Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, bankanın ibraz sonrası zayi olan çekin iptali talebinde ilk derece mahkemesinin hatalı konusuzluk kararını kaldırarak dosyanın yeniden incelenmesine karar verdi.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesi, bankanın genel müdürlüğe sevki sırasında kaybolduğunu iddia ettiği çekin iptali davasında, ilk derece mahkemesinin çekin ibrazdan sonra yeniden ortaya çıktığı ve istirdat davası açılmadığı gerekçesiyle davayı konusuz bulmasını hatalı bularak kaldırmıştır; zira istinaf mahkemesi, çekin ibraz edildikten sonra dahi kıymetli evrak niteliğini koruduğunu ve zayi nedeniyle iptal davasına konu olabileceğini belirterek, ilk derece mahkemesinin gerekli ilanları yaptıktan sonra davacının talebini değerlendirip esas hakkında bir karar vermesi gerektiği gerekçesiyle dosyayı yeniden görülmek üzere iade etmiştir.

T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:...

T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
...HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :...
ÜYE : ...
ÜYE :...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ...... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI : ...
KARAR TARİHİ : 01/12/2023
DAVACI : D...
VEKİLİ : Av....
DAVANIN KONUSU : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
KARAR TARİHİ : 18/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/03/2024
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, keşidecisi ... Grup Kumaşçılık San. ve Tic. AŞ, lehtarı ... Tekstil San. ve Dahili Tic. Ltd. Şti. olan 0008831 seri numaralı, 215.000,00 TL bedelli 05/10/2023 düzenlenme tarihli çekin müvekkili bankanın Yıldırım Şubesi uhdesindeyken genel müdürlüğe sevki esnasında kaybolduğunu, çek teslim forumdan da görüleceği üzere çekin müvekkili banka elindeyken kaybolduğunu belirterek çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, dava konusu çekin 05/10/2023 tarihinde ... AŞ tarafından takas ortamında ibraz edildiğini, imza uyumsuz olduğundan ödeme yapılmadığının bildirildiği, 31/10/2023 tarihinde davacı vekiline muhtıra çıkarılarak çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açmak için süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından istirdat davası açmadığı, davaya konu çekin dava sürecinde ortaya çıktığı, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, dava konusu çekin ...Tekstil San. ve Dahili Tic. Ltd. Şti tarafından müvekkil bankaya teslim edildikten sonra vade tarihinde müvekkil banka tarafından takasta sorulduğunu ancak çekin karşı banka tarafından iade olduktan sonra çekin müvekkili bankanın ... Şubesi uhdesinde iken genel müdürlüğe sevki esnasında kaybolduğunu, her ne kadar yerel mahkemece istirdat davası açmak hususunda süre vermişse de istirdat davası açılabilecek taraf bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla 757 vd. maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı banka vekili, dava konusu çekin lehtar tarafından müvekkili bankaya teslim edildiğini, vade tarihinde müvekkili banka tarafından takasa sorulduğunu ancak çekin muhatap banka tarafından iade edildiğini, ibraz edilerek iade edilmesinden sonra müvekkili bankanın Yıldırım Şubesinden genel müdürlüğe sevki esnasında kaybolduğunu ileri sürmektedir.
Mahkemece, dava konusu çekin ibraz edildiği belirtilerek çeki elinde bulunduranlara karşı istirdat davası açmak için süre verildiği ve verilen süre içerisinde davacı vekili tarafından istirdat davası açmadığı gerekçesiyle talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Oysa, davacı taraf çekin bankaya ibraz edildiğini, ibrazdan sonra zayi olduğunu iddia etmektedir. Yargıtay 11. HD 2016/11997 E 2018/4372 K 06.06.2018 tarihli emsal kararında da işaret edildiği üzere; çekin, ibrazından sonra dahi kıymetli evrak vasıfları devam ettiği sürece TTK’nın 818. maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle iptal isteminde bulunulabilir. Bir başka deyişle, çekin ibraz edildikten sonra kaybedilmesi iptal davası açılmasına engel değildir ve dava konusu çeki ibraz eden de davacı bankadır.
Bu itibarla, mahkemece dava konusu çek ile ilgili gerekli ilanlar yapıldıktan sonra davacının talebi değerlendirilip neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle hüküm tesisi yerinde görülmemiş olup davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,
2-) Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
3-) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan istinaf karar ve ilâm harcının istinaf eden tarafa talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,
4-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a hükmü gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/03/2024
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır
e-imza