İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, icra takibine itirazın iptali davasında yerel mahkemenin eksik inceleme nedeniyle verdiği kararı bozarak yeniden hüküm kurulması gerektiğine karar vermiştir.
Özet: Davacı firmanın, sözleşmeye dayalı alacağını tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talepli davasında, ilk derece mahkemesinin itirazın iptali yönündeki kararının, davalının iddia ettiği eksik ve kusurlu iş teslimi, hakedişlerde tahrifat ile davacıdan kaynaklanan prim gecikmeleri nedeniyle faydalanılamayan SGK hazine indirimi gibi takas ve mahsup savunmalarının yeterince araştırılmadığı; bu konularda gerekli bilirkişi incelemesi ve keşif yapılmaksızın hüküm kurulmasının hatalı olduğu tespit edilerek, söz konusu hususlarda detaylı inceleme ve araştırma yapılması gerektiği belirtilmiştir.

T.C.

İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/1750
KARAR NO:2026/693
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:07/05/2024
NUMARASI:2020/729 Esas, 2024/360 Karar
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
KARAR TARİHİ:14/05/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili; Müvekkili firma ile davalı arasında ... Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili firmanın bu sözleşme kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmek sureti ile işi teslim etmiş olmasına rağmen davalı firma ödemekle yükümlü olduğu bakiye bedeli ödemediğinden davalı aleyhine İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyasından 45.372,31 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı firmanın itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek, yapılan itirazın iptaline ve davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilemsine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili; Davacının sözleşmeye ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işi zamanında ve eksik teslim etmediğini, yapılan kesin hesap ve metraj mutabakatına göre KDV dahil 53.065,77 TL'lik eksik metraj farkı ortaya çıktığını, ayrcı davacıya 11.237,62 TL'lik temizlik kesintisi de yapıldığını, ayrıca 2014 Mart - Nisan - Mayıs aylarına ilişkin ... %15 hazine indirim tutarı olan 12.811,11 TL'nin de (KDV'siz) davacıya fatura edildiğini, davacının henüz hak kazanmadığı 34.625,53 TL teminat alacağı ve 10.746,78 TL cari hesap alacağı bulunduğunu (Toplam:45.372,31 TL), yukarıda belirtilen kesintilerin KDV dahil toplamı olan 81.442,87 TL'ye ilişkin iade faturası miktarından bu miktar düşüldüğünde davalının 36.070,58 TL baiye alacaklı durumda olduğunu belirterek, davanın reddini ve davacı yanın %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.Mahkemece ilk olarak 015/395 Esas - 2018/193 Karar sayılı kararla; Davalının iade faturasına konu hususları ispat edemediği, takibe konu faturalarının davalının defterlerine de kayıtlı olduğu, davacının kendi defterlerine göre 45.372,31 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğünün... sayılı takip dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına; asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına; asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Dairemizin 2018/945 E - 2020/1246 K sayılı kararı ile; "Davalı tarafın eksik iş savunmasının değerlendirilmesine ilişkin olarak mahallinde keşif yapılmaksızın, yalnızca sunulan hakedişler belgeleri, ihtarname, fatura ve taraf defterleri üzerinden bir değerlendirme yapılmak suretiyle görüş bildirildiği, Mahkemece, davalı ve davacı tarafça ileri sürülen hakedişlere ilişkin tahrifat iddiaları, söz konusu hakedişlerin asıllarının dosyaya getirtilip bilirkişi heyetince değerlendirilmelerinin sağlanması, bu değerlendirmenin neticesine göre gerekirse mahallinde keşif yapılmak suretiyle, sözleşme hükümleri ile birlikte değerlendirilip, dosyaya işin teslimine dair bir belge sunulmamış olması da göz önünde bulundurularak, davalının KDV dahil 53.065,77 TL'lik eksik metraj farkı kesintisine ilişkin takas - mahsup talebinin yerinde olup olmadığına dair denetime elverişli bir rapor alınması gerekirken bu hususlar üzerinde durulmaksızın karar verilmiş olması yerinde olmadığı, davalı tarafın ... kesintilerine ilişkin takas mahsup savunmasının değerlendirilebilmesi için gerekli kayıtların ...'den getirtilmesi ve sonrasında bilirkişi heyetinden takas-mahsup talebine ilişkin olarak, kayıtlar incelenmek suretiyle davacının sözleşmeye konu iş kapsamında çalıştırdığı işçilerinin ... bildirimlerinin, prim ödemelerinin vs. süresinde yapılıp yapılmadığı, bunlardan kaynaklanan bir gecikme var ise bu nedenle davalının %15'lik ... hazine indirimi tutarından faydalanmasına engel olunup olunmadığı, engel olunmuş ise 2014 yılı Mart - Nisan - Mayıs aylarına ilişkin olarak davalının bundan doğan zararının ne kadar olduğu hususlarında bir ek rapor alınması gerekirken mahkemece bu husus üzerinde durulmamış olmasının da hatalı olduğu" gerekçesiyle, "kararın kaldırılarak, davalı tarafın hakedişten yapılması gerektiğini iddia ettiği KDV dahil 53.065,77 TL'lik eksik metraj farkı kesintisi ile davacı yüzünden faydalanamadığını iddia ettiği %15'lik ... hazine indirimine ilişkin takas - mahsup def'ilerine yönelik olarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiş, sair istinaf itirazları ise yerinde görülmemiştir.Kaldırma kararı sonrasında,Mahkemece, önce yeni oluşturulan bilirkişi heyetinden 20/09/2021 tarihli kök ve 02/03/2022 ve 25/08/2022 tarihli ek raporlar alınmış ve yeniden yapılan yargılama neticesinde, istinafa konu kararla; kural olarak işin teslim edildiğini ispat yükünün yüklenicide, eksik imalatın olduğunu ispat yükünün ise iş sahibinde olduğu, dosya kapsamından davacı yüklenicinin işi teslim ettiğinin sabit olduğu, bu sebeple eksik imalatın olduğu hususunun davalı iş sahibine ait olduğu, kaldırma kararı öncesinde alınan bilirkişi kurulu raporunda teknik inceleme neticesinde eksik imalat olmadığı belirtilmiş ise de kaldırma ilamının gereği olarak keşif yapıdığı ve keşif neticesinde düzenlenen 02.03.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, dosya arasında hak edişlerin aslının bulunmadığından eksik iş bakımından değerlendirme yapılamadığına dair görüş bildirildiği, hem eksik iş miktarının hesaplanması hem de kaldırma ilamının gereği olarak hak edişler yönünden tahrifat iddiasının araştırılması için hak edişlerin asıllarına ulaşılmaya çalışıldığı ancak yapılan tüm araştırmalara rağmen hak ediş asıllarının bulunamadığı, hal böyle olunca davalı iş sahibinin davacının eksik imalat yaptığını ispatlayamadığı, davalı tarafından, davacının ... bildirimlerinin ve prim ödemelerinin süresinden yapılmaması sebebiyle %5'lik ... hazine indirimi tutarından faydalanamadığı yönündeki savunması nedeniyle ilgili kaldırma ilamı doğrultusunda ilgili ... il müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, alınan, bilimsel ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile İstanbul Sosyal Güvenlik Müdürlüğü'nün 02.11.2021 tarihli yazı cevabına göre, davalı firmanın 2014 yılı Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin borcu olmadığından, prim borçlarının %5 puanlık kısmının hazineden karşılandığı bildirildiğinden davalının sigorta primleri ile ilgili bir zararının bulunmadığının anlaşıldığı, davalının temizlik nedeniyle yapılan kesinti bakımından takas mahsup savunmalarına yönelik ise, davalı tarafça buna ilişkin olarak sadece temizlik yaptığı belirtilen ... firmasına ilişkin pek çok fatura ile kesmiş oldukları iade faturasına davacı tarafın itiraz etmemesinin delil olarak gösterilip, başkaca bir delil sunulmadığı, davacının iş mahallini sözleşmeye aykırı bir şekilde kirli bıraktığına dair yaptırılan bir tespit de bulunmadığı, davacı defterlerine kaydedilmeyen iade faturasına itiraz edilmemiş olmasının davacı firmayı iade faturasıyla bağlı kılmayacağı gibi bu faturanın davacıya tebliğ edildiğine dair bir belgenin de dosyada bulunmadığı, ... firmasına ilişkin olarak sunulan pek çok fatura bulunmakta olup, bu faturaların içeriğinde davacının yapmış olduğu işten kaynaklı bir temizlik yapıldığına dair bir kayıt bulunmadığı, sunulan bu pek çok faturadan davalı asıl yüklenicinin proje kapsamında genel olarak bütün temizlik işlerini bu firmaya yaptırdığının anlaşılmakta olduğu, bu sebeple davalının bu yöne ilişkin takas mahsup def'inin yerinde görülmediği, buna göre, takibe konu faturalarının davalının defterlerine de kayıtlı olduğu, davacının kendi defterlerine göre 45.372,31 TL alacaklı olduğu, asıl uyuşmazlığın davalının defterlerinde kayıtlı olan, davacının defterlerinde kayıtlı olmayan yansıtma faturaları nedeniyle takas mahsup yapılıp yapılmayacağına ilişkin olduğu, yukarıda ayrı ayrı kalemler halinde belirtildiği üzere davalının yansıtma faturaları yönünden alacağını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğünün...sayılı takip dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi uyarınca faiz uygulanmasına, asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.Davalı vekili istinafında;
1-)Bilirkişilerin sundukları hiçbir evrakı ve beyanı doğru şekilde değerlendiremediklerini, müvekkilinin davacıdan alacağının dosyadaki verilerle sabit olduğunu, TTK'nın 21/2. maddesi gereğince davacıya 16/08/2014 tarihli iade faturası 24/08/2014 tarihli ihtarnameleri ekinde tebliğ edildiğinden davacının söz konusu kesintileri kabul etmiş sayılacağını, davacının işi eksik yaptığının hem müvekkili hem de asıl işveren ... tarafından imza altına alındığını, sunulan 30/06/2014 tarihli hakediş raporu, hakediş özeti, yeşil defter kaydı ve metraj kaydından davacının işleri eksik yerine getirdiğinin ve metraj farkının meydana geldiğinin anlaşıldığını,
2-)İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda mahallinde keşif yapılarak bilirkişi raporları alınmasına rağmen, 06.03.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda ve en son alınan 25.08.2022 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda; eksik iş (metraj farkı) iddialarını karşılar hiçbir inceleme yapılmadığını, en son alınan 25.08.2022 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda da; 03.12.2021 tarihinde yapılan keşifte, davacı tarafça fiilen yapılan işe ilişkin metrajların bilirkişilerce ölçüldüğüne dair hiçbir bilgi yer almadığını, dosya üzerinden inceleme yapılmakla yetinildiğini, bu durumun eksik ve yetersiz inceleme yapıldığını açıkça gösterdiğini, bu itibarla eksik iş (metraj farkı) hususunda daha önceki dilekçelerinde yer alan detaylı açıklamalarını ve itirazlarını aynen tekrar ettiklerini,
3-)Temizlik işlerine ilişkin ... Firması tarafından düzenlenmiş fatura suretini sunduklarını, bu delilin incelemeye dahi alınmadığını, hem davacının iade faturasına 8 gün içinde itiraz etmemesi hem de ... firması fatura içeriği karşısında bu mahsup - takas taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini,... firması ile yapılmış olan sözleşme 10.10.2021 tarihli dilekçeleriyle birlikte mahkemeye sunulmuş olmasına rağmen 25.08.2022 tarihli son bilirkişi 2. ek raporunda da, önceki raporlarda olduğu gibi davacıya rücu edilen temizlik işleriyle ilgili bedele ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmadığını, ... firması ile temizlik hizmetlerine ilişkin olarak imzalanan 08.05.2013 tarihli "..."ne ek olarak, ... projesi kapsamında, ... firmasına yaptırılan temizlik işlerinin tüm hakedişlerinin de dosyada mevcut olduğunu, işbu sözleşme ve hakedişler kapsamından, temizlik işinin ifa edileceği yer, birim fiyatlar ve hakediş tutarlarının açıkça görülmekte olduğunu, buna göre, müvekkili tarafından ... şantiyesi için ... firmasına temizlik bedeli olarak toplamda 2.053.889,12 TL ödeme yapıldığını, uhdesindeki tüm işleri taşere eden müvekkili firmanın, tüm temizlik işleri için yapmış olduğu işbu toplam 2.053.889,12 TL'lik meblağın boyutu dikkate alındığında; davacı firmanın edimini ayıplı ifa etmesi sebebiyle temizlik bedeli olarak davacıya rücu edilen 11.237,62-TL bedelin makul ve hayatın olağan akışına uygun olduğunu,
4-)...kesintisinin taşeron konumunda olan davacı tarafın işi gereği gibi yerine getirmemesi sebebiyle uygulanmadığını, davacının cevaba cevap dilekçesindeki "işlerin istenildiği gibi gitmediği" yönündeki ifadelerinin mahkeme içi ikrar niteliğinde olduğunu, bu hususun ispatı için davacı ve davalının işçilerinin tespiti ve ...'nın 5 puanlık prim indiriminden davacının sebebiyet vermesi üzerine uygulamaması hasebi ile müvekkili şirketin zarara uğradığının bariz olduğunu,Mahkemenin esas aldığı bilirkişi raporunda referans verilen ve ... tarafından gönderilmiş olduğu belirtilen 02.11.2021 tarihli müzekkere kapsamında detaylı hiçbir bilgi yer almamakta olup, yalnızca "prim borçlarının %5 puanlık kısmın hazineden karşılandığı" yazıldığını, buna ilişkin bir delil ve belgenin dosyaya sunulmadığını, dolayısıyla bu belgelerin dosyaya kazandırılması gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.Dosya kapsamı değerlendirildiğinde;Dairemizin önceki kaldırma ilamında özellikle davalının eksik iş/metraj farkı kesintisine ilişkin takas-mahsup savunmasının, ... prim teşvikinden yararlanılamamasından kaynaklanan zarar iddiasının ve temizlik giderlerine ilişkin mahsup taleplerinin ayrıntılı şekilde araştırılması gerektiği belirtilmiş olup, ilk derece mahkemesince kaldırma ilamına uygun biçimde yeniden oluşturulan bilirkişi heyeti marifetiyle mahallinde keşif icra edildiği, teknik ve mali incelemeler yaptırıldığı, 20.09.2021 tarihli kök rapor ile 02.03.2022 ve 25.08.2022 tarihli ek bilirkişi raporlarının alındığı, tarafların raporlara yönelik itirazlarının bilirkişilerce değerlendirilerek ek raporlarla karşılandığı, yine kaldırma ilamında belirtilen hususlar doğrultusunda ilgili ... müdürlüğüne müzekkereler yazılarak gerekli kayıt ve belgelerin getirtilip incelendiği, davalının %5 puanlık ... hazine indirimi nedeniyle zarara uğradığı yönündeki savunmasının araştırıldığı, ... tarafından gönderilen kayıtlar ile bilirkişi incelemesi sonucunda davalının 2014 yılı Mart, Nisan ve Mayıs aylarına ilişkin prim borcunun bulunmadığı, prim borçlarının %5 puanlık kısmının hazine tarafından karşılandığının bildirildiği, bu nedenle davalının söz konusu teşvikten yararlanamadığının veya bu sebeple bir zarara uğradığı hususunun ispatlanamadığının tespit edildiği, diğer taraftan, eksik iş ve metraj farkına ilişkin savunmalar yönünden kaldırma ilamı gereğince hakediş asıllarının dosyaya kazandırılması için gerekli araştırmalar yapılmış ise de hakedişlerin aslının tüm araştırmalara rağmen temin edilemediği, bu nedenle bilirkişilerce mevcut teknik veriler ve dosya kapsamındaki belgeler üzerinden değerlendirme yapıldığı, mevcut deliller itibarıyla davalının davacının eksik imalat yaptığı ve bu sebeple hakedişlerinden kesinti yapılmasını gerektiren bir durum bulunduğu yönündeki iddiasını ispatlayamadığının belirlendiği, temizlik giderlerine ilişkin takas-mahsup savunması bakımından ise davalı tarafından dayanılan ... firmasına ait faturaların davacı tarafından gerçekleştirilen işten kaynaklanan özel bir temizlik giderine ilişkin olduğunun ve davacıya rücu edilebilecek nitelikte bulunduğunun somut ve denetlenebilir delillerle ortaya konulamadığı, sunulan belgelerin davacının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle yapılan bir gideri kanıtlamadığı, ayrıca davacıya tebliğ edilmiş ve usulüne uygun şekilde kesinleşmiş bir iade faturası veya davacıyı bağlayacak nitelikte bir kabul iradesinin de dosya kapsamında bulunmadığı, kaldırma kararımız sonrasında alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamındaki delillerle uyumlu, gerekçeli, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususların bilirkişi heyetince değerlendirilerek ek raporlarda ayrıntılı şekilde cevaplandırıldığı, ilk derece mahkemesince de bu raporlar esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 07/05/2024 tarih ve 2020/729 Esas, 2024/360 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-Alınması gereken 3.099,38 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.483,98 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 14/05/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.