Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin, kaybolan çeklerin iptali istemiyle açılan davada, istirdat davası sürecini hatalı değerlendiren ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Dört adet birer milyon TL değerindeki kaybolan çeklerin iptali ve ödeme yasağı talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin davanın reddine ve ödeme yasağının kaldırılmasına hükmetmesi üzerine, davacı vekilince yapılan istinaf başvurusunda, yerel mahkemenin istirdat davası açılması için süre vermemesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülürken, incelemeyi yapan mahkeme, Türk Ticaret Kanununun zayi nedeniyle iptal davalarına ilişkin maddeleri gereğince, kıymetli evrakı elinde bulunduranın bilinmesi halinde davacıya senedin iadesi için dava açma süresi verilmesinin zorunluluğunu değerlendirmektedir.
T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : 2026/326 KARAR NO : 2026/939T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 26/11/2025NUMARASI : 2025/9 Esas - 2025/788 KararDAVACI : ... (T.C. NO:...) - ...VEKİLİ : Av. ... - ...DAVA TÜRÜ : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ : 04/01/2025KARAR TARİHİ : 18/05/2026KR. YAZIM TARİHİ : 12/06/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Lehtarı ve cirantası müvekkil ... olan, Ziraat Bankası Akyazı/Sakarya Şubesine ait ... Seri Numaralı 05.01.2025 vade tarihli 1.000.000,00- TL bedelli çek, Ziraat Bankası Akyazı/Sakarya Şubesine ait ... Seri Numaralı 18.01.2025 vade tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek, Ziraat Bankası Akyazı/Sakarya Şubesine ait ... Seri Numaralı 05.02.2025 vade tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çek, Ziraat Bankası Akyazı/Sakarya Şubesine ait ... Seri Numaralı 05.03.2025 vade tarihli 1.000.000,00 TL bedelli çeklerin zayi nedeni ile iptallerini çek kaybolmak sureti ile zayi olduğundan, başkaları tarafından bulunup bankaya ibraz edilmelerini önlemek amacıyla ihtiyati tedbir konularak ödeme yasağı konulmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın reddine,2-Mahkememizin 08/01/2025 tarihli ara kararı ile dava konusu çekler üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılmasına, bu hususta bankaya müzekkere yazılmasına ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme red kararına gerekçe olarak, davacı tarafa istirdat davası açmak için süre verildiği ancak tarafımızın istirdat davası açmadığını gerekçe gösterdiğini, yerel mahkeme dosyasına bakıldığında davacı tarafça müvekkile hiçbir şekilde ulaşılamadığı ve istirdat davası açmak için muhtırayı davacının kendisine gönderilmesini talep etsek de bu talep yerel mahkemece kabul görmediğini ve davacıya istirdat davası açmak için yerel mahkemece muhtıra gönderilmediğini, nitekim bu husus hukuka aykırılık teşkil ettiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir. DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/11/2025 Tarih - 2025/9 Esas - 2025/788 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dosyanın incelemesinde; davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; ... seri numaralı, 05/01/2025 vadeli 1.000.000,00 TL bedelli, 0256236 seri numaralı, 18/02/2025 vadeli 1.000.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı,05/02/2025 vadeli, 1.000.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, 05/03/2025 vadeli, 1.000.000,00 TL bedelli çeklerin zayi olduğunu ileri sürerek anılan çeklerin iptaline karar verilmesinin talep edildiğini belirttiği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.6102 sayılı TTK’nın 757. vd. maddelerinde düzenlenen zayi nedeniyle iptal davalarında; davacının öncelikle davaya konu çek ya da senedin kendi elinde iken kaybolduğunu inandırıcı delillerle ispat edecek delilleri sunması, senedi elinde bulunduran kişiler bilinmiyorsa; mahkemece, Ticaret Sicili Gazetesinde ilan yapılmasına karar verilmesi ve en az üç ay süreyle senedi elinde bulunduran kişilere senedi mahkemeye sunmaları için süre verilmesi gerekir. Şayet, bu süre içerisinde senedi eline geçiren kişi ortaya çıkarsa veya 6102 sayılı TTK'nın 758. maddesi uyarınca, senedi elinde bulunduran baştan itibaren biliniyorsa; mahkeme, davacıya senedin istirdadı davası açması için uygun bir süre verir.6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-s) maddesi delaletiyle 758. maddesinde; "poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkemece dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verileceği" düzenlenmiştir.6102 sayılı TTK'nın sistematiği ve Yargıtay 11. HD.'nin yerleşik uygulamasına göre; yapılan yargılama sırasında çek/bono hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek/bono hamiline karşı istirdat davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek/bono iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise davanın reddi yönünde hüküm kurulmalıdır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas no: 2014/13875 Karar no:2014/20283 kararı bu yöndedir).Bu kapsamda eldeki davada, dava konusu edilen ..., ... ve ... seri numaralı çeklerin aslının ... vekili tarafından mahkemeye ibraz edildiği, ... seri numaralı çekin ise Akyazı İcra Müdürlüğünün 2025/36 Esas sayılı takip dosyasında ... tarafından takibe konulduğu ve çek aslının anılan icra dosyasında bulunduğunun mahkemece tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda dava konusu edilen dört adet çekin de hamilinin ... olduğu görülmektedir.Eldeki davada, mahkemece; dava konusu çeklerin hamilinin ... olduğunun anlaşılması üzerine davacı tarafa çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması amacıyla süre verildiği, ayrıca verilen sürenin kesin süre olduğunun açıkça ihtar edildiği, buna rağmen davacı tarafça çek hamiline karşı çek istirdadı davası açılmadığı gibi, bu hususta haklı ve kabul edilebilir bir mazeret de ileri sürülmediği görülmüştür. Bu durumda ilk derece mahkemesince, anılan hükümler uyarınca gerekli işlemlerin yapılmasından sonra davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/05/2026 ...Başkan ... ¸e-imzalıdır....Üye ... ¸e-imzalıdır....*Üye ... ¸e-imzalıdır....Katip ...¸e-imzalıdır. * Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*