Ticari amaçlı aracın şanzıman tamirindeki kusurlar nedeniyle açılan tazminat davasında, tarafların tacir sıfatını taşımaması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararı ve dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine sevk edilmesi.
Özet: Davacı, ticari aracının şanzıman arızası onarımında davalının kusurlu davrandığını, aracın kullanılamaz hale geldiğini, orijinal parçanın zarar gördüğünü, dokuz günlük iş kaybına neden olduğunu ve haksız tahsilatlar yapıldığını belirterek uğradığı maddi zararların tazminini talep etmiş; mahkeme ise tarafların tacir olmadığı ve uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu kapsamındaki mutlak ticari davalardan sayılmaması nedeniyle davaya bakmakla görevli olmadığını tespit ederek görevsizlik kararı vermiş, dosyanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğine hükmetmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/308 KARAR NO : 2026/524 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 25.03.2026KARAR TARİHİ : 02.06.2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı ... dava dilekçesinde özetle; ticari amaçla kullanılan aracın şanzıman arızası nedeniyle davalı firmaya teslim edildiğini, davalı tarafın tamir işlemini gerçekleştiremediğini, aracın kullanılamaz hale getirildiğini, orijinal parçanın iş görmez duruma düşürüldüğünü, bu sebeple 147.000,00-TL tutarında çıkma şanzıman masrafı yapıldığını, davalı firmanın kredi kartından 40,000,00-TL çekeceğini beyan etmesine rağmen bilgisi dışında farklı firmalar üzerinden toplam 70.000,00-TL tutarında tahsilat yapıldığını, arabuluculuk sürecinde 30.000,00-TL tahsil edildiğini, bakiye kalan 40 000,00-TL tutarındaki kısmın haksız olduğunu, aracın dokuz gün boyunca çalışamaz durumda kalması nedeniyle ticari faaliyetin durduğunu ve iş kaybı oluştuğunu, davalı firmanın hatalı işlemleri ve kusurlu hizmeti neticesinde maddi zarara uğradığını, tüm bu nedenlerle; haksız olarak alınan 40.000,00-TL tutarının iadesini, araç için yapılan 147.000,00-TL şanzıman masrafının davalıdan tahsilini, orijinal şanzıman ile emsal parçanın eş değer para iadesinin yapılmasını, dokuz günlük ticari iş kaybının tazminini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı ...--- usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, davalı ... davaya cevap vermemiştir. Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı ...'a tebligat çıkartıldığı, tebligatın iade geldiği, davacı tarafından davalı ...'a ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının bildirilmediği, bu nedenle dava dilekçesi ve tensip tutanağının davalı ... tebligatı yapılamamıştır. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; ayıplı araç bakımı iddiasına dayalı alacak talebine ilişkindir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, dava şartı olması sebebiyle davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. Mahkememizce görev husus öncelikli olarak incelenmiştir. Ticari dava ve ticari iş birbirinden farklı iki ayrı kavram olup her ticari dava ticari iş olmakla birlikte, her ticari iş ticari dava olmamaktadır. TTK' nun 5(1) maddesi uyarınca ticari davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Dolayısıyla ticari iş kapsamında olmakla birlikte ticari dava sayılamayan durumlarda ticaret mahkemeleri görevli olmayacak, uyuşmazlığın niteliğine göre diğer mahkemelerin görev hususu değerlendirilecektir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması, diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerekmektedir. Somut davada, gelen müzekkere cevapları dikkate alındığında tarafların gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı belirtilmiştir. Tarafların gerçek kişi tacir kaydı olmamakla birlikte bilanço esasına göre defter tuttuğuna dair belge de bulunmamaktadır. Başka bir deyişle taraflar tacir değildir. Eldeki davada taraflar tacir olmadığı gibi dava konusunun araç bakımından kaynaklanması sebebiyle Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde öngörülen mutlak ticari davalardan değildir. O halde olayda tarafların sıfatına ve davanın niteliğine göre nispi ya da mutlak nitelikteki bir ticari dava söz konusu değildir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; tarafların tacir olmaması, eldeki davanın mutlak ya da nispi ticari dava olmaması sebebiyle mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı ve uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, yetkili ve görevli mahkemenin ----- Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,2-Yargılama giderleri ile harçların görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine,3-Kararın kesinleşmesinden itibaren (süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren) 2 hafta içinde mahkememize başvurularak dilekçe ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde dosyanın bu davaya bakmaya görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine, 4-Kararın kesinleşmesinden itibaren (süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren) 2 haftalık süre içinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği taktirde davanın açılmamış sayılmasına,Dair, tarafların yokluklarında, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ----- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.