yargıtay 2. ceza dairesinden: bölge adliye mahkemelerinin cmk 280/1-e,f bentleri dışındaki duruşmasız bozma kararlarının hukuka aykırılığı ve bu kararlara dayanan hükümlerin hükümsüzlüğüne dair önemli içtihat.

Yargıtay 2. Ceza Dairesinden: Bölge Adliye Mahkemelerinin CMK 280/1-e,f bentleri dışındaki duruşmasız bozma kararlarının hukuka aykırılığı ve bu kararlara dayanan hükümlerin hükümsüzlüğüne dair önemli içtihat.

Özet: Yüksek Mahkeme, hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından verilen mahkûmiyet hükümlerine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesinin, 5271 sayılı CMKnın 280/1-(e) ve (f) bentlerinde belirlenen sınırlı haller dışında, duruşma açmaksızın dosya üzerinden bozma kararı vermesinin yasal dayanağı bulunmadığını; bu durumun yargılamanın usulüne açıkça aykırı olduğunu ve bölgesel mahkemenin yetkisini aşan bu tür kararların, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihatları uyarınca hukuka aykırılıkla malul olduğundan hükümsüz sayılması gerektiğini belirterek sanık müdafiinin temyiz itirazlarını değerlendirmiştir.

2. Ceza Dairesi 2023/25878 E. , 2026/459 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/1657 E., 2023/2019 K.

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli

SUÇLARIN TARİHİ : 14.10.2016

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama

İlk Derece Mahkemesince hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlâli suçlarından verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, sanığın hırsızlık kastıyla hareket etmediği, suçun unsurlarının oluşmadığı, olayla ilgili somut ve kesin delil bulunmadığı, ayrıca muhafaza altına alınmış ve kilitli bir yerden bahsedilemeyeceği, yerel mahkeme ve istinaf mahkemesince verilen mahkûmiyet kararları hukuka aykırı olduğu, sanığın beraatine, aksi halde lehe hükümlerin uygulanmasına karar verilmesine ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Çerkezköy 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.01.2021 tarihli ve 2019/510 Esas, 2021/178 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde,İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 08.03.2022 tarihli ve 2021/1335 Esas, 2022/571 Karar sayılı kararı ile “sanığın üzerine atılı suçun cezasının alt sınırı dikkate alınarak 5271 sayılı CMK'nın 150/3 ve 196/2 maddeleri uyarınca sorgusunun müdafii eşliğinde yapılması gerektiği, 15/10/2016 tarihli CD izleme tutanağı içeriğinden sanığın kapşonlu giysisi ve şapka ile yüzünü kapatıp tanınmamak için tedbir alarak ve kendisini tanınmayacak bir hale koyma suretiyle eylemlerini gerçekleştirmesi karşısında; nitelikli hırsızlık eyleminin TCK'nın 142/2-f,h bentlerine uyduğu ve buna göre alt sınırdan uzaklaşılması gerektiğinin ayrıca geceleyin işyeri dokunulmazlığını bozma suçundan kurulan hükümde ise 5237 sayılı TCK'nın 119/1-b maddesinin uygulanması gerektiğinin gözetilmeyerek eksik ceza tayini, geceleyin işyeri dokunulmazlığını ihlal etme eyleminden dolayı sanık hakkında zincirleme suç hükümleri uygulanırken uygulama maddesinin 5237 sayılı TCK'nın 43/1. Maddesi yerine aynı Kanun'un 43/2. maddesi olarak gösterilmesi nedenlerinden” bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “ bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 08.03.2022 tarihli ve 2021/1335 Esas, 2022/571 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Çerkezköy 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.10.2022 tarihli ve 2022/208 Esas, 2022/514 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.