Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satış ilişkisinden kaynaklanan itirazın iptali davasında kur farkı faturalarına dayalı alacak taleplerinin incelendiği gerekçeli karar.
Özet: Ticari satış ilişkisinden kaynaklanan ve kur farkı faturaları nedeniyle ortaya çıkan itirazın iptali davasında, davacı şirket, sözleşmesiz ve haksız yere düzenlendiğini iddia ettiği kur farkı faturalarını başlangıçta iyi niyetle ödediğini ancak bu ödemelerin iadesi ve aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın kaldırılmasıyla takibin devamını talep ederken, davalı ise bahsi geçen kur farkı faturasının davacı tarafından kabul edildiğini ve hatta ödeme yapıldığını, kendisine gönderilen kur farkı faturasını ise yasal süresinde iade ettiğini belirterek davanın reddini ve kötü niyetli davacı hakkında tazminat ödenmesini istemiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
Asıl Dava Dosyasında
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/11/2024
KARAR TARİHİ : 13/04/2026
Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... Esas Sayılı Dosyasında
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/01/2025
KARAR TARİHİ : 13/04/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl Dava
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalı/borçlu şirket aleyhine ... 3.Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişilerek kendilerine ödeme emri gönderildiğini, ödeme emrinin davalı şirkete 21.08.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı / borçlu tarafça borca, faiz istemine, faiz oranına, faiz başlangıç tarihine, işlemiş faize, borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiğini, İtiraz üzerine takibin durdurulduğunu, müvekkil şirketi ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki nedeniyle müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelere karşılık davalı tarafça mal ve hizmet sağlandığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin mahiyeti gereği, kural olarak yalnızca sağlanan mal veya hizmetin karşılığının ödendiğini, bu ödemelerle sınırlı kalındığını, ancak davalı şirketin, son dönemlerde hiçbir hukuki dayanağı bulunmaksızın "kur farkı" adı altında çeşitli tarihlerde faturalar düzenleyerek müvekkili şirkete bu faturaları gönderdiğini, faturaların herhangi bir sözleşmeye dayanmaksızın düzenlenmiş olup; taraflar arasında kur farkı alacağı doğacağına dair herhangi bir anlaşma bulunmadığını, davalı tarafından 27.12.2023 tarihli, ... fatura numaralı 3.310,57-TL bedelli ve 19.12.2023 tarihli ... fatura numaralı 227.728,29-TL bedelli kur farkı açıklamalı faturalar düzenlendiğini, müvekkili şirketin, ticari ilişkiyi sürdürme iradesi ve iyi niyeti ile hareket ederek davalının düzenlediği bu kur farkı faturalarına itiraz etmeksizin ödemeler gerçekleştirdiğini, her ne kadar müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmış olsa da taraflar arasında kur farkı alacağına ilişkin bir sözleşme bulunmadığı gibi taraflar arasında yerleşmiş böyle bir uygulama da bulunmadığını, bu sebeple davalı tarafça haksız ve hukuka aykırı bir şekilde düzenlenen faturalara istinaden tahsil edilen bedellerin iadesi için takip başlattıklarını, arabuluculuk yoluna başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin alacakları, talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile ... 3. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyasında borçlu tarafından yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, 231.038,86-TL tutarındaki alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek lehimize değişen oranlarda ticari avans faiziyle birlikte takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı/borçluya yüklemesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili firma ile davacı yan arasında cari olarak ticari alım satım gerçekleştiğini, yapılan ticari alıma ilişkin müvekkili tarafından 19.12.2023 tarihinde ... nolu 227.728,29-TL kur farkı faturası düzenlendiğini, bu faturanın davacı tarafça kabul edildiğini, yasal süresinde itiraz edilmeden iki tarafından ticari defterlerine işlenerek kesinleştiğini, davacı yanca ödemesine dahi geçildiğini, ancak daha sonraki dönemde davacı yanın cari toplam bakiye üzerinden davaya konu kur farkı alacağı iddiası ile kur farkı faturası düzenlediğini, 18.04.2024 tarihli ... nolu faturanın müvekkiline teslim edilir edilmez müvekkili tarafından ... 25.Noterliği'nin 06056 yevmiye ve 19.04.2024 tarihli ihtarı ile faturanın davacı yana yasa ve usule uygun olarak süresinde iade edildiğini belirterek kötü niyetli ve hukuki mesnetten uzak davanın reddine, kötü niyetli davacı hakkında, takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminat ve takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkum edilmesine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... Esas Sayılı Dosyasında
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirket ile davalı şirket arasında arasında süregelen ticari iş ilişkisi kapsamında davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmeyerek borcunu ödemediğini, bu doğrultuda davalı şirket aleyhine ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini ve kendilerine ödeme emri gönderildiğini, ödeme emrinin davalı şirkete 25.08.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafça borca faiz istemine, faiz oranına, faiz başlangıç tarihine, işlemiş faize, borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiğini, işbu sebeple davalı aleyhinde başlatmış oldukları takibin durduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari ilişkinin mevcut olduğunu, bu doğrultuda müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelere karşılık davalı tarafça mal ve hizmet sağlandığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin mahiyeti gereği, kural olarak yalnızca sağlanan mal veya hizmetin karşılığı ödenmiş olup bu ödemelerle sınırlı kalındığını, ancak davalı şirketin son dönemlerde hiçbir hukuki dayanağı bulunmaksızın "kur farkı" adı altında çeşitli tarihlerde faturalar düzenlediğini ve müvekkiline bu faturaları gönderdiğini, bu faturaların, herhangi bir sözleşmeye veya uygulamaya dayanmaksızın düzenlendiğini, taraflar arasında kur farkı alacağı doğacağına dair herhangi bir anlaşma bulunmadığını, müvekkili şirketin, ticari ilişkiyi sürdürme iradesi ve iyi niyeti ile hareket etmiş olup ödemeler gerçekleştirildiğini, her ne kadar müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmış olsa da taraflar arasında kur farkı alacağına ilişkin bir sözleşme bulunmadığı gibi taraflar arasında yerleşmiş böyle bir uygulama da bulunmadığını, bu sebeple davalı tarafça haksız ve hukuka aykırı bir şekilde düzenlenen faturalara istinaden tahsil edilen bedellerin iadesi için taraflarınca takip başlatıldığını, ancak müvekkili ile davalı borçlu arasında yürütülen ticari ilişki kapsamında davalı tarafça icra takibine konu borç ödenmediğini ve takibe itiraz edildiğini, davalının bu itirazının, açıkça kötü niyetli olduğunu, 6102 sayılı kanunun 5/A maddesi gereğince arabulucuya başvurulduğunu, tarafların hiçbir konuda anlaşamadıklarını, açıklanan ve gerekse resen görülecek nedenlerle, fazlaya ilişkin alacakları, talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyasında borçlu tarafından yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, 52.840,00-TLtutarındaki alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek lehine değişen oranlarda ticari avans faiziyle birlikte takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yüklemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talep etmiş olduğu alacak kalemlerini kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile zamanlaşımı itirazlarının mevcut olduğunu, dava konusunun yasa ve usule aykırı olup iş bu davanın usulden reddi gerektiğini, davacının icra takibinde talep ettiği alacak kaleminin hangi ödemeye dair olduğu ve tarih belirtilmeden takip başlatıldığını, bahsettiği alacak tutarının neye dayalı olduğunun anlaşılmamış olduğunu, aynı zamanda likit bir alacağa da dair olmadığının açıkça ortada olduğunu, dava dilekçesinde sebepsiz zenginleşmeye ilişkin karar dayanak yapılmış olmakla sebepsiz zenginleşme halinde iş bu davanın dahi itirazın iptali konusu yapılmayacağının açıkça ortada olduğunu, somutlaştırmamış alacak kalemine itiraz ettiklerini, davacının icra takibinde ve dahi dava dilekçesinde somutlaşmamış alacak talebine dair takip başlatmış olmakla yine taraflarınca ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı nolu takip dosyasına süresinde itiraz edildiğini, bahsi geçen talebin likit olmayıp kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili firma ile davacı arasında cari olarak ticari alım satım gerçekleştiğini, davacı ile yapılan ticari alıma ilişkin müvekkili tarafından 19.12.2023 tarihinde ... nolu 227.728,29-TL kur farkı faturası düzenlendiğini, iş bu faturanın davacı tarafça kabul edildiğini, yasal süresinde itiraz edilmeden iki tarafından ticari defterlerine işlenerek kesinleştiğini, davacı yanca ödemesine dahi geçildiğini, davacının ticari ilişkiden kaynaklı yapılan yapmış olduğu ödemeleri talep etmiş olmakla haksız ve mesnetsiz taleplerinin reddi gerektiğini, yapmış olduğu ödemelerin müvekkili tarafından davacı şirkete kesildiğini ve süresinde itiraz edilmeyerek kesinleşmiş faturalara ilişkin olduğunu, yaklaşık bir yıl öncesinde ödendiğini, 1.5 - 2 sene gibi uzun bir süre kesilen faturaların ödemelerinin davacı yanca yapılmış olmakla şuan yapmış olduğu aldığı mallara ilişkin ödemeleri talep etmesinin haksız ve mesnetsiz olup reddi gerektiğini, ayrıca daha sonraki dönemde davacının cari toplam bakiye üzerinden ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/ E. Sayılı davaya konu kur farkı alacağı iddiası ile kur farkı faturası düzenlediğini, 18.04.2024 tarihli ... nolu faturanın müvekkiline teslim edilir edilmez müvekkili tarafından ... 25.Noterliği'nin yevmiye ve 19.04.2024 tarihli ihtarı ile fatura davacı yana yasa ve usule uygun olarak süresinde iade edildiğini, davacı yanla ticari ilişkinin devam ettiğini, aynı zamanda cari hesap kesterelerinden de anlaşılacağı üzere ödemelerinin halen devam ettiğini, davacının basiretli bir işadamı olarak davranmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının hangi alacağa dayalı olarak başlattığı anlaşılmayan iş bu takip dosyasında müvekkili firma tarafından kesilen faturalara dayalı yapmış olduğu ödemeleri konu yapması halinde iş bu durumun kabul edilemeyeceğini, faturaların davacıya resmi olarak tebliğ edilmiş olmakla süresinde itiraz yapılmaksızın ödemelerin davacı şirket tarafından yapıldığını, fatura alacaklarına dair usulün açıkça ortada olduğunu, hatalı dahi olsa bile faturaya itiraz etmeden kabul edip ödeme yaptığını ve bu ödemelerin yaklaşık 1 sene öncesine dayandığını, davacının basiretli bir iş adamı olarak kendisine tebliğ edilen faturalara süresinde itiraz ederek ödememesi beklenirken, almış olduğu mal ve hizmete dair yaklaşık bir sene öncesine dair ödemeleri geri talep etmesinin yasa ve usule aykırı olup kötüniyetli olduğunu açıkça gösterdiğini, açıklanan nedenlerle kötü niyetli ve hukuki mesnetten uzak iş bu davanın reddine, kötü niyetli davacı hakkında takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminat ve takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkum edilmesine, Mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
... 3. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyası, ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, fatura, ticari defter ve kayıtları, Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; asıl ve birleşen dosyalarda davacı tarafından, davalı aleyhine, ... 3.Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas, ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... Esas sayılı dosyalarında başlatılan icra takibine karşı, davalı/borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, normal bir eda (alacak) davasıdır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Takip alacaklısı tarafından takip borçlusuna karşı açılır. Borçlu bu davaya karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirdiği itiraz sebepleri ile bağlı değildir. Borçlu cevap dilekçesinde, itiraz ederken bildirmiş olup olmadığına da bakmaksızın bütün savunma sebeplerini bildirmelidir. Alacaklı bu davada alacağının varlığını 6100 sayılı HMK' ya göre caiz olan her türlü delille ispat edebilir. Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu yanca itiraza uğrayan alacaktır. Zira, aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötüniyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır.Bilindiği üzere TMK’nın “İspat yükü” başlıklı 6. maddesinde, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her birinin, hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlü olduğu belirtilmiş olup ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi yararına hak çıkaran tarafa ait olduğu, yasal bir karineye dayanan tarafın, sadece karinenin tarafını oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında bulunduğu, kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı tarafın yasal karinenin aksini ispat edebileceği kabul edilmektedir. Gerek ...; gerek ... içtihatlarında kabul edildiği üzere, ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı ispatlaması gerekir. Bu kapsamda davacı tarafından davalı aleyhine, ... 3.Genel İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas, ... 2. Genel İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyalarında başlatılan icra takiplerine, davalı tarafından itiraz edildiği, ödeme emrine itirazın davacı/alacaklıya tebliğ edildiğine dair bir belge icra dosyalarında mevcut olmadığından davacı tarafından açılan iş bu itirazın iptali davalarının süresi içerisinde açıldığı kabul edilerek, taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin tespiti amacıyla mali müşavir bilirkişisinden alınan kök ve ek raporlarda,davacı şirketin davalı şirketten herhangi bir alacağının olmadığının tespit edildiği, haliyle davacının asıl ve birleşen davalara konu icra takipleri nedeniyle davalıdan alacaklı olmadığı ancak takipler nedeniyle davacının kötü niyeti ispat olunamadığından asıl ve birleşen davaların reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),
Asıl Dosya yönünden
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının kötü niyeti ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 2.422,45 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.690,45 ‬TL'nin karar kesinleştikten sonra istemi halinde davacıya iadesine,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Birleşen ... 3. ATM'nin 2025/... Esas Sayılı Dosya Yönünden
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacının kötü niyeti ispatlanamadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-7155 Sayılı Kanunun 23.maddesi ile 6155 Sayılı Kanun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.600,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde ... açık olmak üzere karar verildi. 13/04/2026
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır