Demiryolu projesi için kamulaştırmasız el atılan taşınmaz ve ecrimisil bedeli davasında davalı idarenin istinaf ve temyiz itirazları.
Özet: Davalı idarenin demiryolu yapımıyla kamulaştırmasız el attığı taşınmaz için açılan tazminat ve ecrimisil davasında, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı sonrası istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, ecrimisil talebini kesinlik nedeniyle reddederek, tazminat talebi yönünden ilk derece hükmünü düzelterek kısmen kabul kararı vermiş; temyiz incelemesinde ise, kamulaştırmasız el atma davalarında nispi harç uygulanması gerekirken ilk derece mahkemesince harcın maktu belirlenmesi hususu ele alınmıştır.
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2576 Esas, 2025/703 KararKARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİlk Derece Mahkemesi : Bursa 10. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/337 Esas, 2023/156 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz ve ecrimisil bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun ecrimisil talebi yönünden kesin olması nedeniyle reddine, tazminat talebi yönünden esastan reddi ile kamu düzeni gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... köyü 1123 parsel (yeni 101 25... ) parsel sayılı taşınmaza demiryolu yapılmak suretiyle kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek tazminat ve ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz hakkında davalı teşekkül tarafından alınmış herhangi bir el koyma kararının bulunmadığını, el atma iddiasını kabul etmemekle birlikte hukuki el atmanın varlığının kabulü halinde dahi hukuki el atmaya ilişkin taleplerin çözümünün idari yargının görev alanına girdiğinden davanın görev ve yargı yolu yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İlk Derece Mahkemesi KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazla ilgili acele el koyma kararının bulunmadığını, davalı idarece fiili el atmanın bulunmadığını, tapu kaydındaki şerhin el atma olarak değerlendirilmesi halinde idari yargının görevli olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, kamulaştırmadan arta kalan kısım için değer düşüklüğü uygulanmasının hatalı olduğunu, metrekare birim değerinin yüksek olduğunu, ecrimisil şartlarının oluşmadığını, ıslah edilen kısma dava tarihinden itibaren faiz uygulanmasının hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ecrimisil yönünden yapılan değerlendirmede; İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi olan 2023 yılında 17.830,00 TL olduğu, istinaf incelemesine konu edilen mahkeme kararı ile hüküm altına alınan ecrimisil bedelinin 16.974,89 TL olduğu, kesinlik sınırının altında olduğu anlaşıldığından ecrimisil yönünden hükmün kesin olduğu, tazminat yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu taşınmazın davalı tarafından yapılan ifraz işlemi sonucu 101 25... parselin demir yolu vasfı ile ayrıldığı, geri kalan 101 25... parselin ise tarla ve şeftali bahçesi olarak davacı adına tapuya tescil edildiği, davalı idarece 101 25... parsele demir yolu yapmak suretiyle fiilen el atıldığı, sulu arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net ürün gelirine göre değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan kapitalizasyon faizi oranı ile objektif değer artışı oranının uygun olduğu, bilirkişi heyeti raporunda belirtilen münavebe ürünleri ve verilerinin bölgenin münavebe yapısı ve resmî tarım verileri ile uyumlu olduğu, kamulaştırmadan arta kalan kısmın yüzölçümü, geometrik şekli ve kullanım durumuna göre değer düşüklüğü belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı ve değer düşüklüğü oranının uygun olduğu; ancak eldeki davada taşınmaza 04.11.1983 tarihinden sonra el atıldığı, kaynağını Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar ile 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararlarından alan 04.11.1983 tarihinden sonra el atılan taşınmazlar yönünden, kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda mahkeme ve icra harçlarının nispi olarak uygulanması gerektiğinden, İlk Derece Mahkemesince karar ilâm harcının maktu olarak belirlenmesi doğru olmadığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun ecrimisil talebi yönünden kesin olması nedeniyle istinaf dilekçesinin reddine, tazminat talebi yönünden esastan reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.2. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki Bursa ili, ..., ... köyü 1123 (yeni 101 25... ) parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı kalan harcın davalı idareden alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.