Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında görevsizlik sonrası zorunlu arabuluculuğun dava şartı eksikliğini gidermediğine dair kararı.
Özet: Davacı tarafından satım sözleşmesinden kaynaklanan eksik ve ayıplı iş bedelinin tahsili amacıyla açılan ticari alacak davasında, tarafların tacir olması nedeniyle zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilip getirilmediği incelenmiş; arabuluculuk sürecinin, davanın yetkisiz mahkemede açılmasının ardından görevli mahkemeye gönderilme aşamasında tamamlanmış olması karşısında, mahkeme güncel Yargıtay uygulaması ışığında bu durumun dava şartını karşılayıp karşılamadığını değerlendirmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/06/2025
KARAR TARİHİ : 22/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacının .../... adresinde bulunan inşaata ilişkin mimarlık hizmetlerini yürüttüğünü, iş bu faaliyet kapsamında dairelerin kapı alım ve montajı için borçlu iile 06/12/2023 tarihli montajlı kapı satış sözleşmesi gerçekleştirildiğini, ancak karşı tarafın sözleşme gereği yerine getirmesi gereken edimleri tam ve ayıpsız olarak süresinde ifa etmediğini, davalı tarafa ... 19. Noterliğinin 02/02/2024 tarihli yevmiye nolu ihtarnamesi ile sözleşme konusu tüm kapıların montajlarının yapılmasının ihtar edildiğini ancak herhangi bir cevap verilmediğini, ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2024/ d.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını beyanla dava konusu alacağın teminat altına alınabilmesi için davalının 211.549,86 TL için taşınır, taşınmaz ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına, 211.549,86 TL ayıplı ve eksik iş bedelinin tespit tarihi olan 13/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafın davaya cevap vermediği anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı ve eksik iş bedelinin tahsili istemine ilişkindir.6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesinde dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiğilinden araştırılması gerektiği belirtilmiş, anılan kanunun 114. maddesinin 1. fıkrasında dava şartları sayılmış, aynı yasa maddesinin 2. fıkrasında ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi ile getirilen düzenlemede, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması bir dava şartı olarak kabul edilmiştir.6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.Yine, 7155 sayılı Yasa ile değişik 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde arabuluculuğa başvurulmadan dava açılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; eldeki dava, ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2025/ Esas sayılı dosyasında 04/06/2025 tarihinde açılmış; yapılan yargılama sonunda tarafların tacir olduğu, uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunduğu ve davanın nispi ticari dava niteliğinde olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir. Anılan görevsizlik kararının 04/02/2026 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosya Mahkememize gönderilmiştir.Eldeki dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleriyle ilgili bulunması nedeniyle ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi uyarınca dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır.Davacı vekili tarafından sunulan ... Arabuluculuk Bürosunun 2025/ büro numaralı son tutanağından, davacı tarafça arabuluculuk başvurusunun 11/12/2025 tarihinde yapıldığı, arabuluculuk sürecinin 09/01/2026 tarihinde görüşme yapılamadan anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.Uyuşmazlık, görevsiz mahkemede açılan davadan sonra gerçekleştirilen arabuluculuk faaliyetinin dava şartı eksikliğini giderip gidermeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Her ne kadar ...'ın bazı dairelerinin kararlarında görevsizlik süreci devam ederken tamamlanan arabuluculuk faaliyetinin dava şartını karşıladığı yönünde değerlendirmelere yer verilmiş ise de, somut uyuşmazlıkla aynı hukuki nitelikte bulunan eser sözleşmesinden kaynaklanan davaları inceleyen ... 6. Hukuk Dairesinin güncel ve istikrarlı uygulamasında; görevsizlik kararı üzerine görevli mahkemede görülen davanın yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olduğu, bu nedenle zorunlu arabuluculuk dava şartının ilk dava tarihi esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği ve dava açılmadan önce yerine getirilmeyen arabuluculuk dava şartının görevsizlik kararından sonra tamamlanmasının mümkün bulunmadığı kabul edilmektedir.Nitekim somut olaya benzer şekilde, ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin 27/11/2025 tarih, 2024/ Esas ve 2025/ Karar sayılı ilamına konu dosyada da dava önce Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış, görevsizlik kararı sonrasında arabuluculuğa başvurulmuş ve dosya görevli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir. Buna rağmen anılan kararda, görevsizlik kararı üzerine görevli mahkemede görülen davanın yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde bulunduğu, bu nedenle arabuluculuk dava şartının ilk dava tarihine göre değerlendirilmesi gerektiği ve görevsizlik kararından sonra tamamlanan arabuluculuk sürecinin dava şartı eksikliğini gidermeyeceği kabul edilmiştir. Söz konusu karar, ... 6. Hukuk Dairesinin 04/03/2026 tarihli, 2026/ Esas ve 2026/ Karar sayılı ilamı ile onanmıştır. Nitekim; ... 6. Hukuk Dairesinin 26/09/2023 tarihli, 2023/ Esas ve 2023/ Karar sayılı, ... 6. Hukuk Dairesinin 26/11/2024 tarihli, 2024/ Esas ve 2024/ Karar sayılı, ... 6. Hukuk Dairesinin 19/12/2023 tarihli, 2023/ Esas ve 2023/ Karar sayılı ilamları da bu yöndedir. Yine, benzer nitelikteki bir uyuşmazlıkta ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 14/03/2024 tarihli, 2024/ Esas ve 2024/ Karar sayılı ilamında; görevsiz mahkemede dava açıldıktan sonra, ancak dosya görevli mahkemeye gönderilmeden önce arabuluculuğa başvurulmuş ve anlaşamama son tutanağı dosyaya sunulmuş olmasına rağmen, görevli mahkemede görülen davanın yeni bir dava olmayıp görevsiz mahkemede açılan davanın devamı niteliğinde bulunduğu, zorunlu arabuluculuk dava şartının görevsiz mahkemede davanın açıldığı tarihe göre değerlendirilmesi gerektiği ve sonradan tamamlanmasının mümkün olmadığı kabul edilerek davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Anılan karar, ... 11. Hukuk Dairesinin 19/02/2025 tarihli, 2024/ Esas ve 2025/ Karar sayılı ilamı ile de onanmıştır. Bu itibarla, eldeki davanın ilk açıldığı 04/06/2025 tarihinde zorunlu arabuluculuk dava şartının mevcut olmadığı, arabuluculuk başvurusunun dava tarihinden sonra 11/12/2025 tarihinde gerçekleştirildiği, görevsizlik kararı üzerine görevli mahkemede bakılan dava yeni bir dava olmayıp önceki davanın devamı niteliğinde olduğundan ve aksi yönde istisnai nitelikte bir hüküm de bulunmadığından, bu itibarla dava açılmadan önce arabulucuya başvuru şartının yerine getirilmediği, arabuluculuk dava şartının görevsizlik kararından sonra tamamlanmasının da mümkün olmadığı anlaşıldığından, davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi ile 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-6102 sayılı TTK'nın 5/A-1 (7445 s. K. ile değişik), 6325 sayılı HUAK'ın 18/A-2 ve 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ile 115/2 maddeleri uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın 3.612,75-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 2.880,75-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 2/3, 7/2 ve 13/1 maddeleri gereğince 160,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 22/05/2026
Katip ...
✍E-Imzalıdır
Hakim ...
✍E-Imzalıdır