyati haciz talebine engel teşkil etmeyeceği gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, itiraz eden .... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/02/2026 tarih ve 2026/... D.İş., 2026/... K. sayılı kararına karşı İhtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcı ihtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3- İhtiyati hacze itiraz eden .... A.Ş. tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 04/06/2026