Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, don olayıyla hasar gören kiraz ağaçları sigorta tazminatı talebine ilişkin itirazın iptali davasının gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, sigortalı kiraz ağaçlarının don olayı sebebiyle hasar görmesi üzerine sigorta şirketi olan davalıdan talep ettiği zararın tahsili için başlattığı icra takibine davalının haksız itiraz etmesi ve takibin durması üzerine, bu itirazın iptalini, 25.800,00 TL ana alacağın ve faizlerinin tahsilini, ayrıca %20den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/557 Esas - 2023/500

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
T.C.
ADANA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO :2022/557 Esas
KARAR NO :2023/500 Karar
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : ... - ...
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ : ... - ...
DAVA :İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09.08.2022
KARAR TARİHİ : 26.09.2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : ...
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davanın yapılan açık
yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... ilçesinde bulunan taşınmazındaki kiraz ağaçlarının don olayı nedeniyle hasar gördüğünü, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 202... D. İş dosyasıyla müvekkilinin uğradığı zararın tespitinin yapıldığını, davalının sigorta kapsamında müvekkiline ödeme yapmadığını, bu sebeple Adana Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi açtıklarını, davalının haksız, dayanaksız ve kötü niyetli şekilde borcun tümüne, faizin tümüne, faiz oranına, tüm takibe, dayanağına ve sair tüm ferilerine borcu bulunmadığı gerekçesiyle itiraz ettiği ve takibin durdurulduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile yapılan itirazın iptalini ve asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; haksız davanın reddi ile; dava masrafları ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Adana Genel İcra Müdürlüğü'ne, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'ne, ... Tapu Müdürlüğü'ne, ... A. Ş'ye, Niğde Meteoroloji İl Müdürlüğü'ne, yazılan müzekkerelere yanıt verilerek dava konusu istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.
Dava, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı ilamsız icra takibinin davalının haksız itirazı üzerine İcra Müdürlüğünce durdurulmasından bahisle açılmış itirazın iptali davasıdır.
Dosyada bir ziraat mühendisi ve bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıya ait taşınmazdaki kiraz ağaçlarının don olayı sonucunda zarar görüp görmediği, zarar görmüş olması halinde davacının aralarındaki sigorta poliçesi kapsamında davalıdan tazminat talep hakkının bulunup bulunmadığı, zararın tutarı, alacağa uygulanması gerekli faizin türü ve başlangıç tarihi ile takip tarihine kadar işlemiş faizin tutarı, davalının itirazının iptalinin gerekip gerekmediği, inkar tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı ile tazminatın oran ve tutarı olduğu hususlarındadır.
Dosyamız arasına getirtilen ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 202... D. İş sayılı dosyanın incelemesinde, davacılar ... ve ... tarafından 06.06.2021 tarihinde davalı ... A. Ş. aleyhine verilen dava dilekçesiyle davacılara ait taşınmazlarda don dolayı nedeniyle kiraz, ceviz.. Ağaçlarının hasar gördüğü ve bu hasarın sigortalı olduğu halde davalı kurum tarafından ödenmediğinden bahisle taşınmazlardaki ağaçlarda oluşan maddi zararın ilgili bilirkişiler refakate alınarak tespitinin keşif yapılmak suretiyle hesaplanması talebine dayalı tespit davası olduğu, yapılan keşif sonucu Ziraat Mühendisi ... tarafından sunulan 13.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazlardaki kiraz ürününün ...'e tam teminat kapsamlı sigorta ettirildiği, parsellerin incelenmesinde ortalama %85 civarında verim kaybı hesaplandığı, kiraz ağaçlarında sağlıklı meyvelerin yanında meyve taslağı oluşmuş fakat büyüyememiş dalda asılı kalmış kiraz meyvelerinin bulunması, çiçeklenme döneminde döllenme için uygun hava şartlarının olmaması, oluşan verim kaybının döllenme olmaması nedeniyle olduğu hususlarında görüş ve kanaat bildirmiştir, dosyada aynı bilirkişiden alınan 07.02.20222 tarihli bilirkişi ek raporunda toplam ürün kaybı değerinin 68.100,00 TL olduğu, dava konusu parseller ve komşularında hatta bölgenin çok büyük bir kısmında 2021 ilkbahar kiraz çiçeklenme döneminde gerçekleşen olumsuz hava koşulları nedeniyle döllenme eksikliği görüldüğü, bu nedenle büyük verim kayıpları yaşandığı, kalan ürünün kalite kaybının tespitinin hasat döneminde yapılacak kontrolle mümkün olabileceği, 2021 yılı üretim sezonunda bölgedeki ürün azlığı nedeniyle kiraz kg fiyatı 6 kg/TL ile 20kg/TL arasında değiştiği, hasat döneminde herhangi bir tespit yapılmadığı için kalan ürünün kalite kaybından doğan zarar miktarının da hesaplanamadığı hususlarında görüş ve kanaat bildirmiştir.
Dosyamız arasına getirtilen Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısı ... vekili tarafından takip borçlusu ... Havuz İşletmesi Anonim Şirketi aleyhine verilen takip talebiyle 25.800,00 TL asıl alacak (istenen: yıllık adi kanuni faiz) ve 2.042,09 TL işlemiş faizden (01.05.2021-18.03.2022 arası 321 gün %9,00) oluşan toplam 27.842,09 TL tutarındaki toplam alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (25.800,00 TL yıllık %9,00 yasal faiz) faiz ile tahsilinin talep edildiği, (fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakları saklı) söz konusu dosyada düzenlenen 24.03.2022 tarihli örnek 7 ilamsız takiplerde ödeme emrinin borçluya 15.04.2022 tarihinde tebliğ edildiği, takip borçlusunun takip borcu alacağa ve ferilere itirazlarını içerir 21.04.2022 tarihli dilekçesi üzerine icra müdürlüğü'nce 22.04.2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Dosyamızda ziraat mühendisi .... ve nitelikli hesap uzmanı ...'tan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 10.08.2023 tarihli raporda, ... İlçesi ... Köyü 198/112 parseldeki verim kayıplarının 10.05.2021 tarihinde yaşanan düşük ortam ısısına bağlı ağaçlardaki meyve gözleri ve yeni açan çiçeklerin etkilenmesi sonucu yeteri seviyede döllenmenin gerçekleşmediği, böylece dava konusu parseldeki kiraz ağaçlarının 10.05.2021 tarihinde yaşanan don olayı sonucunda zarar görmüş olduğu kanaatine varıldığı, poliçe kapsamındaki ürün fiyatına göre ve tespit doyasındaki bilirkişinin belirlediği zarar oranına göre zararın 25.800,00 TL olduğu, davacının hasar tutarı 25.800,00 TL olarak hesaplandığı, %10 muafiyet ve %30 müşterek sigorta indirimi sonrasında davacının talep edebileceği tazminat tutarının 16.254,00 TL olarak tespit edildiği, devlet destekli bitkisel ürün sigortası genel şartları B7,1 ve 2 hükmüne göre hasat tarihine 30 gün ilave edilerek temerrüt tarihinin tespit edileceğinin anlaşıldığı, davaya konu olayda sigorta poliçesinde hasat tarihinin 31.07.2021 olarak belirlendiği, 31.08.2021 tarihinin temerrüt tarihi olarak tespit edildiği, takip tarihi itibariyle davacının 16.254,00 TL asıl alacak, 821,61 Tl işlemiş faiz olmak üzere toplamda 17.075,61 TL alacağının olduğu hususlarında görüş ve kanaat bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE
Dava, ... Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesine dayalı zararın giderilmesine yönelik yapılan icra takibinin iptali istemine ilişkindir.
21.06.2005 tarih ve 25852 sayılı Resmi Gazete ile yayınlanarak yürürlüğe giren 5363 sayılı ... Kanunu ile üreticilerin bu kanunda belirtilen riskler nedeniyle uğrayacağı zararların tazmin edilmesi amacıyla ... uygulamasına geçilmiştir. Hangi risklerin teminat altına alınacağı anılan Kanunun 12. maddesinde açıklanmıştır. ..., Devlet desteğini zorunlu ... çok yüksek riskli sigortalar olduğundan, ...nın yapılabilmesi için kanun koyucu özel bir yapıya ihtiyaç duymuş, ‘... Havuzu’ kurumunu oluşturmuştur.
Taraflar arasında poliçelerin varlığı, davacıya ait ... ilçesinde bulunan taşınmazındaki kiraz ağaçlarının don olayı nedeniyle hasar gördüğünü ihtilaf konusu değildir. İhtilaf, meydana gelen hasar miktarı ve bu hasar miktarının tamamının poliçe teminatı kapsamında kalıp kalmadığı noktasından çıkmaktadır.
Tüm dosya kapsamında, davacı adına kayıtlı ... İlçesi ... Köyü .../... parseldeki 3072,81 m2'lik taşınmazda kiraz bahçesi bulunduğu, 10.05.2021 tarihinde yaşanan düşük ortam ısısına bağlı kiraz ağaçlarındaki meyve gözleri ve yeni açan çiçeklerin etkilenmesi sonucu yeteri seviyede döllenmenin gerçekleşmediği, böylece dava konusu parseldeki kiraz ağaçlarının 10.05.2021 tarihinde yaşanan don olayı sonucunda hasar gördüğü, ... İlçesi ... Köyü ... parseldeki kiraz bahçesinin davalı ...(... A. Ş.) tarafından düzenlenen ... nolu ... Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortaları Poliçesi ile 10.03.2021 tarihinde sigortalandığı, sigorta poliçesi kapsamında (Dolu, Don, Fırtına, hortum, Yangın, Heyelan, Deprem, Dolu Kalite Kaybı, Sel ve su baskını,Yağmur) sigorta ettirildiği tespit edilmiş, poliçede, parselde 20 yaşında 80 adet kiraz ağacının olduğu, ağaç baş 51 kg ortalama verimi ile toplam 4080 kg ürünün sigortalandığı anlaşılmıştır. Oluşan hasar üzerine davalı sigorta şirketine davacı tarafından ihbarda bulunulmuş, davalı sigorta tarafından yapılan inceleme sonucu 20.05.2021 tarihli " Tarım Sigortalan Havuzu Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Kesin Ekspertiz Hasar Tespit Sigortalı Bilgi Formunda, verim farklılığı nedeni açıklanmamış, Teminat kapsamındaki hasar oranı 0 (sıfır ) olarak belirtilmiş ve itiraz sonrası 28.05.2021 tarihinde tanzım olunan 2 Bilgi formunda verim farklılığı nedenı teminat dışı yetersiz döllenme olarak bildirilerek Teminat kapsamındaki hasar oranı 0 (sıfır ) olarak belirtilmiştir. Davacı tarafından ... İlçesi ... Köyü .../... parseldeki kiraz bahçesindeki hasarın tespitine yönelik delil tespiti talep edilmiş alınan raporda ... İlçesi ... Köyü ... parseldeki kiraz bahçesinin tespit tarihinde (09.06.2021) ağaçların farklı meyve tutumu olduğu, hasat döneminde ağaç başı elde edilebilecek ürünün 5-15 kg arasında değişeceği, ağaç başı ortadama veriminde 8 kg/ağaç olacağı kanaatiyle poliçe kapsamındaki 80 adet ağaçtan 640 kg ürün alınacağı hesap edildiğinde bu miktarın poliçedeki belirtilen toplam verimin %15,7'i kadar olacağı, % 84,3'Iük ürün kaybının olabileceği değerlendirilmiştir. Delil tespiti dosyasındaki 09.06.2021 tarihli rapor ile davalı şirket tarafından dosyaya sunulan Sigortalan Havuzu Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Kesin Ekspertiz Hasar Tespit Sigortalı Bilgi Formundaki çelişkenin giderilmesi ve dosya kapsamı hakkında mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmış olup mahkememize sunulan 10.08.2023 tarihli raporda kiraz bahçesinin konumu ve zararın meydana geldiği tarihteki meteoroloji bilgisi, ağaçların durumu dikkate alınarak 10.05.2021 tarihinde yaşanan düşük ortam ısısına bağlı ağaçlardaki meyve gözleri ve yeni açan çiçeklerin etkilenmesi sonucu yeteri seviyede döllenmenin gerçekleşmediği, böylece dava konusu parseldeki kiraz ağaçlarının 10.05.2021 tarihinde yaşanan don olayı sonucunda zarar görmüş olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Tüm bu açıklamalar ışığında bahçedeki ağaçlar üzerinde gerçekleşen zarar tespiti yapılmış, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortaları Tarife Ve Talimatları düzenlemesinin "Tazminatın Hesabı" başlıklı Madde 2. maddesine göre, "Tespit edilen hasar tutarından, toplam sigorta bedeli üzermden hesaplanan muafiyet tutarı indirilir. Kalan tutar üzerinden, varsa müşterek sigorta tutarı hesaplanarak tenzil edilir ve tazminat tutarı belirlenir" hükmü dikkate alınarak davaya konu sigorta poliçesindeki don riskine ilişkin %10 muafiyet ve %30 müşterek sigorta oranı hesaplanma yapılmıştır. Bu bağlamda davacının kiraz bahçesinde oluşan zararının sigorta poliçeleri kapsamında kaldığı ve oluşan zarardan davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile davalının Adana Genel İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı ilamsız icra takibinde takip konusu asıl alacağın 16.254,00 TL asıl alacak ve 821,61 TL'lik işlemiş faiz kısmına yönelik borca itirazının iptaline, 16.254,00 TL asıl alacak ve 821,61 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.075,61 TL alacak yönünden takibin devamına , fazlaya ilişkin talebin reddine, dava konusu alacak likit olmadığından şartlar oluşmadığından davacının icra inkar tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİ İLE;
A-Davalının Adana Genel İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı ilamsız icra takibinde takip konusu asıl alacağın 16.254,00 TL ve 821,61 TL'lik işlemiş faiz kısmına yönelik borca itirazının iptaline, 16.254,00 TL asıl alacak ve 821,61 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.075,61 TL alacak yönünden takibin devamına , fazlaya ilişkin talebin reddine,
B-Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 1.166,44 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın ve 255,56 TL tamamlama harcının toplamı olan 336,26 TL'nin mahsubu ile bakiye 830,18‬ TL nisbi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13.fıkrası uyarınca zorunlu arabuluculuk giderleri yargılama giderlerinden sayıldığından arabuluculuk tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 255,56 TL tamamlama harcının toplamı olmak üzere toplam 416,96‬ TL harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 2.657,25 TL tebligat, bilirkişi ve posta giderinden kabul ve red oranına göre 1.629,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı lehine hüküm tarihindeki aaüt uyarınca hesaplanan 17.075,61 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 10.766,48 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF KANUN YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26.09.2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
BU BELGE 5070 SAYILI ELEKTRONİK İMZA KANUNU KAPSAMINDA E-İMZA İLE İMZALANMIŞTIR.