Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi, şirketin genel kurulunda müdürlere ödenen ücretlerin fahişliği ve örtülü kazanç transferi iddiasıyla alınan kararın iptaline ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bir limited şirketin hissedarı tarafından, genel kurulda müdür maaşlarına yapılan fahiş artışın örtülü kazanç transferi niteliğinde olduğu ve kar payı hakkını ihlal ettiği iddiasıyla açılan genel kurul kararının iptali davasında, ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporu doğrultusunda, geçmiş uygulamalarla uyumsuz, şirketin finansal durumuna oranla orantısız ve pay sahiplerinin karını düşürücü bulunan %300lük ücret artışının hukuka, ana sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğuna hükmederek genel kurul kararının ilgili maddesini iptal etmiş; davalı ise bilirkişi itirazlarının dikkate alınmadığı ve ücretlerin fahiş olmadığı gerekçesiyle kararı istinaf etmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1385 Esas 2026/732 Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO : 2023/1385 KARAR NO : 2026/732TÜRK MİLLETİ ADINAKARAR İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 23/02/2022NUMARASI : 2021/689 Esas 2022/153 KararDAVA : Genel Kurul Kararının İptali DAVA TARİHİ : 16/09/2021KARAR TARİHİ : 10/06/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 13/06/2026 Taraflar arasındaki genel kurul kararının iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirkette hissedar olduğunu, 14/07/2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı ile şirket ortaklığı sona eren ...'ın müdürlükten azli ile müdürler kuruluna ödenecek ücretin tespitinin belirlendiğini, üyelerden ... ve ...'a aylık ayrı ayrı 20.000,00 TL ödenmesine oy çokluğuyla karar verildiğini, müvekkili adına ise vekili tarafından muhalefet edildiğini, bir önceki dönemde müdürlere 10.000,00 TL ücret takdir edildiğini, arada iki kat fark olmasının fahiş olduğunu, örtülü kazanç transferi niteliğinde olduğunu, pay sahiplerinin vazgeçilmez nitelikteki kardan pay alma hakkını ihlal ettiğini iddia ederek 14/07/2021 tarihli genel kurulda alınan 5 nolu kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 14/07/2021 tarihinde yapılan genel kurulun usul ve yasaya uygun olduğunu, belirlenen ücretin şirketin mali yapısı ile uyumlu olduğunu, ayrıca emsallere uygunluk taşıdığını ve makul olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, olağanüstü genel kurulda şirket müdürlerine ayrı ayrı aylık net 20.000,00-TL ücret ödenmesi kararlaştırılmış ve şirketin finansal durumu iyi ise de, bilirkişi tarafından şirketin ortaklık yapısı, finansal durumu, şirketin geçmiş uygulamaları, ortaklık yapısı ve mali durum açısından davacı şirketle aynı-benzer durumda bulunan şirketlerin yöneticilerinin aldığı emsal ücretler göz önünde bulundurulup karşılaştırılmak suretiyle değerlendirme yapıldığı, buna göre; şirketin 2020 yılında yapılan genel kurulunda şirketin tek müdürünün olduğu ve 10.000,00 TL ücret ödenmesine, yaklaşık bir yıl sonra yapılan dava konusu olağanüstü genel kurul kararı ile iki şirket müdürü seçilerek toplamda aylık net 40.000,00 TL ücret ödenmesine karar verildiği, bir yılda ücret toplamında dört kat artış sağlandığı, şirket müdür maaşlarında 2017 yılında %42,86, 2018 yılında %20, 2019 yılında %20 ve 2020 yılında %38,88 artış olduğu, 2021 yılında ise %300 artış sağlandığı, bu durumun şirketin geçmiş uygulamalarından farklı ve aykırı bir durum olduğu, şirket mevcut kayıtları ve dosyaya yansıyan durumu itibariyle şirket müdürünün bir önceki seneye göre daha fazla emek ve mesai harcamasını gerektirecek bir durumunda söz konusu olmadığı, son gelir tablosuna göre vergi sonrası kar oranlandığında ortaklara verilecek karın %23,55 oranında azaldığı, makul bir artış yerine belirlenen artış oranı ile 500.000,00 TL civarında bir karın örtülü transfere konu edildiği, Eskişehir yerelinde ana faaliyet kolu akaryakıt istasyonu işletmeciliği olan şirketler arasında şirket yöneticilerinin ücretleri yönünde yapılmış ve yayınlanmış bir çalışma olmadığı, ancak genel olarak bakıldığında, aile şirketlerinde şirket yöneticilerine ücret verilmediği, profesyonel şirketlerde ise 5.000,00 TL üstü ücret verildiği, bu haliyle şirket müdürlerine ücret takdirine yönelik olağanüstü genel kurulun 5 nolu gündem maddesinin yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı ve iptale tabi olduğu gerekçeleriyle davanın kabulü ile, davalı şirketin 14/07/2021 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının şirket müdürlerine ücret takdirine yönelik 5 nolu gündem maddesinin iptaline karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, emsal ücretlere göre dava konusu ücretlerin fahiş olmadığını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; davalı limited şirketin 14/07/2021 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısının 5 nolu gündem maddesinin iptali istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Ticaret sicil kayıtları, genel kurula ilişkin çağrı belgeleri, hazirun cetveli, toplantı tutanakları, şirketin ticari defter ve dayanak belgeleri, şirket ana sözleşmesi, bilirkişi raporu vs deliller dosya arasında mevcuttur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı şirketin 14/07/2021 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurulunun 5 nolu gündem maddesi ile alınan şirket müdürlerine ayrı ayrı net 20.000,00 TL aylık ücret verilmesi kararının yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olup olmadığı, söz konusu kararın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir. 03/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; belirlenen ücretin geçmiş uygulamalar yönünden makul olmadığı ve dürüstlük kuralına aykırı olduğu bildirilmiştir. Dosya kapsamından davalı şirketin olağanüstü genel kurul toplantısının yapılması için gerekli çağrı ve işlemlerin TTK 617 ve devamı maddeleri uyarınca usulüne uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır. Şirket ana sözleşmesinde genel kurul toplantıları ve bu toplantılardaki karar nisabına ilişkin hüküm bulunmadığı, ancak 14. maddesi ile ana sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde TTK hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 620/1 maddesinde; "Kanun veya şirket sözleşmesinde aksine hüküm bulunmadığı takdirde, seçim kararları dahil, tüm genel kurul kararları, toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınır. Aynı kanunun 622/1 maddesinde; Bu kanunun anonim şirket genel kururl kararlarının butlanına ve iptaline ilişkin hükümleri, kıyas yoluyla limited şirketlere de uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı TTK'nun 446. maddesinde genel kurul kararlarının iptali koşulları ve yöntemleri düzenlenmiş olup toplantıda hazır bulunup alınan karara muhalif kalarak bu durumu zapta geçiren pay sahiplerinin iptal davası açılabileceği belirtilmiştir. Somut olayımızda da, anılan karar aleyhinde paydaş davacı tarafından olumsuz oy verilmiş ve oylama sonrasında muhalefet şerhi tutanağa geçirildiğinden iptal davası açma hakkına sahip olduğu, ayrıca davanın üç aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Bu çerçevede eldeki davada dava konusu 14/07/2021 tarihli genel kurul toplantısına ait hazirun cetveli ve genel kurul öncesi 11/06/2021 tarih ve 10347 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan tescil ve ilana göre; şirketin 8 ortaklı bir aile şirketi olduğu, toplam pay miktarı 8000 ve paylarının toplam itibari değerinin 200.000,00-TL olduğu, 333 pay ve 8.325 pay değerine sahip ortak ... hariç diğer pay sahiplerinin toplantıya katıldığı, genel kurulda oylanan davaya konu 5 nolu gündem maddesi ile şirket müdürleri ... ve ...'a ayrı ayrı aylık net 20.000,00 TL ücret verilmesine karar verildiği, kararın oy çokluğu ile kabul edildiği, buna göre; TTK 620 maddesi uyarınca toplantı ve karar nisabının da yeterli olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu genel kurul ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 644 maddesi kapsamında uygulanması gereken 394. maddesinde, yönetim kurulu üyelerine tutarı esas sözleşme veya genel kurul kararıyla belirlenmiş olmak şartıyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kârdan pay ödenebileceği hükmü düzenlenmiştir. Huzur hakkı her toplantı için ayrı ayrı belirlenebileceği gibi aylık olarak belirli bir ücret biçiminde de tespit edilebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere; ücretin miktarı ise şirketin mali yapısı, şirketin bu yöndeki uygulaması, yönetim kurulunun bu iş için harcadığı emek ve mesai ile orantılı olmalıdır. Somut olayda, olağanüstü genel kurulda şirket müdürlerine ayrı ayrı aylık net 20.000,00-TL ücret ödenmesi kararlaştırılmış ve şirketin finansal durumu iyi ise de, bilirkişi tarafından şirketin ortaklık yapısı, finansal durumu, şirketin geçmiş uygulamaları, ortaklık yapısı ve mali durum açısından davacı şirketle aynı-benzer durumda bulunan şirketlerin yöneticilerinin aldığı emsal ücretler göz önünde bulundurulup karşılaştırılmak suretiyle değerlendirme yapıldığı, buna göre; şirketin 2020 yılında yapılan genel kurulunda şirketin tek müdürünün olduğu ve 10.000,00 TL ücret ödenmesine, yaklaşık bir yıl sonra yapılan dava konusu olağanüstü genel kurul kararı ile iki şirket müdürü seçilerek toplamda aylık net 40.000,00 TL ücret ödenmesine karar verildiği, bir yılda ücret toplamında dört kat artış sağlandığı, şirket müdür maaşlarında 2017 yılında %42,86, 2018 yılında %20, 2019 yılında %20 ve 2020 yılında %38,88 artış olduğu, 2021 yılında ise %300 artış sağlandığı, bu durumun şirketin geçmiş uygulamalarından farklı ve aykırı bir durum olduğu, şirket mevcut kayıtları ve dosyaya yansıyan durumu itibariyle şirket müdürünün bir önceki seneye göre daha fazla emek ve mesai harcamasını gerektirecek bir durumunda söz konusu olmadığı, son gelir tablosuna göre vergi sonrası kar oranlandığında ortaklara verilecek karın %23,55 oranında azaldığı, makul bir artış yerine belirlenen artış oranı ile 500.000,00 TL civarında bir karın örtülü transfere konu edildiği, Eskişehir yerelinde ana faaliyet kolu akaryakıt istasyonu işletmeciliği olan şirketler arasında şirket yöneticilerinin ücretleri yönünde yapılmış ve yayınlanmış bir çalışma olmadığı, ancak genel olarak bakıldığında, aile şirketlerinde şirket yöneticilerine ücret verilmediği, profesyonel şirketlerde ise 5.000,00 TL üstü ücret verildiği, bu haliyle şirket müdürlerine ücret takdirine yönelik olağanüstü genel kurulun 5 nolu gündem maddesinin yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı ve iptale tabi olduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 10/06/2026 Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -