iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat taleplerinin, kusur oranları belirlenerek çok sayıda davalıdan tahsiline ilişkin kararın temyiz incelemesi.

İş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat taleplerinin, kusur oranları belirlenerek çok sayıda davalıdan tahsiline ilişkin kararın temyiz incelemesi.

Özet: İş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat talepleriyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporuyla belirlenen kusur oranları (işverenler, müteahhitler, denetçiler ve işçinin kısmi kusuru) doğrultusunda, kazadan kaynaklanan zararlar için davacının maddi ve manevi tazminat taleplerini kısmen kabul ederek, faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tazminat ödenmesine karar vermiştir; bu karar, kusur ve tazminat miktarları yönünden taraflarca istinaf edilmiş olup, bölge adliye mahkemesi incelemesinde kazanın tarihindeki mevzuata göre düzenlenen kusur raporu esas alınarak yeniden değerlendirme yapılmıştır.

10. Hukuk Dairesi 2025/6090 E. , 2026/2185 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/711 E., 2023/1521 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 2. İş Mahkemesi

SAYISI : 2022/177 E., 2022/276 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılar ... ve .... A.Ş. vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; sigortalının 15.07.2006 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalılar... San. ve Tic. A.Ş., İdeal ... San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilleri cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş.'nin olayda işi ihale eden makam olduğunu, ... A.Ş. ile .... Şti. arasında 31.12.2005 tarihinde her türlü boru tesisatı, makina, montaj ve de montaj işçiliği sözleşmesi imzalandığını, ... A.Ş.'nin sorumluluğunun söz konusu olmadığını, işin yapılması sırasında meydana gelen kazada, sorumluluğun .... Şti.'ye ait olduğunu, sözleşmede müteahhit personelinin iş emniyet tedbirlerine uymaması halinde hukuki sorumluluğun, müteahhite ait olduğuna dair hüküm bulunduğunu, kazanın, davacı işçinin kusurlu hareketleri sonucu meydana geldiğini, olayda davalılara yöneltilebilecek kusur bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalılar .... Şti., ...ve ... vekilleri cevap dilekçesinde özetle; kazanın işçi ...'ın kendi başına hiçbir güvenlik tedbirine uymaksızın, emniyet gereklerini yerine getirmeksizin davranması neticesinde meydana geldiğini, davalıların emniyet tedbirlerine dikkat ettiğini, SGK İş Kazaları Servisine başvuruda bulunulup bulunulmadığının araştırılmasını, ayrıca davalıların sorumluluğuna gidilmesi halinde SGK'ca bağlanan sosyal yardımların indirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle;

A) Asıl dava yönünden;

1-...yönünden açılan davanın reddine,

2-Davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, davacının 15.07.2006 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu %27,2 oranında malul kaldığı, hükme esas alınan kusur raporuna göre davalı... A.Ş.'nin %5, davalı ... A.Ş. iş güvenlik sorumlusu ...'ün %20, davalı... Ltd. Şti.'nin %50, davalı .... ......'ın %10, davalı .... Şti.'nin %10, kazazede ...'ın %5 kusurlu oldukları; davalı...'ın ise kusursuz olduğu, hükme esas alınan hesap raporuna göre davacının maddi zararının 361.021,33 TL olarak hesaplanmış ise de dava dilekçesindeki talep edilen tutar ve ıslah dilekçesi gözetilerek 151.479,88 TL'nin kaza tarihi 15.07.2006 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar... A.Ş., ...., ...., ..., ...'dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3-Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacının iş kazası neticesinde oluşan maluliyet sebebiyle, tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kusur durumu ve paranın satın alma gücü gözetilmek suretiyle asıl dava yönünden %14,2 oranındaki maluliyet yönünden 55.000,00 TL manevi tazminat takdirine, bu tutarın kaza tarihi 15.07.2006 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar ... A.Ş., ...., ...., ..., ...'dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine,

B) Birleşen ... İş Mahkemesinin 2015/186 Esas, 2015/409 Karar sayılı dosyası yönünden,

1-Maddi tazminat talebinin kabulüne 70.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi 15.07.2006 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar... A.Ş., ...., ...., ..., ...'dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne; davacının maluliyetinin Adli Tıp Genel Kurulunca %27,2 olarak belirlendiği görülmekle, birleşen dosyada talep edilen maluliyet artışına dayalı manevi tazminat yönünden 20.000,00 TL manevi tazminat takdirine, bu tutarın kaza tarihi 15.07.2006 tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılar... A.Ş., ...., ...., ..., ...'dan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalılar ... ve .... A.Ş. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 15.07.2006 iş kazası tarihi itibariyle yürürlükte olan 4857 sayılı Kanun'un 77, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2. ve diğer maddelerine uygun olarak düzenlenen ve kazanın meydana geldiği iş kolunda uzman bilirkişi heyetinden alınan kusura ilişkin rapora göre... ... A.Ş.'nin %5, ...'ün %20, .... Şti.'nin %50, ...'ın %10, .... Şti.'nin %10 ve davacı ...'ın %5 olarak tespit edilen kusur oranlarının ve davalı... ... A.Ş.’nin asıl işveren, davalı ...'ün ise... ... A.Ş.'ye bağlı olarak iş güvenliği sorumlusu olarak kabulünün; iş kazasının meydana geldiği tarih, ülkenin ekonomik ve sosyal koşulları, hakkaniyet ilkesi, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, davacının %5 oranındaki müterafik kusuru ile asıl ve birleşen dosyada belirlenen meslekte kazanma gücü kaybı oranları, manevi tazminatın amacı, kapsamı ve caydırıcılık uyandıracak miktarda olması gerekliliği doğrultusunda ve özellikle davacının talep ettiği miktara göre belirlenen manevi tazminat miktarının; davacının talebi ve emsal ücret araştırmasına göre kaza tarihindeki ücretin asgari ücretin %25 fazlası olduğu kabulünün; Dairemiz kaldırma kararı sonrası maddi tazminat alacağının ıslahla talep edilen kısmının zamanaşımına uğramadığı yönündeki kabulün isabetli olduğu; İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, buna göre davacı vekili ile davalılar ... ve davalı .... A.Ş. vekili bu yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, diğer taraftan, Daire kaldırma kararı öncesinde maddi tazminat hesabına esas hesaplama verilerine (yaşam tablosu, ücret, meslekte kazanma gücü kaybı oranı vb.) yönelik davalılarca herhangi bir istinaf sebebi ileri sürülmediği gibi Dairemiz kararında da herhangi bir kaldırma gerekçesi belirtilmediği halde, Mahkemece kaldırma kararı sonrasında maddi tazminat alacağı hususunda güncel ücret verilerine göre hesaplama yapılmak üzere bilirkişi görevlendirildiği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplama uyarınca da Mahkemenin ilk kararında tespit edilen miktardan daha yüksek bir maddi tazminat hesabına ulaşıldığı ve bu hesaba itibar edildiği, bu durum davalılar lehine oluşan kesinleşen hususlara aykırılık teşkil etse de davalılar tarafından son karara karşı bu yönde bir istinaf sebebi ileri sürülmemesi ve kamu düzenine ilişkin bir husus olmaması dikkate alınarak, bu hususun istinaf incelemesi dışında tutularak eleştiri konusu yapıldığı, yine davalılar vekilinin istinaf sebebi olarak, ilk belirlenen %14,2 sürekli iş göremezlik oranının hükme esas alınması gerektiği hususu ileri sürülmüş ise de davalılar vekilinin Mahkemenin ilk kararına karşı istinaf başvuru dilekçelerinde, bu hususta herhangi bir istinaf sebebi ileri sürmedikleri, bu haliyle Mahkemece yargı kararı ile kesinleşen sürekli iş göremezlik oranının hükme esas alınmasının kesinleşen husus teşkil ettiği, bu yöndeki istinaf sebebine itibar edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varııldığı gerekçesiyle; davacı vekili ile davalılar ... ve davalı .... A.Ş. vekilinin, Karşıyaka 2. İş Mahkemesinin 27/12/2022 tarih, 2022/177 Esas - 2022/276 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurularının, HMK.'nın 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... ve davalı .... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a.Davacının diğer davalı Tunadan Makine isimli firmanın işçisi olduğunu, diğer davalı ile aralarında asıl işveren - alt işveren ilişkisi mevcut olmadığını, husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, dava konusu iş kazasında kusurlarının bulunmadığını,

b.Hükme esas alınan işgöremezlik oranının hatalı olduğunu,

c.Davacının kaza tarihinde asgari ücret aldığını,

d.Hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu,

e.Davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1.Manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanunun 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

b.6100 sayılı HMK'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

c.Dosya içeriğine göre, temyize getirilen miktarlar ilk karar tarihi itibari ile kesinlik sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Manevi tazminata yönelik temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,

2.Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3.Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgililerden alınmasına,

4.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.