İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin itirazın iptali davasında, taşınmaz satışından vazgeçme ve 15.10.2023 tarihli mutabakat çerçevesinde ödenen bedellerin iadesi konusundaki kararın istinafı.
Özet: Plaintiff, as assignee of a claim, initiated an "itirazın iptali" lawsuit to challenge the defendants objection to an enforcement proceeding, alleging that the defendant failed to return payments received for a property sale that did not materialize after the plaintiffs assignor had advanced funds; however, the defendant argued that the sale was mutually cancelled and all payments were returned to the assignors authorized representative via a formal agreement, leading the first instance court to find the debt settled and reject the plaintiffs claim for annulment of objection and continuation of enforcement.
T.C.İZMİRBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2025/187 KARAR NO : 2026/1060T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNUMARASI : 2024/144 Esas-2024/628 KararDAVA TARİHİ : 08/03/2024KARAR TARİHİ : 03/10/2024DAVA : İtirazın İptali DAİRE KARAR TARİHİ : 21/05/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 21/05/2026Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/144 Esas 2024/628 Karar sayılı dosyasında verilen 03/10/2024 tarihli kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.İSTEM;Davacı,.... ili .... İlçesi .... Mahallesi .... parsel, .... nolu dubleks dairenin satışı konusunda dava dışı şirket ile davalının anlaştığını, dışı şirket tarafından 28/09/2023 tarihinde davalının banka hesabına 20.000,00TL kaparo bedeli gönderildiğini, 02/10/2023 tarihinde aynı hesaba taşınmaz satış bedeline istinaden 230.000,00TL ve diğer masraflar olarak 02/10/2023 tarihinde 131.038,00TL ödeme yapıldığını, davalı şirketin tapuda resmi işlemler başlatıldıktan ve tapu harçları yatırıldıktan sonra açıklama yapmaksızın taşınmazın satışından vazgeçtiğini, bunun üzerine dava dışı şirketin ödediği bedeli ve yaptığı masrafları davalıdan talep ettiğini, davalının ödeme yapacağını beyan ettiğini ancak çeşitli bahaneler ile borcun ödenmemesi üzerine davalı hakkında Karşıyaka 3. İcra dairesinin 2023/12133 Esas sayılı dosyası ile yapılan icra takibinin itiraz üzerine durduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı, konut ve iş yeri imalatı üzerine müteahhitlik yaptığını, dava dışı ... Şti.’nin 19.09.2023 tarihinde .... İli, ... İlçesi,....i Köyü ... parselde kayıtlı taşınmazı satın almak istediğini, tüm işlemler ve tapu başvuruları yapılmış harçlar da yatırılmış olduğu halde taşınmazı almaktan dava dışı şirketin vazgeçtiğini şirketin yetkili vekili olan ... ile yapılan görüşmeler sonrası 15.10.2023 tarihli belge imzalandığını, belge içeriğinde;".... parsel için .... ve yetkilisi .... tapu harçlarının kendisine geçmekte, paranın bana elden verildiği bu paradan dolayı aramızda mutabakat yapılmıştır. Herhangi bir hak talebim yoktur. Taahhüt ederim. .... Şti. Temsilen ..." şeklinde belge düzenlendiğini, Basiretli iki tacir olan limitet şirket temsileri arasında bir taşınmazın satılması, satılmasından vazgeçilmesi ve buna göre de alınanın iade edilip ibralaşılması işleminin açık olarak yapıldığı halde icra takibi, akabinde arabuluculuk ve de sonrasında dava açılmasının kötü niyetli olduğunu, tüm döner sermaye harcı, tapu harcı ve peşinat kaparo olarak alınan paraların ilgili yetkili vekile iade edildiğini, vekilin bunu asilden gizlemiş olması halinde ise bunu bilmelerinin mümkün olmadığını, konut satışlarının durma noktasına geldiği bu zamanda taşınmazı 9.000.000TL'ye satmaktan vazgeçmiş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, icra dosyasına yapılan itirazından sonra takibin temlik alınması ve sadece basit bir telefon ile dahi itiraz sebebinin öğrenilebilecek olması dikkate alınarak davacının kötü niyetli olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: Mahkemece, ''Davalı ile dava dışı temlik eden arasında taşınmaz satışı konusunda anlaşmanın sağlandığı ve dava dışı temlik eden tarafından davalıya bir miktar bedel ödendiği, satış işlemi esnasında bir kısım tapu masraflarının ödendiği ve satış işleminden tarafların birinin vazgeçmesi nedeni ile gerçekleşmediği noktalarında herhangi bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, satış işleminden hangi tarafın vazgeçtiği ve dava dışı temlik eden tarafından ödenen bedellerin davacı tarafça iade edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır. Öncelikli olarak yapılan satış işleminden hangi tarafın vazgeçtiği hususu iş bu dosyada önem taşımamaktadır. Zira, tarafların birbirlerinden satış akdinin yerine gelmemesi nedeni ile herhangi bir zarar, ziyan ya da tazminat talebi bulunmamaktadır. Dolayısı ile satış işleminin kimin kusurundan dolayı yapılamadığı önem taşımamaktadır. Zira esas itibarı ile taraflar arasında akdin ifası konusunda nasıl bir irade birliği sağlanmış ve taraflarca akdin ifasına başlanmış ise, aynı zamanda akdin ifasından vazgeçme ve sözleşme ile bağlı olmama konusunda da taraflar arasında irade birliğinin sağlandığı anlaşılmaktadır. Zira, davacı temlik alan tarafından satış işlemi esnasında ödenen bedellerin iadesi talep edilmekte, davalı tarafça ise söz konusu bedellerin iade edildiği savunulmaktadır. Yine taraflarca 15/10/2023 tarihinde yapılan mutabakat da tarafların iradelerinin fesih konusunda birleştiği ve herkesin aldığını iade etmekte irade birliğinin sağlandığını açık bir biçimde göstermektedir. Davalı taraf, taşınmaz satışı ile ilgili olarak tarafların anlaşması üzerine dava dışı temlik alanın ödediğini iddia ettiği tutara herhangi bir itirazda bulunmamıştır. Yapılan tapu masraflarına ilişkin de bir itirazı bulunmamaktadır. Davalı, söz konusu bedellerin dava dışı temlik edenin temsilcisine elden iade edildiğini ileri sürmekte ve buna ilişkin de dosyada mübrez 15/10/2023 tarihli belgeye dayanmaktadır. Söz konusu belgenin incelenmesinde, davalı tarafça dava dışı temlik alanın temsilcisine bir miktar bedelin ödediği açık bir biçimde anlaşılmaktadır. Ancak yapılan ödemeye ilişkin söz konusu belgede herhangi bir rakam yer almamakla birlikte esas itibarı ile belgenin satış işleminin yapılmasına hazır safhasında yapılan tapu harç ve masraflarını kapsadığı açık bir biçimde anlaşılmaktadır. Tapu harç ve masrafları dışındaki tutarların dava dışı temlik edene iade edildiğine dair ise herhangi bir belge sunulmadığı gibi mahkememizce duruşmada dinlenen davalı tanıkları, söz konusu tutarların dava dışı temlik edene elden ödendiğini beyan etmişlerdir. Esas itibarı ile her na kadar ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafta ise de, davalı tarafça davacının ödediğini iddia ettiği tutarların ödendiğini kabul ederek iade edildiği savunması kapsamında ispat yükü davalıya geçmiştir. Bu kapsamda davalı tarafça davacıya ya da dava dışı temlik edene veya yetkili temsilcisine yapıldığını iddia ettikleri tutarları ispat etmek zorundadırlar. Yapılan tapu harç ve masraflarına ilişkin iade iddiası 15/10/2023 tarihli belge ile ispat edilmiştir. Ancak taşınmaz satış bedeli olarak ödendiği beyan edilen ve davalı tarafça da kabul edilen 300.000,00-TL yönünden ise davacıya ya da dava dışı temlik edene veya yetkili temsilcisine ödeme yapıldığını ispata yarar yazılı bir belge ya da delil ibraz edilememiştir. Her ne kadar mahkememizce yapılan 03/10/2023 tarihli celsede dinlenen tanıklar bu hususu doğrulamış iseler de, ödeme iddiasına konu 300.000,00-TL tanıkla ispat sınırını aştığı gibi tanık beyanlarına itibar edilmesini sağlayacak herhangi bir yazılı delil başlangıcı da bulunmamaktadır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, dava dışı temlik eden ve davalı arasında taşınmaz satışı konusunda anlaşma sağlandığı, dava dışı temlik eden tarafından taşınmaz bedeline istinaden 300.000,00TL ödendiği ancak tapuda devir işlemi esnasında tarafların satış sözleşmesinin feshi ve alınanların iadesi konusunda irade birliğinin sağlanarak sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiği, davalı tarafça tapu harç ve masrafı olarak dava dışı temlik eden tarafça yapılan harcamaların dava dışı temlik edenin yetkili temsilcisine iade edildiği ve buna ilişkin ibranamenin de dosyada bulunduğu ancak satış bedeli olarak ödenen 300.000,00TL'nin iade edildiğine dair savunmasını ispat edemediği'' gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davalının Karşıyaka 3.İcra Dairesinin 2023/12133 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 300.000,00 TL asıl alacak yönünden iptali ile, takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilmiştir. İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN: Davalı istinaf talebinde bulunmuştur. BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,Davacı tarafın davalının satıştan vazgeçmiş olduğuna dair beyanının gerçeği yansıtmadığını, dava dışı ...... Şti.' nin davalıdan taşınmazı satın almak istediğini, tapu başvuruları ve harçlar yatırıldıktan sonra almaktan vazgeçtiğini,Dava dışı firmanın satıştan vazgeçmesi sonucu yetkili vekil imzalanan ibra sözleşmesi ile alınanın iade edilip satımdan vazgeçilmesi konusunda anlaşılmış olmasına rağmen, icra takibi, arabuluculuk ve dava açılmasının kötüniyetli olduğunu, davalının tüm döner sermaye harcı, tapu harcı, peşinat ve kaparo olarak alınan paraların ödemesinin yetkili vekile sağlandığını,Davacı ile icra takibi alacaklısı arasında fiili bir bağ olduğunun açık olduğunu, dava dışı şirketin temsilcisinin temsilen parayı alıp ibralaşmasına rağmen davacıdan bunu gizlemiş olduğu düşünülse dahi icra takibindeki itiraz etmiş borçluya sorulmadan ve davacıdan itiraz edilmiş icra dosyasını temlik alırken alacağın olup olmadığını hususunda gerekli ihtimamı göstermediğini,Gerekli araştırma yapılmadan itiraz edilmiş icra dosyasının temlik alınmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, temlik öncesinde iletişim bilgilerinin internet ortamında bile rahatlıkla bulunabilecek olan şirkete icra dosyasına neden itiraz ettiğinin öğrenilmesinin de mümkün olduğunu,Dosyada dinlenen tanık beyanlarına itibar edilmemesinin davalının mağduriyetine sebep olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, taşınmaz satışı için ödenen kapora, taşınmaz bedeli ile tapu harç ve giderlerinin tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalıdan ödenen kapora, taşınmaz bedeli ile tapu harç ve giderleri nedeniyle alacaklı olup olmadığı, ibra belgesinin geçerliliği ve kapsamı ile davacıya ödenmesi gereken bedel olup olmadığı ve miktarının tespitinden kaynaklanmaktadır. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.Dava dışı ... Şti. tarafından davalı hakkında Karşıyaka 3.İcra Dairesi'nin 2023/12133 Esas sayılı dosyası ile Kapora bedeli, daire bedeli, döner sermaye bedeli ve tapu harcı bedeli olarak toplam 381.038,00 TL için icra takibi yapılmış, davalı borçlu tarafından borca, takibe, faize ve oranına yapılan itiraz üzerine takip durmuştur.Dava dışı .... Şti.'nin taşınmaz bedeli ve kaporayı ödediği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.Ankara 80. Noterliği'nin 31.10.2023 tarihli Alacağın Devri Sözleşmesi ile dava dışı .... Şti. tarafından davalı hakkında yapılan Karşıyaka 3.İcra Dairesi'nin 2023/12133 Esas sayılı dosyasının ...'e 444.578,00 TL bedel ile devredildiği anlaşılmaktadır.Mahkemece, davalı ile dava dışı .... Şti. yetkilisi arasında yapılan ibra sözleşmesinin tapu harç ve giderlerini kapsadığı kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davada ki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlendiği, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirildiği, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunduğu, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulduğu, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edildiği, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olduğu ve mahkeme hükmünün yasal unsurları taşıdığı, istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararına karşı, davalı tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2024 tarih, 2024/144 Esas, 2024/628 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf talebinde bulunan davalı tarafından alınması gereken 20.493,00 TL istinaf karar harcından davalı tarafından yatırılan 5.123,25 TL'nin mahsubu ile kalan 15.369,75 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-Duruşma açılmadığından, davacı lehine vekalet ücreti takdirine gerek bulunmadığına, 4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa geri verilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 21/05/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.