2942 sayılı kanun kapsamında irtifak hakkı ve mülkiyet kamulaştırması bedel tespiti ile tescili davasında bölge adliye mahkemesi kararının temyiz incelemesi sonucu onanması.
Özet: Kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve mülkiyet bedelinin tespiti ile tescili davasında, ilk derece mahkemesinin başlangıçtaki usulden ret kararı bölge adliye mahkemesince kaldırılarak davanın kabulüne hükmedilmiş; davalı vekilinin fiili taksim olgusu ve kamulaştırma bedeli hesaplamasına yönelik istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş, temyiz incelemesinde ise bölge adliye mahkemesinin kararı usul ve kanuna uygun bulunarak temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirmediğine karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/11906 E.  ,  2026/4996 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/175 Esas, 2025/958 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nurdağı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/31 Esas, 2023/396 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve mülkiyet kamulaştırmasına konu yer bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 01... parsel (yeni 1 01... ve 128 parsel) sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve mülkiyet kamulaştırmasına konu yer bedelinin tespiti ile bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve mülkiyet bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; diğer davalı ... arasında dava konusu taşınmaz üzerinde fiili taksim olgusu oluşturulduğunu ve davacı idare tarafından irtifak ve mülkiyet kamulaştırması talep edilen alan fiilen müvekkilin kullanımına isabet ettiğini, 13.05.2019 tarihli bilirkişi raporunda da daimi irtifak tesisi ve kamulaştırması talep edilen alanın fiili taksim olgusu sonucunda ...'in kullanımında kalan yere isabet ettiğinin açıkça belirtildiğini, fiili taksim durumuna göre kamulaştırma yapılması ve kamulaştırma ile daimi irtifak tesisi bedelinin müvekkile ödenmesi gerekirken; yerel mahkeme tarafından fiili taksim olgusu göz ardı edilerek, kamulaştırma bedelinin payları oranında davalılara ödenmesine yönelik vermiş olduğu kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda kamulaştırma bedelinin enflasyon oranında karar tarihine en yakın verileri ile yeniden hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın sulu arazi olarak kabul edilmesi ve kapitalizasyon faiz oranının %4 uygulanması ve tespit edilen sonuç metrekare birim değerinin ve uygulanan faiz hükmünün istinaf edenin sıfatı dikkate alındığında uygun olduğu anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden kanuna aykırı görülmediğinden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı ...'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.