Danıştay 6. Daire, Samsun Atakumda kültürel tesis alanı uygulama imar planı değişikliğinin dayanak nazım imar planının iptali nedeniyle bölge idare mahkemesi kararını bozdu.
Özet: Samsunda bir parselin yapılaşma koşullarını belirleyen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile buna yapılan itirazın reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri plan değişikliğini hukuka uygun bularak davayı reddetmişse de, temyiz incelemesinde tetkik hakimi, söz konusu taşınmazın kültürel tesis alanı olarak planlanmasına dair dayanak nazım ve uygulama imar planlarının daha önce mahkeme kararıyla iptal edildiğini, dolayısıyla bu iptal kararı ışığında dava konusu plan değişikliğinin de hukuka aykırı hale geldiğini ve bu nedenle alt mahkeme kararlarının bozulması gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/6834Karar No : 2025/6411 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası ... Şubesi VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Samsun ili, Atakum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsele ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmaza ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla aynı yapılaşma koşullarını içeren imar planı değişikliği yapıldığı, bu plan değişikliğinin iptali istemiyle dava açıldığı ve bu davaların konusu aynı olduğundan aynı çerçevede hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerektiği, sonradan yapılan plan değişikliğine karşı açılan davanın reddine karar verildiğinden dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; taşınmazın tahsis amacına uygun olarak kültürel tesis alanı olarak belirlendiği, plan değişikliği için nesnel ve teknik gerekçelerin olduğu, plan değişikliği büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım, onarım işlerine ilişkin olduğunda Samsun Büyükşehir Belediyesinin uygulama imar planı değişikliği yapma yetkisinin bulunduğu, çevre yapılaşmalarına uygun şekilde yapılaşma koşulunun belirlendiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı, bu nedenle istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının sonucu itibarıyla hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : İncelenen dosyada, taşınmazın yapılaşma koşullarının belirlenmesine ilişkin dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin dayanağı olan, taşınmazın kültürel tesis alanı planlanmasına dair 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin mahkeme kararıyla iptaline karar verildiği, bu nedenle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Samsun ili, Atakum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parsel, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve .. sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile kültürel tesis alanı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile kültürel tesis alanı (millet kıraathanesi ve kitap kafe) olarak belirlenmiştir. Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile taşınmazın yapılaşma koşulları ayrık nizam 3 kat, TAKS:0,40 olarak belirlenmiştir.Bu plan değişikliğine yapılan itirazın reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT:3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde uygulama imar planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nâzım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinde, "İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz. İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu taşınmazın kültürel tesis alanı olarak belirlenmesine ilişkin Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ve bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin işleme karşı açılan davada, dava konusu işlemin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmının iptali, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile bu plana yapılan itirazın reddine ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmının da iptaline dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı, Dairemizin 03/12/2025 tarih ve E:2022/5138, K:2025/6409 sayılı kararıyla onanmıştır.Bu durumda, taşınmazın yapılaşma koşullarının belirlenmesine ilişkin dava konusu uygulama imar planı değişikliğinin dayanağı olan, taşınmazın kültürel tesis alanı planlanmasına dair 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin mahkeme kararıyla iptaline karar verildiği, bu nedenle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçeli reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.