istanbul 10. asliye ticaret mahkemesinde, sigorta poliçesi kapsamındaki yangın hasarının bakiye ödemesi ve tahsil harcının sorumluluğuna ilişkin itirazın iptali ile sebepsiz zenginleşme davası.

İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde, sigorta poliçesi kapsamındaki yangın hasarının bakiye ödemesi ve tahsil harcının sorumluluğuna ilişkin itirazın iptali ile sebepsiz zenginleşme davası.

Özet: Davacı, sigortalı taşınmazda meydana gelen yangın hasarı sonrası eksper raporuyla belirlenen alacağının, yüzde elli pay sahibi davalı jeran sigorta şirketi tarafından eksik ödenmesi ve icra takibine haksız itiraz edilmesi üzerine, davalının itirazlarının iptalini, takibin devamını, ayrıca müvekkili tarafından haksız ödenen tahsil harcının sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalıdan rücuen tahsilini ve alacağın likit olması nedeniyle davalı aleyhine %20den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/926 Esas

KARAR NO : 2026/383

DAVA : İtirazın İptali (sebepsiz zenginleşme)

DAVA TARİHİ : 18/12/2025

KARAR TARİHİ : 03/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (sebepsiz zenginleşme nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu tarafın, icra dosyasına sunduğu haksız itirazlarının reddi ile takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, davacıya ait, ... adresinde bulunup, karşı tarafça ... nolu, 07.12.2023- 07.12.2024 vadeli poliçe kapsamında teminat altına alınmış olan taşınmazda 18.06.2024 tarihinde vuku bulan alevli yangın sebebi ile büyük zarar ortaya çıktığını, binanın tamamen yandığını, ilgili poliçede % 50' lik payı ile jeran olarak teminat sağlamış davalı şirket ile birlikte ...A.Ş. İle .... Sigorta A.Ş.' nin koasürörler olarak % 25'er oranında yükümlülüklerinin mevcut olduğunu, yangın ortaya çıkar çıkmaz, poliçede teminat sağlayan bahsi geçen üç sigorta şirketine de gerekli ihbarlar yapılmış ve karşı taraf jeran şirket nezdinde ... sayılı hasar dosyası açılmak sureti ile, kendilerince eksper atanarak, zarar tespitine gidilmiş ve 21.10.2024 tarihli, ... Nolu nihai eksper raporu temin edildiğini, işbu kesin eksper raporu kapsamında tespit edilen tutarlardan, jeran ve koasürör sigorta şirketleri, poliçede teminat sağladıkları paylar oranında yükümlü olduklarından, tespit edilen toplam tutardan, payları oranında evvelinde yaptıkları avans ödemeleri mahsup edilmek sureti ile, bakiye sorumluluklarının ödenmesi ve mağduriyetin giderilmesi talep edildiğini, karşı şirketin, itiraz dilekçesini sunduktan sonra, 09.12.2024 tarihinde yani; dosyaya itiraz ettiği aynı tarih ve fakat sonraki saatte, müvekkil şirketin döviz hesaplarına, 12.057.437,39.-USD ödeme geçtiğini, her ne kadar huzurdaki işbu davamıza dayanak ... 35. İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyasına sunulan itirazlar kapsamında, itiraz eden borçlu şirket tarafından, yukarıda açıklamasını sunduğumuz ... 9. İcra Müdürlüğü' nün söz konusu dosyasından başlatılan takibin haksız olduğu iddia edilmiş ise de; bu itirazlar gerçek dışı ve hukuka aykırılık teşkil etmekte olup, alacak zaten borçlu şirketin nezdinde açılan hasar dosyası üzerinden temin edilen eksper raporuna dayandığını, ... 9. İcra Müdürlüğü' nün...E. Sayılı dosyası kapsamında fer' ileri ile ceman tüm borç borçlu tarafından karşılanmış olmadığından, kısmi ödeme niteliğinde bir tutar, haricen, müvekkil şirket hesabına yatırılmış olduğundan, tarafımızca müvekkil şirket adına, haricen ödenen işbu tutarın BK 100. MADDESİ kapsamında ele alınmasının ve dosyanın bakiye kapak hesabının çıkartılmasının sağlanması ve dolayısı ile, kalacak bakiye üzerinden de itirazın iptali davası açılması zaruretinin doğduğunu, bu açıdan, 09.10.2025 tarihli , ekte de yer verdiğimiz, ... 9. İcra Müdürlüğü nezdindeki dosyaya sundukları talepleri ile, işbu kısmi ödeme izah edilerek, dosya borcunun güncel bakiye durumunun, haricen yapılan ödemenin BK 100. maddeye göre dosya kapsamında hesaplanması sureti ile tespiti ve Harçlar Kanunu' nun 15. Maddesi uyarınca da, tahsil harcından borçlunun sorumlu olması sebebi ile, harcın yerine getirilmesi hususunda gereğinin de yapılması talep edildiğini, harç tahsil müzekkeresinin bu şekilde müteselsil bir sorumluluk çatısı ile hazırlanması haksız ve hukuka aykırı olduğunu, tahsil harcı, icra dosyasına konu olan alacaklının alacak kalemeleri içinde yer alan bir alacak kalemi türü olmadığını, söz konusu tahsil harcı kaleminin, müvekkil şirket tarafından nasıl zarureten ödenmesi sonucu doğduğunun izah edildiğini, devletin alacağı olan bu kalem, hukuken yükümlü olmayan müvekkil tarafından ödenmiş olmakla, ödendiği andan itibaren artık burada müvekkil nezdinde yeni bir alacak doğduğunu, tüm açıklamaları ışığında, şüphe yoktur ki, tahsil harcı, ödenmiş olmakla, artık istanbul 9. icra müdürlüğü dosyasının bir parçası olmaktan çıkmış ve devletin işbu alacağına dair hakkına, ödemeyi yapmakla, halef olan müvekkil adına, yeni bir alacak kalemi doğmuş ve artık müstakil bir alacak olan tahsil harcını, ayrı bir takibe konu etme ve bu alacağı asıl yükümlü boçludan rücuen tahsil etme hakkının da mevcut olduğunu, haksız ve hukuka aykırı itirazların reddi ile takibin devamına karar verilmesini talep ettiklerini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, icra inkar tazminatının hukuki zemini, İİK 67 kapsamında ortaya konulmuş olup, borçlunun davadaki haksızlığı ve kötü niyetli olduğunun tespiti halinde icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğinin açık olduğunu, alacağın likit olduğunu, icra inkar tazminatına % 20' den aşağı hükmedilmemesi gerektiğini, Arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, yine, ... 9. İcra Müdürlüğü' nün... E. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra dosyasına dair ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davası açıldığını, mevcut tüm delillere ve detaylı açıkladıkları hususlar kapsamında; aleyhine ilamsız takip başlatılan davalı borçlunun haksız ve hukuka aykırı şekilde borcuna itiraz etmesi nedeniyle davalının itirazının iptali ve takibin devamı için Mahkemeye başvurma zorunluluğunun oluştuğunu belirterek meydana gelen zarar miktarı ve davalının sorumluluğu açık ve kesin olmasına rağmen haksız ve kötü niyetle takibe itiraz eden davalının aleyhine ayrıca, % 20' oranında icra inkar tazminatı hükmedilmesini talep ettiklerini, mevcut tüm delillere ve detaylı açıkladıkları hususlar kapsamında; aleyhine ilamsız takip başlatılan davalı borçlunun haksız ve hukuka aykırı şekilde borcuna itiraz etmesi nedeniyle davalının itirazının iptali ile takibin devamına, borçlular aleyhine %20 dan az olmamak üzere ve tüm dosya borcu üzerinden icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından usulüne uygun olarak açılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığını, davacının davasını sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayandırması mümkün olmadığını, davacı yan tarafından henüz daini mürtehin izni temin edilmeden ve hasar sürecine ilişkin belgeler tam olarak müvekkil şirkete iletilmeden haksız olarak ... 9. İcra Müdürlüğü' nün... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, işbu davaya dayanak icra takibi de haksız olarak başlatılan takip sebebiyle doğduğu iddia edilen harca ilişkin olduğundan dayanak icra takibinin başlatıldığı tarihte aktif dava ehliyeti bulunmayan davacının iş bu davayı açma ehliyeti de bulunmadığını, davalı şirketin , açılan hasar dosyası ile sonucu hesaplanan hasar tazminatını ödeyerek tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, bununla birlikte davacı yan tarafından borç henüz muaccel olmadan ve icra takibi ile talep hakkı oluşmadan haksız bir şekilde icra takibi başlattığını, davacının icra inkar tazminatı talebi haksız olup reddi gerektiğini, davacı tarafından davalı şirketin kötüniyetli olarak gösterilmesi ve icra inkar tazminatının % 20' den aşağı hükmedilmemesini talep etmesi tamamen haksız olduğunu, davacı kötüniyetli olarak haksız bir takip başlatıldığını, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... sayılı dosyası ile iş bu dava doğrudan bağlantılı olup, ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasından verilecek karar doğrudan bu davanın sonucunu etkileyeceğinden davaların birleştirilmesi talep edilmekte olduğunu belirterek davacının haksız davasının tümüyle reddine, davanın reddine ilişkin talebimizin bu aşamada kabul görmemesi halinde ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile iş bu davanın birleştirilmesine, birleştirme taleplerinin kabul görmemesi halinde ise huzurda görülmekte olan davada ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, ... 35. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosya ve ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosya UYAP suretleri, davalı sigorta şirketi tarafından sunulan hasar dosyasını içeren flash bellek dosyamız içerisine alınmıştır.

... 35. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 9.353.410,50 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşıldı.

... 9. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 12.061.649,23 USD üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşıldı.

Dava; itirazın iptali ( sebepsiz zenginleşme nedeniyle) davasıdır.

Davacıya ait ve davalı tarafından sigortalanmış, ... adresinde bulunan iş yerinde yangın çıktığı, bu yangına ilişkin dava dışı sigortacılardan ayrı olarak, sorumluluğu kapsamında davalı şirkete de müracaat edildiği, davalı şirket nezdinde de hasar dosyası açıldığı, davacının sigorta tazminatını almak için davalı aleyhine dava konusu olmayan ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takibini başlattığı, davalının bu takibe karşı süresinde itiraz ettiği ve takibin durduğu, buna rağmen işbu icra dosyasındaki alacak sebebiyle davacının USD hesabına 12.057.437,39 USD davalı tarafından haricen ödeme yapıldığı, bu ödemeden dolayı davacının vergi dairesine 9.347.164,35 TL tahsil harcı ödediği, davamıza konu ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı icra takibini de davacının davalıya karşı işbu tahsil harcını rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı hususlarında ihtilaf yoktur. İhtilaf, bu tahsil harcından dolayı davacının ayrı bir icra takibi yapıp yapamayacağı, bu miktar paranın davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği noktalarındadır.

Eldeki dava bir itirazın iptali davası olup, itirazın iptali davalarında dava, itiraz edilen icra takibi ile sıkı sıkıya bağlıdır. Dolayısı ile ortada usulüne uygun bir icra takibi yoksa, usulsüz takibe dayanarak açılan itirazın iptali davası da görülemez.

Bilindiği üzere Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, niteliğine uygun düştüğü ölçüde davaya ilişkin şartlar ilamsız icra takipleri için de uygulanır. Şu halde HMK 114/1. maddesinde yer alan dava şartları, niteliğine uygun düştüğü ölçüde ilamsız icra takipleri için de uygulanmalıdır anılan maddenin (h) bendinde hukuki yarar da dava/takip şartları arasında sayılmıştır. Yine (ı) maddesinde de derdestlik dava/takip şartı olarak düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı alacağını tüm ferileri ile beraber, yani tahsil harcı da dahil, ... 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında takibe koymuştur. Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da işaret edildiği üzere (örn. Yargıtay 12. HD 04.03.2020 tarih...E ve... K), takip devam ederken ödenmesi gereken harçlar öncelikle alacaklıdan tahsil edilir, alacaklının yaptığı her harç ödemesi ise artı alacak olarak dosyanın bakiye alacağına dahil edilir. Dolayısı ile somut olayda, davacının ödediği 9.057.437,39 TL tahsil harcı, ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takibindeki alacağa eklenerek, bu dosya üzerinden takibe devam olunmalıdır. İtiraz vaki ise, bu dosya üzerinden itirazın iptali davasında konu edilmelidir. Yani davacının rücuen tahsil istediği davamıza konu alacak, aslında ayakta olan ... 9. İcra Müdürlüğü'nün... E sayılı icra takibindeki alacak kalemlerinden biridir. Ayakta olan, icra takibi alacaklarından biri için davacının ayrı bir icra takibi yapmasında hukuki yarar yoktur. Yine ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra takibinde davacının ödediği tahsil harcı alacağı, diğer kalemlerle birlikte hala derdest olduğundan, HMK 114/1-(ı) maddesine göre derdest bir alacak için mükerrer takip de yapılamaz.

Anılan sebeplerle, davamıza dayanak icra takibinde takip şartları bulunmadığından, bu takip itirazın iptali davasına vücut veremeyeceğinden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın usulden REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin alınan 112.965,82 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatan 112.233,82 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,

6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine adına gelir kaydına,

7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 03/06/2026

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır