Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari defterlerin basiretli tacir özeni gösterilmeden kaybedilmesi nedeniyle zayi belgesi talebini reddetti.
Özet: Ticari defter ve belgelerin, bir başka şirketin konkordato sonrası tahliyesi ve geçici muhafaza süreçlerinde yanlışlıkla atıldığı veya kaybolduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi talebiyle açılan dava; mahkeme tarafından, ileri sürülen kayıp nedenlerinin Türk Ticaret Kanunundaki mücbir sebep niteliğindeki olağanüstü ve önlenemez durumlar kapsamına girmediği, davacının basiretli tacir özenini göstermediği ve belgelerin saklanmasında kusurlu olduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.
T.C.
ANTALYA2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/501 KARAR NO : 2026/507DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : 22/05/2026KARAR TARİHİ : 02/06/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ticari defterleri ... Mah. ... Cad. No:... ... /... adresinde bulunduğunu, aynı adreste bulunan ve müvekkili şirket yöneticisi ... ... eşi .. ... . A.Ş konkordato sürecine girdiğini, hakkındaki konkordato kararının kalkması üzerine ... A.Ş'nin ticari faaliyetlerini sona erdirdiğini, bunun üzerine her iki şirket de söz konusu adresteki faaliyetlerini fiilen sonlandırdığını, müvekkili şirket yöneticesinin eşinin kendi şirketinin ticari evrak ve defterlerinin yanında müvekkili şirketin ticari evrak ve defterlerinin bir kısmını evde muhafaza etmek üzere ayırdığını bir kısmını da arkadaşlarına ait ... Sk. ..... ... /... adresinde bulunan fabrikanın üst katında emaneten bıraktıklarını, müvekkili şirket faaliyetlerine devam etmek için çalışmaya başladığında ticari defter ve belgelere ihtiyaç duyduğunu ancak kendi muhafazasına aldığı ticari evrakların olmadığını fark ettiğini, muhafaza için bırakılan ticari evrakların iş yerinin topluca tahliye edilmesi sırasında üçüncü kişiler tarafından yanlışlıkla atılması ve atılan mesaj ile olayın öğrenilmesi üzerine gerekli araştırmaların yapıldığını ancak ticari defterlere ulaşılamadığını bildirerek TTK 82/7 maddesi gereğince zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, TTK'nun 82/7 maddesinde dayalı olarak zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.TTK 82/7 de öngörülen zayi, tacirin bütün dikkat ve ihtimamı göstermesine rağmen elinde olmayan sebeplerle, saklaması gereken defter ve kayıtların mücbir sebeplere istinaden zayiidir. TTK 18/2.maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça müvekkili şirkete ait ticari defter ve belgelerin kaybedilmesine ilişkin olarak TTK 82/7 maddesinde belirtilen şekilde bir sebep ileri sürülmediği, ileri sürülen zayi nedeninin TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca olağan dışı ve önlenemez nedenlerden kaynaklanmadığı, davacının basiretli tacir gibi davranmamış olduğu ve defterlerin saklanmasında gereken özeni göstermediği, şirkete ait defterlerin zayii şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmakla talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep edene iadesine, Dair,davacının yokluğunda, dosya üzerinden yapılan incelemede karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 02/06/2026Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır