İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, davalıya tescilli sayaç endüstriyel tasarımının mevcut tasarımlarla benzerliği nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığı iddiasıyla hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkin dava.
Özet: Davacı taraf, davalının tescilli endüstriyel tasarımının, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 56. maddesi uyarınca aranan yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadığını, zira davalı adına tescilli bu tasarımın, kendi müvekkiline ait yıllar önce kamuya sunulmuş ve piyasada yer alan TK-29 isimli sayaç tasarımları ile modül bağlantı yerlerinden numaratöre, ibreye, dönen kadrana, gövdeye ve koruma kapağına kadar birçok detayda birebir benzerlik gösterdiğini, davalının gerçekleştirdiği yüzeysel değişikliklerin asıl tasarımın özgünlüğünü ve ayırt ediciliğini sağlamaya yeterli olmadığını belirterek, söz konusu endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmektedir.

T.C.

İZMİR
FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/163 Esas
KARAR NO : 2023/73
DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/12/2021
KARAR TARİHİ : 05/10/2023
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 11.12.2020 başvuru ve tescil tarihli... tescil numaralı Tasarım Belgesinin sahibi olduğunu, davalı adına tescilli, davaya konu tasarıma ilişkin, TPMK resmi internet sitesinden edinilen Endüstriyel Tasarım Dosya Durumunu gösteren başvuru bilgileri ve tasarım başvurusuna ilişkin işlemlere ilişkin kaydı içeren belgenin dilekçe ekinde sunulduğunu, söz konusu davaya konu edilen Tasarımların, 6769 SayılıSınai Mülkiyet Kanununun aradığı "Yenilik ve Ayırt Edicilik Unsuru" nu taşımadığını, davalı adına tescilli 11.12.2020 başvuru ve tescil tarihli ... tescil numaralı Tasarım Belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesinin gerektiğini, S.M.K. madde 56' da "Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur." şeklinde düzenlemeye yer verildiğini, bir tasarımın Kanunla sağlanan haklarla korunmasının "yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması" şartına bağlı tutulduğunu, yasal mevzuata göre, yenilik ve ayırt edicilik” vasfı taşımayan bir tasarımın vu navwitıd sağlanan haklar kapsamında korunmasının mümkün olmadığını, davalı adına tescilli dava konusu tasarımın, tescil tarihinden önce dünyanın çeşitli yerlerinde ve müvekkili tarafından ortaya konulmuş, kamuya açıklanmış tasarımlar ile birebir aynı olduğundan ve genel izlenim olarak müvekkile ait tasarımlardan farklı olmadığından yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, bu nedenle dava konusu tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesinin ve sicilden terkinin gerektiğini, emsal Yargıtay Kararlarının da bu yönde olduğunu,... firmasının...umaralı tasarımları ile müvekkili firmanın TK-29 isimli sayacının aynı olduğunu, müvekkiline ait sayacın hem modül bağlantısı yapılabilen tasarımı hem de bu bağlantı yeri olmayan tasarımının mevcut olduğunu, davalı tarafın da bu şekilde 2 hali ile tasarım başvurusu yapıldığını, müvekkiline ait sayacın TK-29 tasarımlarının 2016 yılına ait AB Tip Onay Belgesinin ekte yer aldığını, eski tarihli bir sayaçlarının olduğunu göstermek için eski TSE belgelerinden birinin eklendiğini, müvekkile ait sayacın yıllar öncesinden beri piyasada var olan, kamuya sunulmuş ve satışı gerçekleşen bir ürün olduğunu,... firmasının kendince ufak tefek değişiklikler yapmaya çalışarak sayaçlarını taklit etmekten öteye gitmediğini,... numaralı başvuruda 1 numaralı tasarım ile 2 numaralı tasarım arasındaki farkların; mekanizma kısmında modül bağlantısı için yer alan tasarım ile koruma kapağında... logosunun yeri ve kapağın uç kısmının daha keskin hatlarla tasarlanması olduğunu, benzerliklerin ise...1 no'lu tasarımda yer alan modül bağlantı tasarımı ile müvekkile ait sayaçlardan TK-29 isimli sayacında yer alan modül bağlantı tasarımı ile aynı olduğunu, müvekkiline ait sayaçta olduğu gibi; numaratör 8 haneli olarak, sağdan 3 hanesinin kırmızı renkte, soldan 5 hanesinin koyu renkli olacak şekilde tasarlandığını, eğimli olan kısma konumlandırıldığını, ibrenin kırmızı renkte, daire içerisine alınacak şekilde ekranın sağ ortasına yerleştirildiğini, özellikle... numaralı tasarımda ibre tasarımının, müvekkilinin modül bağlantısı olmayan tasarımındaki ibre ile aynı olduğunu, siyah renkli yıldız görünümlü döner kadran/hassas ibre tasarımının, kırmızı renkli ibrenin sol alt çaprazına yerleştirildiğini, tasarım olarak da aynı olduğunu, altı uçlu yıldız görünümünde olduğunu, ... numaralı tasarımlarda iç kısımda mekanizmayı çevreleyen, yarım daire şeklinde bir tasarım olduğunu, bunun da müvekkili tasarımı ile aynı olduğunu,... numaralı tasarımlarda, müvekkilinin sayacında olduğu gibi eğimli kadran bulunduğunu, eğimli olan kısma numaratör konulduğunu, koruma kapağının da üst gövdeye/üst kapağa uygun olacak şekilde eğimli olarak tasarlandığını, bu kısımların da aynı olduğunu, müvekkilinin sayacı detaylı incelendiğinde, üst kapakta yer alan kademeli tasarımın da... numaralı tasarımlarda kopyalandığını, sayaç alt gövdesinin tamamen aynı olduğunu,... firmasının tasarımlarında mühür kısmını sayacın diğer yanına koyduğunu, fakat mühür yerinin sayacın diğer yanında olsa da yine girintili- çıkıntılı olan boru kısmına, aynı konuma yerleştirildiğini, sayaç gövdesinin de aynı olduğunu, ... numaralı tasarımlarda yer alan koruma kapağının, müvekkile ait sayaçta yer alan koruma kapağı ile aynı olduğunu, 1 numaralı tasarımda kapağın eğimli gelen kısmının, daha yumuşak hatlarla tasarlandığını, içten görünen orta kısımdaki keskin düz çizginin kaldırılıp yumuşak hatlarla bir eğim verildiğini, ancak bu durumun koruma kapaklarındaki benzerliği ortadan kaldırmadığını, müvekkilinin sayacındaki gibi sağ, sol ve uç kısımlardaki çıkıntıların aynı olduğunu, 2 numaralı tasarımda eğimli gelen kısmın daha keskin hatlarla tasarlandığını, müvekkili sayacında yer alan koruma kapağındaki gibi eğimli olankısım için iç kısımda keskin düz bir çizginin yer adığını, kapağın uç kısmında bir çıkıntının olduğunu ve köşelerde de sivrilikler/çıkıntılar bulunduğunu,... no'lu tasarımda koruma kapağının üzerine, orta kısma... logosunun yerleştirildiğini, bunun da müvekkili sayacıyla aynı olduğunu, dava konusu tasarımın yine oluşturulma tarihi çok eskiye dayanan... isimli ürünle aynı olup dava konusu tasarımın yeni olmadığını ortaya koyduğunu,... isimli ürün de yine dava konusu... tescil numaralı tasarımdan önce 04/05/2020 tarihinde oluşturulmuş bir ürün olup, dava konusu tasarımın yeni olmadığını ortaya koyduğunu,... isimli ürünün oluşturulma tarihini ve dava konusu tasarımların bu ürün ile benzer/aynı özellikte olduğunu belgeleyen kayıtlarının ve sayaç görsellerinin dilekçe ekinde sunulduğunu, dava konusu ...escil numaralı tasarım ile... isimli ürünün mukayeseli incelenmesi neticesinde iddialarının haklılığının görüleceğini, tüm bu nedenlerle, tasarım oluşturmada tasarımcının seçenek özgürlüğünün sınırı yok iken, dava konusu...tescil numaralı tasarımının, gerekçe olarak gösterilen müvekkile ait ve oluşturulma tarihi çok “daha eskiye dayanan tasarımlar ile ayırt edilemez derecede benzer/aynı olması sebebiyle davalının tasarımlarının, müvekkil adına tescil edilmiş ve dünyanın çeşitli yerlerinde daha önce yayınlanmış, kamuya sunulmuş tasarım haklarına tecavüz teşkil ettiğini, dava konusu tasarımların, 6769 sayılı SMK'da öngörülen 'yenilik' ve 'ayırt edicilik' şartlarına, müracaattan önce kamuya sunulmuş olması sebebi ile uymadığını, özgünlük katılmayan ürünler için yapılmış olan başvuruların aslında bir kopya olduğunu, ayırt edici bir unsur ve yenilik taşımayıp tasarımın korunması için yeterli ve gerekli şartların oluşmadığının ortada olduğunu, bu sebeple dava konusu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve sicilden terkini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava dilekçesinde, müvekkili adına tescilli, ... tescil numaralı tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, ilgili sayaçların kendilerine ait olan ancak tescili bulunmayan TK-29 isimli sayaç ile birebir aynı olduğunu, aynı şekilde kamuya önceden arz edildiğini öne sürülerek kendilerine ait olmayan ... isimli ürün ile de benzediği şeklinde iddialarda bulunarak... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ettiğini, usule ve yasaya aykırı olan işbu davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının Mahkemeye dava açmadan önce, henüz davalı müvekkilinin tasarım tescil talebi TPMK nezdinde inceleme aşamasındayken, tescil edilmemesi ve TPMK tarafından tescilin reddi talebinde bulunduğunu, buna rağmen tasarımların birbirinden farklı bulunarak yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşıdığı düşünülerek söz konusu talebin reddedildiğini ve tasarımların tescil edildiğini, davacı, işbu davayı ikame etmeden önce... itiraz sayısı ile 06.05.2021 tarihinde dava konusu tasarımların tescilini engelleme gayesiyle, aynı iddialarla tescili bulunmayan TK-29 isimli tasarım ile... isimli tasarımın dava konusu tasarımlara benzediğini, dolayısıyla müvekkili adına tescilli tasarımların yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığını öne sürerek itiraz ettiğini, müvekkil şirket tarafından itiraza karşı görüş bildirildiğini ve akabinde Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı'nın 17.11.2021 tarihli ve ... sayılı kararı ile davacının itirazını reddettiğini, söz konusu itiraza verilen kararda: "İtiraza konu ... numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen 11/04/2019 tarihli...kayıtlarında yer alan TK-29 kodlu sayaç ve önceki tarihli katalogda yer alan... kodlu sayaç genel izlenim itibariyle farklı görülmüş olup, itiraz konusu tasarımlar yenilik ve ayırt edicilik unsuruna sahip bulunmuştur. Ayrıca başvuruda yer alan...sayılı tasarımın ret gerekçesinin... sayılı tasarım olamayacağı da tespit edilmiştir." şeklinde değerlendirildiğini, SMK. M. 59 gereğince, tescilsiz tasarımların koruma altına alınmış olsa dahi tescilli tasarımların korunması açısından farklı hükümlere tabi tutulduğunu, ilgili tasarımın yalnızca ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kopyalanarak alınması halinde hükümsüzlüğü mümkün olabilecek olup, dava konusu tasarımlar bakımından böyle bir durumun söz konusu olmadığını, davacı şirketin dava konusu tasarımlarının, müvekkile ait tasarımların ve piyasada faaliyet gösteren başka bir firmaya ait tasarımların benzer olduğunu iddia ettiğini, müvekkili şirketin tasarımlarının üç iddiayı da çürütecek şekilde farklı olduğunu, davacının da bu farklılıkları dilekçesinde belirttiğini, mekanizma kısmında modül bağlantısı yer alan tasarım ile koruma kapağında... logosunun yerinin ve kapağın uç kısmının daha keskin hatlarla tasarlanmasının, üst gövdenin şekli ve eğimli kısmın formunun, kapak tasarımının, kapakta yer alan logo yazısının konumunun, kapak açma çıkıntısının yeri ve şeklinin birbirlerinden oldukça farklı olup, tasarımların birbirinden farklı olduğunu, ... No'lu tasarımların kapaklarının, iç gövde panelleri ve gövde şekliyle gövdenin eğimli kısımlarının, kırmızı renkli ibrenin, mekanizma camının şeklinin ve mevcut detayların yahut üst formunun farklı olduğunu, mevcut farklılıkların açıkça “gözle görülür” şekilde dahi ayırt edilebildiğini, müvekkil...nın işbu tasarımlarında; sayaçların üst görünümde özellikle kadran üzerindeki gösterge detaylarının konumunu kadranın altındaki mekanik dişli düzeneğine göre belirlediğini, müvekkil sayaçları bu belirlemeyle dahi hem piyasadaki hem de ... şirketinin tasarımlarıyla farklı olduğunu, davacıya ait tescilsiz TK-29 isimli tasarımı henüz tescil ettirmediğini, bu tasarımlarını çoktan kamuya sunduğunu iddia etmişse de bu iddiasını Mahkemece kabul edilebilecek kesin ve anlaşılır bir delille ispat edemediğini, katalog basmanın yahut ilgili kataloğa tarih koymanın “kamuya arz” şartının gerçekleşmesi niteliğinde olmadığını, satıcının konu ürünü satışa sunduğunu gösterebilmesi gerektiğini ve toplumdaki tüketicinin konu ürünün alımını sağlamış olması gerektiğini, bir tasarıma yönelik yapılacak olan itirazda sunulan delillerin kamuya sunulma tarihleri kanıtlanamazsa, tasarımın yeniliği araştırmasında delil olarak kullanılmasının hukuken mümkün olmadığını, davacının kamuya arz hususunda delil olarak "AT TİP ONAY BELGESİ'NE” dayandığı ve kamuya sunduğunu ileriye sürdüğünü, bir tasarımın kamuya sunulması her ne kadar geniş yorumlanacak olsa da kamuya arzın kabul edilebilmesi için ilgili tasarımın kullanım, tarif,yayım, tanıtım yahut benzeri araçlar ile toplum incelemesine açılmış olması gerektiğini, dolayısıyla, davacının kamuya sunma bakımından ileri sürdüğü delillerin ve beyanların değerlendirme yapılmasına elverişli ve yeterli nitelikte olmadığını, pdf dosyalarının herhangi bir bilgisayara herhangi bir zamanda kaydedilerek oluşturulabilme niteliğinde olduğunu, bu hususun davacıya ait TK-29 adlı ürünün toplum incelemesine açılmış olduğu anlamını taşımadığını, 2020 yılına ait olan belgenin oluşturulma tarihi, ürünün ilgili tarihte kamuya sunulmuş sayılmasına neden olmayacağını, kamuya arz hususunun ispat edilmediğini, ... tescil numaralı sayaç tasarımları ile davacıya ait TK-29 isimli tescilsiz sayaca ait gövde görselleri incelendiğinde, tescilli tasarımlarda üst gövde üzerinde belirgin, çıkıntı şeklinde bir kademe bulunduğunu, davacıya ait TK-29 adlı üründe ise üst gövdede hafif bir eğim bulunuyor olsa da düz biçimde tasarlanmış, düz bir katman yapısı sonrasında üst kısma doğru yapının daraltıldığını, ... numaralı tasarım kapağının sol üst köşesinin içe doğru kavisli ve yukarı doğru bombeli olduğunu,...numaralı tasarımda ise kapağın sol üst köşesinin aşağı doğru keskin bir biçimde kapak üst yüzeyi düz olarak tasarlandığını, davacıya ait TK-29 isimli ürün görselinde de görüleceği üzere, ilgili ürün kapağın’ın ön tarafı bombeli, arka kısmının ise kademeli yapıda incelecek şekilde tasarlandığını, müvekkile ait tasarımlarda üst gövde ile kapak birleşim yerinin dikdörtgen çıkıntı olarak tasarlandığını, TK-29 isimli üründe ise çıkıntı şeklinde bir yapı bulunmayıp üst gövde ile kapak birleşim yerinin neredeyse aynı Çizgi üzerinde olduğunu, ... numaralı tasarımda kapak açma yeri yay formunda, uç kısmın küt birleşen ince bir yapıda olduğunu, ... numaralı tasarımda ise kapak açma yerinin dikdörtgen çıkıntı şeklinde tasarlandığını, davacıya ait TK-29 isimli sayaçta ise kapak açma yerinin sol üst köşesinin yuvarlatılmış çıkıntı şeklinde olup müvekkile ait tasarımlarından farklı olduğunu, davacının tasarımlarda yer alan marka isim ve konumlandırmalarının aynı olduğunu ileri sürdüğünü, su sayacı üretim standartlarında, gözle görülen bir noktaya marka isminin yazılmasının bir zorunluluk olduğunu, bu zorunluluk kapsamında piyasada mevcut birçok su sayacı üzerinde halihazırda marka logosu kapak üzerinde konumlandırılarak bu durumun bir benzerlik unsuru olarak değerlendirilemeyeceğini, benzerlik unsuru olarak nitelendirileceği kabul edilse dahi sayaçlar arasındaki logoların gerek konumlandırılması, gerekse biçimi ve boyutu dahil tüm niteliklerinin farklı olduğunu, davacıya ait ürünün alt gövdesinin yumuşak ve yuvarlatılmış hatlar barındırdığını, müvekkile ait tasarımların ise davacı ürününden farklı olarak daha düz ve küt bir yapıya sahip olduğunu, sayaçlarda zorunlu olarak yer alması gereken mühür yerinin farklı konumlarda bulunmasının da ürünler arasındaki farklılığı ortaya koyduğunu, tescilli su sayacı tasarımları ile davacı şirkete ait tescilsiz tasarımın mukayesesinde, teknik zorunlulukların gerektirdiği unsurların ve ortak anonim hatların dikkate alınmaması gerektiğini, tasarımlar arasında teknik zorunluluklardan kaynaklanan benzerliklerin, ilgili tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsuruna sahipliğini bertaraf etmeyeceğini, bir tasarımın teknik fonksiyonun zorunlu kıldığı görünüm özelliklerine sahip olup olmadığının değerlendirmesinin objektif biçimde yapılması gerektiğini, sınırlı bilgiye sahip bilgilenmiş kullanıcı bakış açısı ile yapılmaması gerektiğini, davacı tarafça, dava dilekçesinde müvekkile ait tasarımların kapaklarının altında kalan yüzeyde mevcut gösterge ibreleri, numaratörler ve yıldız çark gibi unsurların su sayacı kategorisinde yer alan tüm tasarımlarda benzer olduğunu, gösterge unsurlarının (analog ve dijital) su sayacı kategorisindeki ürünlerde tüketilen suyun faturalandırılabilmesi için gerekli olup, bu zorunluluğun... standardında mevcut madde 6.7'de gösterildiğini, davacı tarafça teknik zorunluluktan kaynaklandığı halde benzerlik olarak ileri sürülen hususlardan birinin müvekkile ait tasarımlardaki numaratörler ve mevcut mühürler olduğunu, ihale şartnamelerinde yer verilen unsurlar bakımından, su sayaçlarının sahip olması gereken özelliklerden biri gösterge kısmında numaratörün bulunması ve su sayacının mühür içermesi olduğunu, müvekkile ait tasarımlarda kadran üzerinde eğimli olan kısma numaratör koyulmasının en önemli nedeninin, okuma kolaylığı sağlaması olduğunu ve bu unsurun 45 derece kadran konfigürasyonunu sağlayan birçok sayaçta aynı şekilde bulunduğunu, İlgili görünümlerin değerlendirmesinde, tekniğin zorladığı ve anonim hale geldiğini ve tasarıma etkilerinin de düşük olduğunun dikkate alınması gerektiğini, bir tasarımın ayırt ediciliğinin kabulü bakımından bilgilenmiş kullanıcı üzerinde oluşan genel izlenimin önceki tasarımlardan farklı olması yeterli görülerek belirgin bir farklılığın aranmadığını, davacı taraf tasarımların, "...e" isimli sayaca da benzediğini, sıradan bir tüketici tarafından yapılacak incelemede dahi sayaçların birbirinden oldukça farklı olduğunun tespit edilebileceğini, dava konusu tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olduğunu, davacının söz konusu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, hukuk davalarında hiçbir kimsenin- kendi yararını aşarak; tasarımın başka firmanın da tasarımını ihlal ettiğini ileri süremeyeceğini, söz konusu tasarımın yenilik taşımadığını ispat ederek ve bu benzerliğin de kendi hakkını ihlal etmesi ile- iddia konusu tasarımın piyasada benzerlerinden ayrılmadığına ikna etmesinin gerektiğini, ne var ki böyle bir durumun mevcut olmadığını,...'a ait üründe herhangi bir kapak tasarımının bulunmadığını, bunun dışında, ... isimli sayaçta tescilli sayaçlardan son derece farklı olârak üst gövde yan kenarlarının düz geldiği'ni ve alt gövde yapısının silindirik olduğunu,... isimli sayacın kapak içermiyor olması sebebiyle, kadran dış yüzeyinin düz bir şekilde gelip herhangi bir girinti yahut çıkıntı bulundurmadığını, ...isimli sayacın alt gövdesinin doku farklılığına sahip olduğu, boru hatlarının farklı şekilde tasarlandığını, yıldız biçimindeki kısım ve kırmızı ibrenin dahi müvekkile ait sayaçlardan tamamen farklı olduğunu, müvekkile ait... numaralı sayaçlar ile... isimli sayaç arasında iltibasa yol açacak herhangi bir ayniyetliğin söz konusu olmadığı, müvekkilene ait...no'lu tasarımlar ile davacıya ait TK-29 isimli tescilsiz tasarım ve "..." isimli sayaç arasında herhangi bir benzerlik bulunmamakta olup, bir an için benzerliklerin var olduğu kabul edilse dahi, davacıya ait tescilsiz ürünün, öncesinde kamuya sunulmuş olduğunun ispatlanamadığını, ilgili benzerliğin tekniğin gerektirdiği zorunluluktan kaynaklandığı bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yapılacak inceleme ile tespit edileceğini belirterek ikame edilen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
TPMK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davacı vekili, davalı adına tescilli ... numaralı 11/12/2020 başvuru tarihli tasarım belgesinin yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşımadığını iddia ederek davalı adına tescilli tasarım belgesinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili adına tescilli tasarıma konu ürünlerin davacı tarafça mesnet gösterilen ürünlerden farklı olduğunu, ürünlerin ve tasarımın kendi tescillerinden önce kamuya sunulmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Dava, tasarım belgesinin hükümsüzlüğü talebine ilişkindir.
Konuya ilişkin 6769 sayılı SMK'nun 56.maddesinde, belge verilerek korunacak tasarımların yeni ve ayırt edici niteliği sahip tasarımlar olduğu açıkça düzenlenmiştir. Yine kanunun 59. Maddesinde tasarım hakkının kapsamı ve sınırları, 81.maddede ise tecavüz fiilleri düzenlenmiştir. Söz konusu yasal düzenlemelerdeki temel hususlardan ve somut olaydaki uyuşmazlığa ilişkin olanı Kanunun tanıdığı koruma kapsamının, tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının bulunması halinde söz konusu olacağıdır. Başka bir söyleyişle bir tasarımın SMK'da düzenlenen korumalardan faydalanabilmesi için yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini taşıması gerekmektedir. Kanunun 57. Maddesinde tasarımın kamuya sunulması hali düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsamaktadır. Kanunun 77. Maddesinde, 55.maddenini 1. Ve 2. Fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmayan, 56. Ve 57.maddelerde belirtilen şartları taşımadığı anlaşılan, 58. Maddenin 4.fıkrası ve 64.maddenin 6.fıkrasının c bendi kapsamında olduğu anlaşılan, kötü niyetle başvuru yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilen, kamuya sunulan tasarımların mahkemece hükümsüz sayılmasına karar verilebileceği, 78.maddede ise 2.fıkrada sayılan haller dışında tasarımın hükümsüzlüğünü menfaati olan herkesin isteyebileceği, 79.maddede tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kararın geçmişe etkili olduğu hususları düzenlenmiştir.
Mahkememizce dosya sınai mülkiyet uzmanı, endüstriyel tasarım uzmanı ve bilgisayar mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. Dosyada mevcut 31/03/2023 tarihli raporda davalı adına tescilli tasarıma konu ürünlerin, davacı tarafça sunulan mesnet TK - 29 numaralı sayaca göre ayırt edici olmadığı, ayrıca internet ortamında yapılan incelemede davalıya ait tasarıma konu sayacın daha önceden ve benzer niteliklerde ve görünümlerde yayınlanmış olduğu, davalı adına tescilli ... ve 2 numaralı tasarımların ayırt edicilik vasfının bulunmadığı hususları tespit edilmiştir. Dosya kapsamına, bilimsel ve teknik verilere uygun olduğu değerlendirilen bilirkişi heyet raporu mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınabilir kabul edilmiştir.
Yukarıda değinilen yasal düzenlemeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterini taşımadığı anlaşılmakla, tasarım tescilinin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar vermek gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmıştır.
Mezkur nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
Davalı adına... (1 ve2 nolu) tescil sayılı tasarım belgesinin hükümsüzlüğüne,
Alınması gereken 269,85 TL karar harçtan davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harcın mahsubu ile eksik 210,55 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafça ödenen 59,30 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT.'ne göre hesap ve takdir edilen 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 6193,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya ödenmesine,
Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Kalan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde talep beklenmeksizin ilgili taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta süre içinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen okunup anlatıldı. 05/10/2023
Katip ...
eimza ¸
Hakim...
eimza