Bir günlük fiili çalışmaya dayalı sigortalılık başlangıcı tespiti davasında, usul hataları ve davalı sıfatı eksiklikleri HMK 370 gereği düzeltilerek onandığı yargı kararı.
Özet: Bu yüksek mahkeme kararı, bir çalışanın 1993 yılında tek günlük sigortalı çalışmasının ve sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin çalışmayı tespit eden hükmünü esasen isabetli bulmakla birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumunun yargılamadaki taraf sıfatının "feri müdahil" yerine "davalı" olması gerektiği ve sigortalılık başlangıcı tespitinin açıkça hükme bağlanmamış olması gibi usuli hatalar nedeniyle, bozma kararı vermek yerine Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddesi uyarınca bu eksikliklerin düzeltilerek onanmasına karar vermiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/663 E., 2024/213 K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.04.1993 tarihinde bir gün süre ile davalı iş yerinde çalıştığının tespiti ile 01.04.1993 tarihinin sigortalılık başlangıcı olarak tespitini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, dava açılmadan önce Kuruma başvuru şartının yerine getirilmediğini, davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda titizlikle araştırma yapılması gerektiğini ileri sürerek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 14.04.2022 tarihli kararı ile davanın kabulü ile davacının ... iş yeri sicil numaralı ... Kurumuna ait iş yerinde 01.04.1993 tarihinde 1 (bir) gün süreyle asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 14.04.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma Kararı Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, davacının Kuruma başvuru şartını yerine getirmediği belirtilerek Kuruma başvuru için kesin süre verilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Kararİlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma gereği davacının Kuruma başvuru şartını yerine getirilmesi sağlanarak ".... 'nın 08.04.2021 tarihli yazıdan, davacı hakkında yapılan tüm araştırmalara rağmen davalı tarafından düzenlenmiş işe giriş bildirgesine rastlanılmadığı, ... ve ... Müdürlüğünce yapılan araştırmada da dosyasına rastlanılmadığının, şahsın dosyasında bulunan diğer evraklardaki bilgilere istinaden 01.04.1993 tarihli işe giriş bildirgesinin Kurum tarafından re'sen düzenlendiğinin bildirildiği ve davacıya verilen sigorta numarasının da 1993 yılı serilerinden olduğunun bildirildiği, işe giriş bildirgesi verilmekle hak düşürücü sürenin işlemeyeceği, tanık dinlenildiği ve tanık ...'ın sigortalılık başlangıcı için açtığı davanın kabul edildiği ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 11.07.2011 tarih, 2011/8851 E., 2011/10875 K. sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, tanığın çalışmayı doğruladığı, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.04.1993 olduğu anlaşılmıştır. Belirtilen tespitler ışığında tanık anlatımları ve gelen yazı cevapları gereğince davacının davalı iş yerinde 01.04.1993 tarihi itibariyle 1 gün süreyle çalıştığı tespit edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir...." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının, ... iş yeri sicil numaralı ... Kurumuna ait iş yerinde 01.04.1993 tarihinde 1 (bir) gün süreyle asgari ücretle çalıştığının tespitine karar verilmiştir. VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalılar vekili temyiz dilekçelerinde, fiili çalışmanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.B. Değerlendirme ve Gerekçe1.Eldeki davada, davanın kabulü ile davacının davalı ... Kurumuna ait ... sicil numaralı iş yerinde 01.04.1993 tarihinde 1 (bir) gün süreyle asgari ücretle çalıştığının tespitine, yönelik verilen karar isabetli ise de davacının talebi olmasına karşın aynı tarihin sigorta başlangıcının tespiti olduğu yönünde de karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması ile Kurum işleminin iptali niteliğindeki bu tür davalarda Sosyal Güvenlik Kurumunun yasal hasım olup davalı sıfatını taşıdığı gözetilmeksizin karar başlığında Sosyal Güvenlik Kurumunun davalı yerine fer'i müdahil olarak gösterilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.2. Ne var ki bu hususların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.VII. KARAR 1.Davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine;2.Davalılar vekillerinin temyiz itirazının kabulü ileİlk Derece mahkemesi hükmünün1.Karar başlığındaki "Feri Müdahil" ibaresinin silinerek yerine "Davalı" ibaresinin yazılmasına,2.Hükmün (1) no.lu bendine eklenmek üzere, "...davacının sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1993 tarihi olduğunun tespitine" ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.