istanbul bölge adliye mahkemesi, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında çekle ödeme ve teslimat konusundaki anlaşmazlığı değerlendiren istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında çekle ödeme ve teslimat konusundaki anlaşmazlığı değerlendiren istinaf kararı.

Özet: Davacı, ticari ilişkiden kaynaklanan 22.249,09 TL alacağın tahsili için başlattığı icra takibine davalının yaptığı itirazın iptalini talep ederken, davalı borcun 26.019,00 TLlik bir çekle ödendiğini ve çekin davacıya teslim edildiğinin daha önceki bir çek iptali davasıyla kesinleştiğini savunmuş; ilk derece mahkemesi ise taraflar arasındaki uyuşmazlığın çekin davacıya teslim edilip edilmediği ve borcu sona erdirip erdirmediği hususunda toplandığını, çekin tesliminin netlik kazanmadığını ve bankaya ibrazına dair bir bilgi bulunmadığını belirtmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1520

KARAR NO: 2026/664

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 10/06/2022

NUMARASI: 2019/266 Esas - 2022/396 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/04/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının nakliye, lojistik, inşaat, yapı kimyasalları ve malzemeleri, motorlu araçlar servis hizmetleri gibi birçok sektörde ticari faaliyetini sürdürmekte olduğunu, bu kapsamda davalı .... Şti. ile aralarında ticari ilişki söz konusu olduğunu, davacının şirket ticari ilişkiden doğan edim ve yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, ancak davalı şirketin davacıdan aldığı mal/hizmetlere karşılık ödemeleri yerine getirmediğini, bu kapsamda davacı şirketin kayıtlarına göre toplamda 22.249,09 TL tutarında bakiye alacağın davalıdan tahsil edilemediği, davalıdan tahsil edilemeyen alacağa istinaden davalı aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalı tarafından borca itiraz ettiğini, davalı-borçlunun yetkiye ve borca ilişkin itirazlarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün yetkisine yönelik itirazının reddine ve ... Esas sayılı icra takibinde yer alan borca yönelik haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline ve dava konusu icra takibinin aynı şekilde devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra-inkâr tazminatına mahküm edilmesine, her türlü yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibinin haksız ve kötü niyetli olarak başlatıldığını, davalının bu borçtan sorumlu olmadığını, davacının dava dilekçesinde bahse konu ticari ilişki neticesinde davacıya ...Bulvarı şubesinin 09/07/2017 keşide tarihli, ...seri numaralı 26.019,00 TL değerindeki çekin davacıya kargo ile gönderildiğini, davacı firmanın çekin kendilerine ulaşmadığını davalıya bildirmesi üzerine davalının Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/452 Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını, açılan çek iptali davası neticesinde Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi çek aslının davacı firmanın çalışanı tarafından kargo yetkilisinden teslim alındığı ve çekin zayi olduğundan bahsedilmeyeceği gerekçesiyle davayı reddettiğini, ilk derece mahkemesinin kararının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 22. Hukuk Dairesi'nin 2018/2122 E. 2018/1617 K. Ve 22.10.2018 tarihli kararı ile onanarak kesinleştiğini, çekin davacıya teslim edildiğinden herhangi bir borç kalmadığını, çekin davacı tarafta olduğunun İstinaf kararıyla sabit olduğunu, söz konusu çek davalıya teslim edilmediği takdirde davalının ödeme borcu doğmayacağını, bu nedenle davalıdan 3. Şahıslarca bu çek nedeniyle tahsilat yoluna gidilebileceğini, bu durumun tekerrür ödemeye sebebiyet vereceğinden mağduriyet yaşanmaması amacıyla söz konusu çekin davacı tarafından dosyaya kazandırılması gerektiğini, davacı ile davalı arasında başkaca bir ticari ilişki olmadığını, özellikle takibe konu borçtan dolayı davalının herhangi bir borcu bulunmadığını, davacının kötü niyetli olarak herhangi bir borç sebebine dayanmadan kötü niyetli olarak başlatılan icra takibinden dolayı davalı sorumlu olamayacağından borca ve tüm ferilerine yapılan itiraz haklı nitelikte olduğu, yetkili icra dairesinde başlatılmayan icra takibinin iptaline, davalı ile davacı arasında çeke dayalı borç ödendiğinden davacının herhangi bir alacağı bulunmadığından ve haksız olarak başlatılan icra takibinden dolayı davacıya %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı hükmedilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "tarafların ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, taraflar arasındaki ihtilafın 26.019,00-TL bedelli çekin davacıya teslim edilip edilmediği, bu çek ile borcun eda edilip edilmediği hususunda toplanmaktadır. Söz konusu çekin davacıya teslim edildiği hususu netlik kazanmış değildir. Çek 09/07/2017 keşide tarihli olup, karar tarihi itibariyle çekin bankaya ibraz edildiğine veya ortaya çıktığına dair bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. Ticari defterlerin incelenmesi sonucu, söz konusu çek ile ödeme düşünülmediğinde, davacının 22.249,09-TL alacaklı olduğu açıktır. Davacı taraf davalıya mal ve hizmet vermiştir. Her iki tarafta söz konusu çekin kendilerinde olmadığını beyan etmektedirler. Davacının vermiş olduğu mal ve hizmetin karşılığını isteme hakkı bulunmaktadır. Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çeklerin davacı şirkete teslim edildiğinin mahkeme kararıyla kesinleştiğini, davacı tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibi haksız ve kötü niyetli olarak başlatılmış olup, davalı şirket takip konusu borçtan sorumlu olmadığını,

çekin hukuki mahiyeti itibari ile bir ödeme aracı olduğunu, çekin davacıya teslim edildiğini, dolayısıyla herhangi bir borç kalmadığını, çekin davacı tarafta olduğu da istinaf kararıyla sabitken yerel mahkemenin davacıya teslim edildiği konusunda netlik kazanmadığını gerekçe olarak göstermesinin hukuka ve hakkaniyete uygun düşmediğini, dava dilekçesinde sözü edilen ticari ilişki dolayısıyla ...Şubesi'nin 09.07.2017 keşide tarihli, ...seri numaralı ve 26.019,00 tl bedelli çekin davacıya teslim edilmiş olduğu kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olduğunu, hal böyleyken, mahkeme kararının çekin teslim edildiği hususunun netlik kazanmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı cari (açık) hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalı tarafından çek ile ödeme yapılıp yapılmadığı noktasındadır.

Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, "cari hesap alacağı" sebebine dayalı olarak 22.249,09 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 12/04/2018 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.

Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

Davalı taraf, davacıya, ...Şubesi'nin 09.07.2017 keşide tarihli, ...seri numaralı ve 26.019,00 TL bedelli çek davacıya kargo ile gönderildiği,ni, davacının çekin kendilerine ulaşmadığını bildirmesi üzerine, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/452 E. Sayılı dosyasında açılan çek iptali davasında dava konusu çekin kargo teslim tutanağına göre ...AŞ nezdinde... tarafından imza karşılığı teslim edilmiş olduğundan çekin zayi olduğundan bahsedilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, söz konusu mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması neticesinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 22.10.2018 T., 2018/2122 E. Ve 2018/1617 K. Sayılı kararı ile başvurunun esastan reddine karar verildiğini, çekin hukuki mahiyeti itibari ile bir ödeme aracı olduğunu, çek davacıya teslim edilmiş olduğunu ve dolayısıyla herhangi bir borç kalmadığını ileri sürmüştür.

Davacı ise çekin kendilerine teslim edildiği iddiasını kabul etmemiştir. ...Bankasının 02/10/2021 tarihli yazısında 09/07/2017 keşide tarihli çekin ibraz edilmediği ifade edilmiştir. Çek her ne kadar ödeme aracı ise de, fiilen ödenmedikçe borcu sona erdirmez. Davacının çeki tahsil ettiği veya başkasına devretmek suretiyle menfaat temin ettiği ispatlanamadığından, söz konusu çekin ödeme olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Davacı, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/452 E. Sayılı dosyasında açılan çek iptali davasında taraf olmadığından anılan mahkeme kararı davacıya karşı ileri sürülemez. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 380,00 TL harcın, alınması gerekli olan 1.519,84 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.139,84 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.09/04/2026