Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin, kambiyo senedi üzerindeki tarih tahrifatı ve ödeme iddialarıyla açılan menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin davayı reddeden ve kötü niyet tazminatına hükmeden kararına karşı yapılan istinaf başvurusu.
Özet: Bu hukuki belge, davacının ödenmiş ve tarihi tahrif edilmiş bir çeke dayalı icra takibine karşı açtığı menfi tespit davasında, ilk derece mahkemesinin davayı reddederek davacıyı %20 kötü niyet tazminatına mahkum etmesi üzerine, davacının sunulan delillerin yeterince değerlendirilmediği ve haksız yere borçlu ilan edildiği gerekçesiyle ilk derece kararının bozulması talebiyle yaptığı istinaf başvurusunun incelenmesi sürecini yansıtmaktadır.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/2349 - 2026/955

T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/2349
KARAR NO : 2026/955
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...)
ÜYE :... (...)
ÜYE :... (...)
KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 03/10/2024
NUMARASI : 2024/268 Esas - 2024/536 Karar
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av, ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA TÜRÜ : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/05/2024
KARAR TARİHİ : 18/05/2026
KR. YAZIM TARİHİ : 11/06/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ve dava dışı diğer iki borçlu aleyhine Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2024/3705 Esas sayılı dosya üzerinden kambiyo senetlerine mahsus aciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin 27/03/2024 tarihinde davacıya tebliğ edildiğini, icra takibine karşı itiraz edildiğini, ve haksız icra tehdidine karşı 05/04/2024 tarihinde tedbir talebinde bulunduklarını, haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılmış olan icra takibine yönelik borca itirazlarının ve tedbir talebinin devam ettiğini, davaya konu çek ödemesinin gerçekleştiğini, ödemenin gerçekleşmesi sonrasında çekin ... tarafından ...'ya kargo ile gönderildiğini ancak bunun bilgisini davacıya vermediğini ve davacının çekin arkasındaki cirosunu iptal edemediğini, takibe dayanak çekin sonradan kötü niyetli kimselerin eline geçtiğini, tarih kısmında tahrifat gerçekleştirildiğini ve 15/01/2024 olan tarihin 18/03/2024 şeklinde değiştirildiğini, alacaklının kötü niyetli olarak takibe dayanak yaptığı çekin tarih kısmını değiştirdiği ve haksız yere aynı çek için mükerrer ödemeye sebep olma niyetinde olduğunu, ödeme tarihini tahrif ederek açıkça kötü niyetli hareket eden davalının ilgili kanun hükmü gereğince alacağın %20'sinden az olmak üzere tazminata mahkum edilmesine, başlatılan icra takip dosyasına ilişkin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve takibin durdurulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davalının çekte ciranta konumunda olduğunu ve çekin tahrif edilip edilmediği konusunda bilgi sahibi olmadığını, iyi niyetli olarak çeki alarak tarihinde takasa koymak suretiyle parasını tahsil etmek istediğini, davalının çekteki cirantaların borcu ödeyip ödemediklerini de bilmediğini, mevcut ciro zincirine güvenerek çeki aldığını ve tarihinde takasa koyduğunu, davacının iddia ettiği gibi ciro zincirinde bulunan cirant-davacı ödeme yapmış ise cirosunu iptal etmesinin gerektiğini, davalının iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, yüksek enflasyon nedeniyle paranın değerinin her geçen gün düştüğünü, tacir sıfatına haiz olan davalının zarara uğradını, Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2024/3705 esas sayılı dosyasındaki tedbirin kaldırılmasına, haksız davanın reddine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın REDDİNE,
2-Alacak miktarı olan 175.000,00-TL'nin %20'si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine... " karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya sunulmuş olan delillerin ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmediğini, tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere davacı hakkında haksız icra takibi yapılmış ancak kendisinin borçlu olmadığını, sunulan delillerin dikkate alınmaması davacının sunduğu deliller değerlendirme yapılmadan hiç ödeme yapmamış gibi adeta cezalandırıldığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2024 Tarih - 2024/268 Esas - 2024/536 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde, davacı ile dava dışı diğer borçlular aleyhine Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2024/3705 E. Sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davacıya 27/03/2024 tarihinde tebliğ edildiğini, takibe süresinde itiraz edildiğini, takibe konu çek bedelinin gerçekte ödendiğini, ödeme sonrasında çekin ... tarafından ...'ya kargo ile gönderildiğini, ancak çek üzerindeki cironun iptal edilmediğini, çekin daha sonra kötü niyetli şekilde davalının eline geçtiğini, çek üzerindeki keşide tarihinde tahrifat yapılarak 15/01/2024 tarihinin 18/03/2024 olarak değiştirildiğini, bu suretle aynı çek nedeniyle mükerrer tahsilat amaçlandığını iddia ederek vaki icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığına karar verilmesi ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin talep edildiği, davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin, ciro silsilesine güvenerek ve iyi niyetli üçüncü kişi sıfatıyla devraldığını, çekin önceki ilişkileri ve taraflar arasındaki ödeme durumunu bilmesinin mümkün olmadığını, çek üzerinde herhangi bir tahrifat bulunduğunu bilmediğini, çeki usule uygun şekilde takasa sunduğunu, kendisinin iyi niyetli olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Eldeki uyuşmazlıkta, davacı borçlunun dava dilekçesinde Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2024/3705 E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak davalıya borçlu olmadığının tespitini talep ettiği görülmektedir.
Davalı alacaklının Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2024/3705 E. Sayılı dosyası ile Yapı ve Kredi Bankası Sanayi Çarşısı/Sakarya şubesinden verilme keşidecisi ..., lehtarı davacı, bedeli 175.000,00 TL olan ... seri nolu çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgün icra takibi başlattığı, davacının icra hukuk mahkemesinde takibin iptalini talep ettiği, Sakarya 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 09/01/2025 tarih, 2024/130 E., 2025/9 Karar sayılı kararı ile takibin iptaline karar verildiği, kararın istinafı üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 07/11/2025 tarih, 2025/395 E., 2025/1060 K. Sayılı ilamı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Davacı borçlunun dava dilekçesinde Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2024/3705 E. sayılı dosyasına ilişkin olarak davalıya borçlu olmadığının tespitini istediğine ve bu takip de iptal edildiğine göre davalı alacaklı da bu takip dosyasından davacıya karşı bir alacak ileri süremeyeceğine göre eldeki davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır. Davacı borçlu yukarıda açıklandığı üzere dava dilekçesinin konu ve talep sonucu bölümlerinde açıkça Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2024/3705 E. sayılı dosyasına ilişkin olarak davalıya borçlu olmadığının tespitini isteyip takip dayanağı çek nedeniyle veya temel ilişki nedeniyle borçlu olmadığının tespitini istememiştir. Başka bir anlatımla, takip dayanağı çek nedeniyle veya temel ilişki nedeniyle davacının borçlu olup olmadığının bu aşamada incelenmesinde davacının hukuki yararı bulunmamaktadır. Bu durumda eldeki davaya konu takip de iptal edildiğinden davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davanın açılmasına davalı sebebiyet verdiğinden yargılama giderlerinden davalının sorumluluğuna hükmetmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN KABULÜNE, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2024 Tarih - 2024/268 Esas - 2024/536 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,
YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,
a)Dava konusuz kaldığından esas hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
b)Alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 2.988,57-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 2.256,57-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
c)Davacının yaptığı toplam 196,00-TL yargılama giderinin 7320,00-TL peşin harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
ç)Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
d)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
e)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
f)6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a)İstinaf kanun yoluna başvuru harcının hazineye irad kaydına,
b)İstinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
c)Davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 278,00-TL posta ve tebligat masrafının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
ç)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d)Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,
e)Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
İlişkin; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK’nın 362. maddesi gereğince; miktar itibari ile KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/05/2026
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*