Kamulaştırmasız el atma ile enerji nakil hattı pilonu ve irtifak hakkı bedeli tahsili ile ecrimisil talepli davada değer düşüklüğü oranlarının değerlendirilmesi.
Özet: Taraflar arasındaki enerji nakil hattı ve pilon dikilmesiyle taşınmazlara kamulaştırmasız el atılması sonucu pilon yeri bedelleri, irtifak hakkı karşılığı ve ecrimisil talebine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararının davalı idarece istinafı üzerine bölge adliye mahkemesi, ecrimisil talebini kesinlik nedeniyle reddederken, tazminat talebi yönünden ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak, taşınmazlardaki irtifak değer düşüklüğü oranlarının ek raporda yüksek hesaplandığı gerekçesiyle kök rapordaki oranlar üzerinden yeniden değerlendirme yaparak kamulaştırmasız el atma bedellerini düşürmek suretiyle davanın kısmen kabulüne hükmetmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1874 Esas, 2025/2675 KararKARAR : Yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ : Kastamonu 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/448 Esas, 2023/712 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılmak üzere pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların pilon yeri bedelleri ile irtifak hakkı karşılığının tahsili ile ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun ecrimisil talebi yönünden kesinlik sebebiyle reddine, tazminat talebi yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; davaya konu Kastamonu ili, ..., ... köyü, 3 21... ve 14 parsel sayılı taşınmazlardan enerji nakil hattı geçirilerek ve pilon dikilerek taşınmazlara kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek irtifak hakkı ve pilon yeri bedeli ile ecrimisilin tespit edilerek davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız ve yersiz olarak açılan iş bu davanın öncelikle usulden reddine, davanın kabulü halinde tapuda yapılacak tescilin ... Genel Müdürlüğü adına yapılmasına, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; dava konusu taşınmaz üzerinden daha önce davalı kurum lehine kurulmuş irtifak hakkı mevcut ise kamulaştırmasız el atma bedelinden indirilmesine, yargılama giderleriyle ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; ecrimisil yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, irtifak değer düşüklüğü oranının fazla alınarak fahiş bedele hükmedildiğini, bedelin tamamına dava tarihinden faiz işletilmesinin ve nispi harca hükmedilmesinin, takyidatların bedele yansıtılmasına karar verilmemesinin hatalı olduğunu, fazla vekâlet ücreti takdir edildiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare vekilinin istinaf başvuru dilekçesinin ecrimisil yönünden miktardan reddine, kamulaştırmasız el atma talebi yönünden ise dosyada mevcut fen bilirkişisi raporu ve BEDAŞ Genel Müdürlüğü cevabi yazısında göre dava konusu taşınmazlara davalı tarafından fiilen 1983-2009 yılları arasında enerji nakil hattı geçirilip pilon dikilerek kamulaştırmasız el atıldığı anlaşıldığından davacıların taşınmaz bedelini dava haklarının bulunduğu, ıslah dilekçesi ile kal talebi yerine kamulaştırmasız el atma bedeli talep edildiği de dikkate alınarak arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara emsal mukayesesi yapılmak suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği; ancak dava konusu taşınmazların niteliği, enerji nakil hattının güzergahı dikkate alındığında irtifak nedeniyle taşınmazdaki değer düşüklüğünün tamamının %50’sinden fazla olamayacağı dikkate alınmadan hükme esas alınan ek raporda daha yüksek oran esas alınarak irtifak değer düşüklüğü oranlarının yüksek hesaplandığı, kök raporda ise irtifak değer düşüklüğü oranlarının 3 21... parsel yönünden %1,14, 3 21... parsel yönünden ise %0,82 olarak hesaplandığı ve bu oranların dava konusu taşınmazların üzerinden geçen hatların yüzölçümü ve güzergahı dikkate alındığında uygun olduğu anlaşıldığından irtifak değer düşüklüğü oranları resen kök rapordaki oranlar üzerinden kök rapordaki irtifak bedelleri ile ek raporda hesaplanan pilon ve pilon nedeniyle değer kaybına ilişkin unsurlara göre 3 21... parsel sayılı taşınmazdaki kamulaştırmasız el atma bedelinin 24.070,75 TL, 3 21... parseldeki kamulaştırmasız el atma bedelinin 47.835,53 TL olduğu anlaşıldığından, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun ecrimisil yönünden kesinlik sebebiyle reddine, tazminat yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporun elverişli olmadığını, emsal seçiminin ve karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, Bölge Adliye Mahkemesince kök rapora göre hüküm kurulmasının yerinde olmadığını, tüm bu nedenlerle denetime elverişli olmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecri misilin tahsili hususundadır.2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespit edilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı ...'dan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,26.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.