Ticari bankacılık işlemlerinden kaynaklanan davada, ödeme yasağı kararı nedeniyle karşılığı bulunmasına rağmen ödenmeyen çekin haksız tahsil edilen çek tazminatının istirdadı davası.
Özet: Davacı, üçüncü şahsın aldığı ödeme yasağı kararı sebebiyle bankada karşılığı bulunmasına rağmen ödenmeyen bir çeke istinaden, davalı tarafından başlatılan icra takibinde haciz tehdidi altında ihtirazı kayıtla ödediği 74.900,00 TL çek tazminatının, ödeme yasağı nedeniyle çek tazminatından sorumlu tutulamayacağı ve haksız yere tahsil edildiği gerekçesiyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan istirdadını ve davalının %20den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmektedir.
T.C.
İSTANBUL9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2025/785 EsasKARAR NO : 2026/296DAVA : İstirdatDAVA TARİHİ : 31/10/2025KARAR TARİHİ : 12/05/2026Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından, -müvekkilin keşidecisi olduğu ve üçüncü kişi tarafından hakkında ödeme yasağı karar aldırılmış olması sebebiyle ibrazını müteakip ödenmeyen çeke istinaden- müvekkili aleyhine, ... 5. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası marifetiyle icra takibi başlatılmış ve müvekkili tarafından, haciz tehdidi altında ihtirazı kayıtla ödeme yapılmış olduğunu, çekin ibraz tarihinde karşılığı bulunmakta olduğundan ancak ödemeden men kararı nedeniyle çek bedeli ödenmediğinden; müvekkilinin çek tazminatından sorumlu tutulmaması gerektiğinden bahisle ... 25. İcra Hukuk Mahkemesi’nin...Esas sayılı dosyası marifetiyle borca -çek tazminatı yönünden- itiraz edilmiş olduğunu, ... 25. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ...Esas, ... K. ve 18/07/2025 tarihli kararı ile davaya konu borcun dava tarihinden önce cebri icra tehdidi altında ve ihtirazi kayıtla ödendiği, alacaklının çek tazminatı talep edemeyeceği ancak dava tarihinden önce yapılan ödeme nedeniyle icra dosyasının infazen kapandığı, bu sebeple alacağın iadesi talebinin ancak istirdat davası yoluyla ileri sürülebileceği belirtilerek davanın reddine karar verildiğini, anılan karar ile "alınan ödeme yasagı kararı nedeniyle, borçlu tarafından karsılığı bulundurulan çek bedelinin ödenmemesinden dolayı çek tazminatından sorumlu tutulamaz." denilmek suretiyle alacaklının çek tazminatı talep etme hakkının olmadığı ortaya konulmuş olduğunu, davalı tarafından, müvekkilinden, haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen 74.900,00 TL çek tazminatının, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte istirdadı amacıyla işbu dava ikame edilmiş olduğunu, takibe konu çek tazminatı alacağının hukuka aykırı olup, haciz tehdidi altında ihtirazi kayıt düşülmek kaydıyla müvekkili tarafından ödenmiş olduğunu, müvekkili aleyhine davalı tarafça başlatılan ... 5. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyaya esas teşkil eden, ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... tarihli ... seri numaralı 749.000,00- TL bedelli keşidecisi ...A.Ş. olan ... Şirketi emrine keşide edilmiş çekin bankaya ibrazı üzerine ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve ...sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğuna dair şerh düşülmüş, hesapta karşılık bulunması nedeniyle de karşılıksızdır işlemi yapılmadığını, ne var ki, davalı-alacaklı tarafından müvekkili aleyhine, ... 5. İcra Dairesi’nin ...esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icra takibi başlatılmış; ayrıca ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasıyla ihtiyaten haciz talebinde bulunulmuş olduğunu, bunlardan, müvekkili şirket hesaplarına haciz uygulanması üzerine haberdar olunduğunu, müvekkilinin haciz tehdidi altında kaldığından, ... 5. İcra Dairesi’nin... Esas sayılı dosyasına konu tüm borç turarı, ihtirazı kayıtla ödenmiş, anılan icra takibi infazen kapatılmış, dosya kapsamındaki tüm hacizlerin fekkine karar verilmiş olduğunu, çek tazminatının, ancak çekin “karşılıksız” olduğunun tespiti halinde talep edilebileceğini, ödemenin haciz tehdidi altında ve ihtirazi kayıtla yapılmış olduğunu, arabuluculuk sürecinin işletilmiş olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı olmak üzere, ... 5. İcra Dairesi ... Esas sayılı takip dosyasına konu çeke istinaden davalıya ödenen 74.900,00 TL tutarındaki çek tazminatının, ödeme tarihi olan 21.05.2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatını, davalının asıl alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının, ... 5.İcra Dairesi'nin ...E sayılı icra takibine konu çekin keşidecisi olduğunu, çekin, yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmiş ancak ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından konulan ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığına ilişkin şerh düşülmüş olduğunu, çek bedelinin tahsil edilememesi nedeniyle de davacı ve bir kısım çek borçluları hakkında ... 5.İcra Dairesi'nin... E sayılı dosyasıyla kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmış olduğunu, takibin kesinleşmesi üzerine icra dosya borcu, çekin keşidecisi olan davacı tarafından ödenmiş; bu nedenle de icra dosyası infaz kaydı düşülerek kapatılmış olduğunu, davacının, çekin bedelinin ödeme yasağı nedeniyle ödenmediğini, ibraz tarihinde çek karşılığının hesapta bulunduğunu, bu nedenle de %10 çek tazminatından sorumlu olmadığını iddia ederek çek tazminatı olarak ödediği 74.900,00 TL'nin İİK 72/7 kapsamında istirdadını talep etmiş ise de davacının iddiasının yerinde olmadığını, her ne kadar çekte ödeme yasağı var ise de ibraz tarihi itibariyle banka hesabında çekin karşılığının bulunmamakta olduğunu, somut olayda da ibraz tarihi olan 30/04/2025 tarihinde çek bedelinin karşılığının bulunmadığını, zira çekin bağlı bulunduğu...Bankası ... şubesine müzekkere yazılmış; 12/11/2025 tarihli banka cevabi yazısında ise çek karşılığının bulunup bulunmadığının tespit edilemediğinin belirtilmiş olduğunu, 6102 sayılı TTK'nun 783/3 maddesinde yer alan; "Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10'unu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder" hükmü gereğince çekin keşidecisi olan davacı tarafından yapılan ödemenin, geçerli bir ödeme olup istirdatı istenemeyeceğini, sonuç olarak davacının, ibraz tarihinde çek hesabında çek bedelinin bulunduğunu ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, davacının, dava dilekçesi ekinde; ibraz tarihi olan 30/04/2025 tarihine ilişkin hesap hareketlerini gösterir hesap özeti sunmuş olduğunu, davacı tarafça sunulan hesap özetinden de ibraz tarihinde çek bedelinin banka hesabında bulunmadığının açıkça anlaşılmakta olduğunu, davacının 30/04/2025 tarihinde saat 19:19:47'de hesabında "0" TL bulunmakta olduğunu, davacının hesabına 30/04/2025 tarihinde saat 20:02:23'te ... isimli bir kişiden 12.400,00 TL gelmiş ve böylelikle günü 12.400,00 TL bakiyeyle kapamış olduğunu, çek bedelinin 30/04/2025 tarihinde banka hesabında bulunduğundan söz edebilmeleri için gün sonunda hesapta 749.000,00 TL bulunması gerektiğini, sonuç olarak çek bedelinin, ibraz tarihinde banka hesabında bulunmadığı bizzat davacının sunduğu belgelerle de ortada olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle; açılan davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ile cevap verdiği görüldü.DELİLLER VE GEREKÇE;Dava ,icra dosyasına cebri icra tehdidi altında ödendiği iddia edilen çek tazminatının istirdadı istemine ilişkindir.Uyap sisteminden entegre edilen ... 5. İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı tarafından davacının da aralarında bulunduğu borçlulara karşı 749.000,00TL asıl alacak, 8.172,31TL işlemiş faiz, 74.900,00TL çek tazminatı, 2.247,00TL komisyon olmak üzere 834.319,31TL'nin tahsili istemiyle çeke dayalı kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.Takip dayanağı ... Bankasının ... Şubesi'ne ait ... tarihli ... seri numaralı 749.000,00- TL bedelli olduğu, keşidecisinin davacı şirket olduğu, çekin davalı alacaklı tarafından 30/04/2025 tarihinde ibraz edildiği, ibraz şerhinde ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve ... sayılı kararına istinaden ödeme yapılmadığının belirtildiği, davacı tarafından 21.05.2025 tarihinde dosya borcunun haciz tehdidi altında ödendiği belirtilerek ihtirazi kayıt ile icra takip dosyasına ödendiği görülmüştür.2004 sayılı İİK'nun 72/7. Maddesine göre ;Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir. 6102 Sayılı TTK'nun 783/3. maddesine göre; "Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin KARŞILIKSIZ kalan bedelinin %10'unu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder" ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Değişik İş numaralı 20/02/2025 tarihli kararı Uyap sisteminden celp edildiğinde ; dava dışı ...'un başvurusu üzerine dava konusu çek hakkında ödeme yasağı konulduğu görülmüştür.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının icra dosyasına ihtirazi kayıtla ödeme yaptığı tarihten sonra yasal 1 yıllık süre içinde istirdat davası açtığı, ibraz kaşesinde takibe dayanak çekin ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediğinin belirtildiği , muhatap bankanın 29/01/2026 tarihli müzekkere yanıtından davacı keşidecinin ibraz tarihi olan 30/04/2025 tarihinde karşılığının olmadığının görüldüğü, TTK'nun 783/3 maddesine göre keşideci olan davacının çek tazminatından sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre hesap edilen 732-TL. maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 1.279,11-TL. harcın mahsubu ile fazla alınan 547,11-TL. harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 45.000-TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına, 5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600-TL. arabuluculuk ücretinin tamamının, davacıdan tahsiliyle hazineye irat kaydına,6-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere mahkememize hitaben yazılmış, mahkememize ya da en yakın Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile gidilebilecek İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/05/2026Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır ¸Bu evrak 5070 sayılı Yasa gereğince elektronik olarak imzalanmıştır.