bursa 3. asliye ticaret mahkemesinin, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında denizaltı dümeninin yangında zayi olması nedeniyle yüklenicinin özen borcunu inceleyen gerekçeli kararı.

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında denizaltı dümeninin yangında zayi olması nedeniyle yüklenicinin özen borcunu inceleyen gerekçeli kararı.

Özet: Davacı bir şirket, denizaltı dümenlerinin yüzey kaplama işini üstlenen davalı yüklenicinin tesisinde çıkan yangında, işlenmek üzere teslim edilen dümenlerden birinin zayi olması üzerine, yeniden üretim maliyetleri de dahil olmak üzere uğradığı zararın tazminini talep etmiş; davalı cevap vermezken, mahkeme taraflar arasında eser sözleşmesinin varlığını, yüklenicinin Türk Borçlar Kanunundaki özen borcunu ihlal ettiğini ve dolayısıyla dümenin yanmasından kaynaklanan zarardan sorumlu olduğunu belirleyerek, davacının güncellenen tazminat talebinin kabulüne hükmetmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/09/2024

KARAR TARİHİ : 20/05/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ana faaliyet konusu farklı segment ve ihtiyaçlara hitap eden son teknoloji yat, tekne, gemi ve bunların eklentilerinin üretimi olduğunu, müvekkil şirket ile dava dışı ... ... Teknolojileri ..AŞ arasında 4 adet denizaltı dümenin yüzey kaplama işinin müvekkili tarafından yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, müvekkili tarafından bu işin yapılması için çeşitli firmalardan teklif alındığını, böylece davalı şirket ile müvekkili arasında 24/08/2022 tarihinde teslim edilecek siparişlere konu “dümen yüzey işleme” işine ilişkin olarak bir sözleşme akdedildiğini, işlenmek üzere söz konusu dümenlerin davalıya gönderildiğini, ne var ki, davalı şirketin tesisinde 03/09/2022 tarihinde yangın çıktığını, o sırada yüzey kaplama işlemi gerçekleştirilen dümenlerden birinin yanarak zayi olduğunu, dümenin onarılarak yeniden kaplanması imkânı kalmadığını, hatta müvekkil şirketin anlaştığı dava dışı ... Teknik Hizmetler..Ltd Şti tarafından dümen üzerinde gerekli test ve ölçümler yapılmış olup dümende oluşan deformeler raporlar kapsamında ortaya konulduğunu, bu sebeple müvekkil tarafından dümenin yeniden üretimi için gerekli tüm ham madde ve malzemelerin satın alındığını, işçilik bedeli de ödenerek dümen ... Tersanesi’nde yeniden üretildiğini, bu üretim sırasında kullanılan malzeme ve işçilik bedellerinin yanısıra müvekkil tarafından yapılmak zorunda kalınan masraflara katlanmak zorunda kalınıldığını, müvekkilin uğradığı zararın net olarak ancak yargılama sırasında belirlenebileceğini, davalı yüklenicinin “objektif özen” yükümlülüğü altında müvekkilinin uğradığı zarardan sorumlu olduğunu belirterek (HMK 107 uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000-TL'nin zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 22.01.2026 tarihli talep artırım dilekçesi ile 2.741.632,03 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

CEVAP: Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, taraflar arasındaki denizaltı dümeni yüzey kaplama işlemesine ilişkin sözleşme uyarınca davalı uhdesinde bırakılan dümenin yanması sonucu meydana gelen zararın tahsilini istemiş, davalı ise davaya cevap vermemiştir. Bu durumda, ispat yükü üzerinde olan davacının öncelikle davalı ile aralarında denizaltı dümenin yüzey işlemesini konu alan eser sözleşmesinin varlığını ispatla yükümlüdür. Dosyaya sunulan davalı şirket antetli davacı şirket adına düzenlenmiş 28.05.2019 tarihli teklif formunda davalı şirket kaşe ve imzasının bulunmadığı sabit ise de, davacı ile dava dışı ... ... Teknolojileri AŞ arasında 4 adet denizaltı dümenin yüzey kaplama işinin davacı şirket tarafından yapılması konusunda sözleşmenin akdedildiği, taraflar arasındaki her iki şirketin kurumsal e-postasından yapılan yazışmalar ve whatsaap dökümleri ile Bursa Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesince davalı işyerindeki yangın nedeniyle tutulan tutanak ve tüm dosya kapsamı itibariyle taraflar arasında denizaltı dümenin yüzey işlemesini konu alan eser sözleşmesinin bulunduğu sübut bulmuştur. Somut olayda; taraflar arasında akdedilen 4 adet yeni nesil denizaltı dümeninin yüzey işlemesine ilişkin sözleşme gereğince, söz konusu dümenlerin davalıya işlenmek üzere teslim edildiği, ancak 03.09.2022 tarihinde davalı şirketin işletmesinde çıkan yangında, 1 adet dümenin yüzeyine ait kompozit malzemesinin işlenmesi için CNC tezgahında bağlıyken yanması neticesinde zayi olduğu anlaşılmaktadır.TBK m.471/I'de, “Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.” denilmektedir. Buna göre, bir eser sözleşmesinde yüklenici borcunu yerine getirirken sözleşmenin diğer tarafı olan iş sahibinin yararına olacak şekilde davranmak ve ona zarar vermekten kaçınmakla yükümlüdür. Yüklenici, eseri meydana getirirken ve teslim ederken benzer bir eserin ifasını yüklenen makul ve dürüst bir yükleniciden beklenilen tüm dikkati sarf etmek, bilim ve tekniğin temel kurallarını uygulamak, kullanmak zorundadır. Yüklenicinin göstermek zorunda olduğu bu dikkat ve çaba, özen borcunu oluşturur. Bu itibarla aksine davranış halinde davacı iş sahibi, sadece zararın varlığını ve miktarını ispatlamakla yükümlüdür. Zararın doğmasında kastı olmadığını, kusur ve dikkatsizliği bulunmadığını, her türlü önlemi aldığını, beklenen özeni gösterdiğini ispat külfeti ise davalı yükleniciye aittir. TBK m.112'de, “Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür” şeklindeki düzenleme uyarınca, davalı yüklenicinin özen yükümlülüğüne aykırı hareket etmesi neticesinde davacı iş sahibi nezdinde meydana gelen zarardan sorumludur. Mahkememizce dava dosyası, ibraz edilen deliller kapsamında davaya konu dümen üzerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak, aynı zamanda taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar da incelenmek suretiyle davacının varsa zararının tespiti yönünden taraf iddia ve savunmaları kapsamında rapor alınmıştır. Ticari defterlerin incelenmesi yönünden alınan 28/01/2025 tarihli ve 13.06.2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacı şirket ile davalı şirket arasında uzun süreli ticari bir ilişkinin mevcut olduğu,

davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan denizaltı dümeni yapımı ile ilgili alış faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olduğu belirtilmiştir. Bilirkişinin 06/03/2025 tarihli raporunda; 26.02.2025 tarihinde saat 15.00'da ... Barosunu ait keşif aracıyla yapılan keşif sonucu tersanede dümenin yeniden işleme, kaplama yapılıp boyanıp bir denizaltına montaj edildiği, davalının atelyesinde çıkan yangında dümen ve burcun kaplamaları zayi olmakla birlikte metal kısmına bir zarar gelmediği, metal kısmının kullanıma uygun olduğu dosyadaki ölçüm raporlarından ve ... tersane komutanlığı 'nın dümeni işleyerek denizaltına montaj etmesi göstermekte olduğunu, davacı dümen ve burca yapılan işçilik ve dümenin kaplama malzemeleri tutarları konusunda zarara uğradığını, dümenin metal kısmı burç bedeli konusunda bir kaybı olmadığını bildirmiştir.Talimat mahkemesinden ek rapor talep edildiği, bilirkişinin 04/06/2025 tarihli raporu ile kullanılan kaplama malzemeleri davacı şirket ile ... Teknolojileri Mühendislik ve Tic. AŞ. arasında yapılan dümen yüzey işleme sözleşmesine göre 4 dümen için sözleşme imzalandığını, atelyede çıkan yangında 1 dümenin yangına maruz kaldığını, alınan malzemelerin 4 dümenin kaplaması için kullanılacak malzemeler olduğunu, kullanılmayan malzemelerin davacı firmaya iade edildiği takdirde zarar tabloda belirtilen malzeme faturalarının toplamının 1/4 oranında olduğu, 476.233,78+1.491.573,59+400.095,25=2.367.901,84.-TL malzeme zarar 2.367.901,84/4=4000.099,25 TL Tek dümen için kullanılan malzeme 4000.099,25 TL+373.729,41=773.828,66 TL toplam uğranılan zarar (işçilik dahil) alınan malzemeler davacı firmaya iade edildiyse zarar 773.828,66 TL olduğunu, alınan kaplama malzemelerinin davacı firmaya iade edilmediyse toplam zarar tablodaki kalemlerin toplamı olup 2.741.632,03 TL olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.Celse arasında rapora karşı beyan ve itirazların celse arasında ara kararla değerlendirilerek dosyanın başka bir bilirkişiye tevdi ile yeniden rapor düzenlenmesine karar verildiği, bilirkişinin 06/11/2025 tarihli raporunda; davacının kompozit yüzey kaplaması yanan 1 adet denizaltı dümenini ... Tersanesi bünyesindeki atölyede davacı tarafından temin edilmek üzere kompozit malzemelerle birlikte işçilikli olarak bu tersaneye yaptırıldığı 08.07.2023 tarih ve ... nolu fatura ile tespit edildiği, söz konusu dümen kaplama prosesinin ... sanayine yönelik olması ve know how gerektirmesi nedeniyle proses akış şeması bilirkişi tarafından temin edilememişse de, kaplama prosesinin dümenin imalatında çelik konstrüksiyon plakanın kompozit malzemeyle kaplanması ardından CNC tezgahında işlenerek (trimlenerek) istenilen birebir ölçülere boyut, hacim ve ebadına getirilmesini kapsadığının anlaşıldığı, bu nedenle söz konusu dümenin kaplanması için oluşturulan kompozit malzeme brüt yüzey alanı 17-18 m2’lik toleranslı bir alanı kaplamakta olup CNC tezgahta yüzey alanı trimlenerek gerçek boyuttaki ölçülere göre 16,5 m2 lik bir yüzey alanına ingirgendiği, dolayısıyla CNC tezgahta işleme sonrası birebir ölçülere getirildikten sonra 0.5 ila 1.5 m2 lik kaplama malzemesinin tolerans fazlası malzeme atılmakta olduğunun görüldüğü, söz konusu kaplama işi için belirlenen kompozit malzemeler ... () olarak ifade edilen

reçeteye göre kaplanacak dümenin ölçülerine göre önceden belirlenmiş olduğu ve Malzeme Listesi reçetelerine göre satınalmasının yapıldığı, dolayısıyla dümen malzemesinin CNC’de işleme öncesi kaplama amorf olarak dümenin kompozit kaba kaplamasını oluşturduğu, kullanılan malzemelerden makul oranda artan bir miktar malzemenin olabileceğinin değerlendirildiği, ancak bu miktarın hiçbir zaman ikinci bir dümenin kaplanmasına yetecek kadar yeterli olamayacağı ve artık malzeme olmasından dolayı bir daha kullanılamayacağının değerlendirildiği, yüksek yoğunluklu kompozit kaplama malzeme hacminin yaklaşık 3 m3 olarak değerlendirildiği, listede yer alan kimyasal malzemelere miktarlarına bakıldığında tamamının belirtilen malzeme listesine (...) göre bir dümen yüzey kaplaması için kullanılmış olduğu yüksek yoğunluklu kompozit kaplama malzeme hacminin yaklaşık 3 m3 olarak değerlendirildiği, listede yer alan kimyasal malzemelere miktarlarına bakıldığında tamamının belirtilen malzeme listesine (...) göre bir dümen yüzey kaplaması için kullanılmış olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.Mahkememizce toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları hep birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki denizaltı dümeni yüzey kaplama işlemesine ilişkin sözleşme uyarınca davalı uhdesinde bırakılan 4 adet dümenden birinin davalının işletmesinde meydana gelen yangın sonucunda zayi olduğu, davacı tarafından alınan ve kullanılan malzemelerin 1 adet dümenin kaplaması için kullanılacak malzemeler olduğu, malzeme faturaları ve toplam işçilik maliyeti toplamı 2.741.632,03 TL olduğu anlaşılmakla; davacının talep artırım dilekçesi doğrultusunda davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar tesis olunmuştur.

HÜKÜM; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE, 2.741.632,03 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 187.280,88.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 853,88.-TL peşin harç ile 49.466,35.-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 136.960,65.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1-2 uyarınca belirlenen 398.412,16.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 3.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

5-Davacı tarafça yapılan 50.747,83.-TL harç, 20.000,00.-TL bilirkişi ücreti, 4.361,50.-TL keşif harcı, 3.500,00.-TL taksi ücreti ve 3.361,00.-TL tebligat posta masrafı olmak üzere toplam 81.970,33.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,

6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/05/2026

Başkan

e-imza

Üye

e-imza

Üye

e-imza

Katip

e-imza