ankara bölge adliye mahkemesi 31. hukuk dairesi, yozgat gençlik merkezi yapım işi eser sözleşmesinden kaynaklanan ek sözleşme, iş artışı ve fiyat farkı alacağı ile itirazın iptali davasında istinaf başvurusunu esastan reddetti.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, Yozgat Gençlik Merkezi yapım işi eser sözleşmesinden kaynaklanan ek sözleşme, iş artışı ve fiyat farkı alacağı ile itirazın iptali davasında istinaf başvurusunu esastan reddetti.

Özet: Bu hukuki evrak, Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi yapım işinden kaynaklanan itirazın iptali ve alacak davasıyla ilgili olup, alt yüklenicinin (davacı) proje değişiklikleri, gecikmeler ve döviz kurundaki artışlar nedeniyle artan maliyetlere ilişkin ek sözleşme uyarınca ana yükleniciden (davalı) talep ettiği fiyat farkı ve iş artışı alacaklarının tahsili için açtığı davada, ilk derece mahkemesinin asıl davayı kısmen kabul, kısmen ret, birleşen davayı ise kabul kararına karşı davalının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan incelemeyi içermektedir.

T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ

Esas-Karar No: 2025/528-2026/537

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

31.HUKUK DAİRESİ

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)

(Başvurunun Esastan Reddi / HMK m. 353/1-b.1)

DOSYA NO : 2025/528 Esas

KARAR NO : 2026/537

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 09/04/2025

NUMARASI : 2020/414 Esas-2025/248 Karar ( Birleşen Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/375 Esas Sayılı Dosyası)

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali|Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 20/05/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/06/2026

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)|Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davalısı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

ASIL DAVADA;

Davacı vekili; Taraflar arasında 19.09.2017 tarihli Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İŞi Sözleşmesinin imzalandığını, davacının alt taşeron olduğunu, 04.10.2017'de yer teslimi yapıldığını, ancak üst işveren tarafından proje değişikliği yapılması, mimari projenin yeniden çizimi, onayı ve ruhsat alınması nedeniyle başlama ve iş bitim tarihlerinin geciktiğini, ayrıca sürecin uzaması nedeniyle müvekkili firmanın maliyetlerinin arttığını, bu nedenle 11.06.2018 tarihinde Ek Sözleşme imzalandığını, iş artışı ve fiyat farkları nedeniyle idare tarafından davalının hesabına yapılacak ödemelerin %97,25'inin davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin yapım işini tamamlayarak geçici kabulün de yapılması suretiyle 31.05.2019'da devir teslim tutanağı ile işin davalıya teslim edildiğini, yine 31.05.2019'da davalı taşeronun da tesisi çalışır vaziyette asıl işverene teslim ettiğini ileri sürüp fiyat farkı ve iş farkı ödemeleri için açtıkları Ankara 6. İcra Dairesinin 2020/5644 Esas sayılı dosyada davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalının alacak miktarının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; Müvekkili tarafından 11.06.2018 tarihli Ek Sözleşme imzalanmadığını, böyle bir borçları bulunmadığını, eksik ve ayıplı işler nedeniyle işverene 1.575,93 TL para cezası ödediğini, eksikliklerin müvekkil şirketçe giderildiğini bildirip, kötüniyet tazminatı istemiyle davanın reddini savunmuştur.

BİRLEŞEN DAVADA;

Davacı vekili; Davalı borçlu ile müvekkili şirket arasında 19/09/2017 tarihli " Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İşi " sözleşmesi imzalanmış olduğunu, asıl iş sahibinin Gençlik Tesisler Daire Başkanlığı Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Spor Genel Müdürlüğü'nün olduğunu, davalı ... Grup Mimarlık Mühendislik İnş. Gıda Turizm İth. İhr. San. Ve Tic. LTD. ŞTİ. 'nin taşeron, müvekkili ... Mühendislik İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin ise alt taşeron olduğunu, sözleşme gereği müvekkili firmanın üstlendiği yapım işini tamamladığını, bu sözleşmeye göre idare tarafından ... Grup Mimarlık Mühendislik İnş. Gıda Turizm İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ye yaptırılacak olan işin %97,25'i alt taşeron olarak ... Mühendislik İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi 'ne devredildiğini, 19/09/2017 tarihli " Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İşi " sözleşmesi akdedildikten sonra 04/10/2017 tarihinde yer teslimi yapıldığını, asıl işveren olan idarenin talebi üzerine Boğazlıyan Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürlüğünün yazısı ile yapımına karar verilen gençlik merkezinin yönünün güneye çevrilmesine karar verildiğini, bu proje değişikliği nedeniyle yeniden çizimlerin onay ve ruhsat alınması durumlarından ötürü maliyetin arttığını, gecikme yaşandığını, döviz ile malzemele alımından dolayı kur farkından dolayı artışlar meydana geldiğini, artışlar nedeni ile ... Mühendislik İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi' nin maliyetlerinin arttığını, tarafların bir araya gelerek 11/06/2018 tarihinde " Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İşi " sözleşmesine ek olarak "Taşeron Ek Sözleşmesi" başlıklı sözleşmeyi imzaladıklarını, sözleşmenin 5 , 6 ve 7. Maddelerinde ek sözleşme ile çelişecek diğer hükümlerinde ek sözleşme hükümlerinin geçerli olacağı imza altına alındığını, Ana sözleşmede müvekkili alt taşeronun "malzeme ve işçilik ücretlerindeki artışları , yeni fiyat , ek ödeme ya da süre uzatımı nedeni ile fiyat farkı talep edilemeyeceği " yazılı ise de 11/06/2018 tarihli ek sözleşme ile "yeni proje çizimi , projenin onayı ve buna bağlı olarak ruhsat alım sürecinin uzamasından dolayı malzeme ve işçilik ücretleri vb. gibi durumlarda meydana gelen zam , artışlar , dövizli malzeme alımlarından kaynaklı kur farkı artışları göz önüne alınarak iş artışı ve fiyat farkları nedeni ile idare tarafından ... Grup Mimarlık Mühendislik İnş. Gıda Turizm İth. İhr. San. Ve Tic. LTD.ŞTİ. hesabına yapılacak olan iş artışı ve fiyat farkı bedeli ödemelerinin %97,25 'inin ... Grup Mimarlık Mühendislik İnş. Gıda Turizm İth. İhr. San. Ve Tic. LTD.ŞTİ tarafından ... Mühendislik İnşaat Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ödeneceği davalı tarafından kabul ve taahhüt edildiğini, bir kısım hakedişler müvekkili şirkete ödenmesine karşın takibe konu 05.08.2019 Tarih A-010512 Sei No 118.424,27 TL bedelli 5 nolu hakediş bedeli ve - 08/06/2020 Tarih AKT2020000000022 Seri No 37.839,21 TL bedelli 6 no.lu hakediş bedellerinin müvekkili firmaya ödenmediğini, davalı aleyhine Ankara 6. İcra Müdürlüğü nezdinde 2020/5255 E. Nolu icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı neticesinde takibin durduğunu ileri sürerek davalı-borçlunun itirazının iptaline, Ankara 6. İcra Müdürlüğü 2020/5255 sayılı icra takibinin devamına, davalının alacak miktarının %20 si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama sonuna değin alacaklarının teminat altına alınması için ihtiyati haciz kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının E.2020/414 sayılı dosyasında, iş bu davaya konu hakediş faturalarının dayanağı olan Taşeron Ek Sözleşmesindeki imza müvekkili şirket yetkililerine ait olmadığını ve davacı yanın tamamlandığını iddia ettiği işin sözleşmeye uygun şekilde nihayete erdirilmediğini, yargılama yapıldığını, yargılamanın sonucu işbu davayı etkileyecek nitelikte olduğundan bekletici mesele yapılmasını, ... Mühendislik ile müvekkili şirket arasında 19.09.2021 tarihinde "Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İşi" adı ile taşeron sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, davaya konu hakediş faturalarının dayanağı olan 11.06.2018 tarihli Taşeron Ek Sözleşmesi müvekkili şirket yetkilileri tarafından imzalanmadığını, anılı sözleşmenin sahteliğine ilişkin Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığı E.2020/414 sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, sözleşmedeki imzanın müvekkiline ait olmadığının ispatlanmasına binaen Cumhuriyet Başsavcılığına başvuru haklarını saklı tuttuklarını, Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İşi sözleşmesi Fiyatların Artması, Eksilmesi ve Fiyat Farkı başlıklı Madde-6 hükmü "6.1) Sözleşmenin akdinden sonra yeni vergi resim ve harçlar konması ve/veya mevcut vergi, resim ve harçların artırılması, işçi ücretlerinde, malzeme, nakliye bedellerinde artışlar olması, sigorta, sosyal sigortalar ödenti ve primleri, fonlar veya sair fiyat ve masraflarda artışlar ortaya çıkması halinde sözleşmede tespit edilmiş bulunan fiyat ve bedellerde, hiçbir şekilde değişiklik yapılmayacaktır. TAŞERON itibar edilmeyecek olan bu ve benzeri gibi artışları ileri sürerek malzeme ve işçilik fiyatlarında artış, yeni fiyat ek ödeme ya da süre uzatımı talep edemeyeceğini kabul ve beyan eder. 6.2) İŞVEREN tarafından, TAŞERONa herhangi bir nedenden dolayı süre uzatımı verilmesi durumunda da TAŞERON fiyat farkı talep etmeyeceğini beyan ve taahhüt eder." Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İşi sözleşmesi İdarelerin Değişiklik Yapma Yetkisi başlıklı Madde-23 hükmü "MUKAVELE şartları gereği İDAREnin İHALE ile ilgili her türlü değişiklik yapma yetkisi olduğundan TAŞERON işbu sözleşme kapsamında İDAREnin yaptığı tüm değişiklikleri İŞVERENin talimatı ile itirazsız aynen yerine getirmeyi kabul ve taahhüt eder. İDAREnin değişiklik talebi TAŞERONun kusurundan veya sözleşme ihlalinden dolayı gerekli olmuşsa, bu kusura atfedilecek zarar ziyan TAŞERONa aittir." Yozgat Boğazlıyan Gençlik Merkezi Yapım İşi anılı M.6 hükmü ile taşeronun fiyat farkı isteyemeyeceği ve anılı m.23 hükmü ile de idarenin değişiklik yapma yetkisine binaen işverenin talimatına taşeronun itirazsız uyması gerektiği düzenlendiğini, davacı tarafça müvekkili şirket tarafından imzalandığını iddia edilen Taşeron Ek Sözleşmesi, eki niteliğinde olduğu asıl sözleşme olan Taşeron sözleşmesinin imzalandığını iddia ettiği 11/06/2018 tarihinde henüz 1. Hakediş niteliğinde olduğu asıl sözleşme olan Taşeron Sözleşmesinin anılı hükümlerine açıkça aykırı bulunmakta olduğunu, Ayrıca Taşeron Ek Sözleşmesinin imzalandığını iddia ettiği 11.06.2018 tarihinde henüz 1. hakediş ödemesi yapılmış olup işin yaklaşık olarak %23 ünün tamamlandığını, müvekkili tarafından işin başlangıcı kabul edilebilecek henüz %20 gibi bir oranda, asıl sözleşmeye aykırı olan ve kendisini maddi olarak büyük bir kayba uğratacak ek sözleşme imzalanmasının hayatın olağan akışına ve ticaret hayatının teamüllerine açıkça aykırı olduğunu..., davacı şirketin üstlendiği işi bitirmemesi ve taraflarına bildirilen geçici ve kesin kabul eksikliklerini tamamlamaması nedeni ile müvekkili şirketin söz konusu eksiklikleri kendisi tamamlamak zorunda kaldığını, karşı taraf, kompanzasyon panosu yapımında ayıplı iş yapmış olduğundan elektrik faturalarında ceza bedeli yansıtıldığını, bu bedellerin idare tarafından müvekkili şirkete bildirildiğini, ve müvekkili şirket tarafından ödendiğini, davacı tarafın kusuru nedeniyle aylarca elektrik faturalarına yansıtılan indüktif/kapasitif başlıklı, toplam bedeli 1.575,93-TL para cezasını ödemek zorunda kaldığını, davacı yanın 118.424,27-TL olarak talep ettiği 5 nolu hakediş bedeline ilişkin olarak hakediş öncesinde müvekkili şirket tarafından davacı şirkete verilen avans çeklerine istinaden müvekkili şirketin 112.835,04-TL alacağı bulunmakta olduğunu, 5 nolu hakedişten Gelir Kurumlar Vergisi, Damga Vergisi, ve kesin kabul noksanlarına ilişkin 18.862,56-TL kesinti ve mahsuplar yapıldığında müvekkili şirketin davacı yandan 13.981,61-TL alacağı bulunduğunu, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddini aksi yönde kanaat oluşması halinde Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığının E.2020/414 sayılı dosyasında tesis edilecek hüküm işbu davanın sonucunu etkileyecek nitelikte olduğundan bekletici mesele yapılmasını, davacı şirketin sözleşmeye konu işi nihayete erdirmemiş olduğundan ve hakedişler öncesinde verilen avans çeklerine istinaden müvekkili alacaklı olduğundan herhangi bir ödeme yapılması gerekmediğini bildirip davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

Mahkemece; taraflar arasında düzenlenen 19.09.2017 tarihli anahtar teslimi götürü bedel eser sözleşmesinde ve 11.06.2028 tarihli ek sözleşmede işin bedelinin 1.356.630,00 TL+KDV olarak düzenlendiği, tespit dosyalarındaki bilirkişi raporları ve dosyada aldırılan inşaat bilirkişi raporuna göre davacının sözleşme ile üstlendiği işi tamamladığı, davalının eksik ayıplı iş yapıldığı ihbar ve itirazının bulunmadığı, davalı ile dava dışı idare arasında kesin hakedişin yapıldığı, dava konusu binanın yönünün değiştirilmesinden kaynaklanan işin gecikmesinin davacıdan kaynaklanmadığı, süre uzatımından kaynaklı imalat fiyat farkının alt yüklenici davacıya ödenmesi gerektiği, davalı tarafından davacıya düzenlenen fatura nedeniyle bir kısım ödemelerin yapıldığı, ancak davacının yaptığı işin bedeli olarak davalıdan asıl davada 430.939,90 TL, birleşen davada takibe konu faturaya dayalı 186.514,32 TL davalının kalan bakiye borcunun bulunduğu, davacının icra takiplerindeki bu miktar asıl alacağı istemekte haklı olduğu belirtilerek asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın talep gibi kabulüne karar verilerek davalının Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2020/5644 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 430.939,90 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, davalının Ankara 6. İcra Müdürlüğünün 2020/5255 Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 156.263,48 TL üzerinden iptali ile takibin takip şartlarıyla devamına, asıl dava eser sözleşmesinden kaynaklandığından ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine, birleşen davanın konusu faturaya dayalı likit bir alacak olduğundan İİK. 67. Maddesi gereğince hükmolunan alacağın %20'si olan 31.252,69 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Asıl ve birleşen dosyalarda davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; rapor ve ek rapor arasında 10 kat fark bulunduğunu, çelişkinin giderilmediğini, önceki raporla çelişkinin de giderilmediğini, davacının fiyat farkı ve iş artışı taleplerinin sözleşmeye aykırı olduğunu, sözleşmeye göre davacının fiyat farkının talep edemeyeceğini, davacının işi götürü bedelle üstlendiğini, davacı tarafın olmadığı ana sözleşme gereği talepte bulunamayacağını, imza itirazı ve sahtecilik iddiasının yeterli incelenmediğini, rapora itirazlarının karşılanmadığını, eksik bırakılan kısımların müvekkili tarafından tamamlandığını, ayıp itirazlarının değerlendirilmediğini, eksik işler bedelinin davacı hakedişinden kesildiğini, raporda bu hususların dikkate alınmadığını, ticari defterler arasındaki farkın nakit teminat kesintisinden kaynaklı olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan avans ödemeleri, SGK primleri, damga vergileri, stopaj ve KDV kesintileri için 246.460,05 TL kesildiğini, davacının taleplerinin genel ticari teamül ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacının edimini tam olarak yerine getirmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE :

Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali; birleşen dava ise eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, asıl ve birleşen dosyalarda davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, asıl ve birleşen dosyalarda davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Asıl ve birleşen dosyalarda davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Asıl ve birleşen dosyalarda davalı yönünden asıl dava için alınması gereken 29.437,50 TL ve birleşen dava için alınması gereken 10.674,36 TL olmak üzere toplam 40.111,86 TL istinaf karar harcından, peşin olarak her iki dosya için yatırılan toplam 10.561,67 TL harcın mahsubu ile bakiye 29.550,19 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle asıl ve birleşen dosya davalısı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerlerinde bırakılmasına, artan avansların karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 20/05/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

✍e-imzalıdır

Üye

✍e-imzalıdır

Üye

✍e-imzalıdır

Katip

✍e-imzalıdır