İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen Menfi Tespit Davasında, Ticari Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan Çek Üzerindeki İmzanın Sahte Olduğunun Bilirkişi Raporuyla Tespiti ve Borçsuzluk İsteminin Değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının bir icra takibine konu 32.000 TLlik çek üzerindeki imzanın sahte olduğunu ve borçlu olmadığını iddia ederek açtığı menfi tespit davasını anlatmaktadır; davalı ise ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiğini ve süresinde itiraz edilmediğini savunurken, dosyadaki grafolog bilirkişi raporu, çekteki imzanın davacının eli ürünü olmadığını tespit ederek sahtecilik iddiasını desteklemektedir.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2025/676 EsasKARAR NO :2026/305DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:18/02/2024KARAR TARİHİ:12/05/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça müvekkili aleyhine, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyasında takibe dayanak ... A.Ş.'nin 31.12.2015 tarih ... Seri numaralı 32.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak icra takibi başlattığını, takip dayanağı yaptığı çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını imzanın sahte olduğunu, icra dosyasından gönderilen tebligatlar müvekkiline ulaşmadığını, müvekkilin icra takibinden uygulanan hacizler neticesinde haricen haberdar olduğunu, mevcut durumda müvekkilinin davalıya borcu bulunmadığını ve ortada kesinleşmiş bir takip olmadığını iddia ederek; .... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. sayılı dosyasına ilişkin olarak müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı dosyasında ilk olarak davacının mernis adresine tebligat gittiğini, tebliğ şerhi evrakında "adreste tanınmıyor" ibaresi yazılıp adresten iade döndüğünü, bunun üzerine 12.09.2023 tarihli talep ile davacının mernis adresine Tebligat Kanunu m. 21/2 şerhli olarak icra/ödeme emri çıkarılması talep edildiğini, ödeme emri 21.09.2023 tarihinde davacının mernis adresinin bulunduğu yer muhtarına usule uygun olarak tebliğ edildiğini, dvacı yanın, ... A.Ş.'nin 31.12.2015 tarih ... Seri numaralı 32.000,00-TL tutarlı icra takibine konu olan çekte bulunan imzasını dava dilekçesinde davacıya ait olmadığı, senetteki imzanın sahte olduğu sebebiyle inkar ettiğini, davanın reddini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, davacının, davalı müvekkil aleyhine haksız ve kötüniyetli açmış olduğu işbu dava sebebi ile alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını karşılamak amacıyla müvekkili lehine alacağın en az %20'si oranında tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep ve beyan edilmiştir.DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı dosyası, ... A.Ş. 31/12/2025 keşide tarihli, ... seri no'lu, 32.000-TL bedelli çek aslı, ... Elektrik - A.Ş. ile davacı arasında düzenlenen ... numaralı sözleşme aslı, ... A.Ş. Bireysel müşteri sözleşmesi aslı, davacıya ait imza asılları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.Mahkememizce verilen .... Sayılı karşı görevsizlik kararının merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2025/537 E. 2025/2285 K. Sayılı kararı ile Mahkememizin yargı yolu olarak belirlendiği anlaşılmıştır.Grafolog bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "İnceleme konusu, ... A.Ş.- ... Şubesine ait, keşidecisi ..., keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31.12.2016 olan, “32.000TL-OtuzİkiBinTL” tutarlı ... seri nolu çekte, ... adına atılmış keşide imzası ile ...’e ait mevcut mukayese imzalar arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu çekte ... adına atılmış keşide imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...’ÜN ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI" şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın davalı tarafından davacı taraf aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas Sayılı dosyasından kaynaklı davacının borçlu olmadığının tespiti ve kötüniyet tazminatı isteminden ibaret olduğu anlaşılmaktadır.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından ... A.Ş.'nin 31.12.2015 tarih ... Seri numaralı 32.000,00 TL bedelli çekinin icra takibine dayanak gösterilerek ilamsız icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı çekteki imzanın davacı tarafa ait olmadığını ve sahte olduğunu, çekin kambiyo vasfında bulunmadığını, yazılı delil olmadığını, ispat yükünün davalı taraf üzerinde olduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas Sayılı dosyasından kaynaklı davacının borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davacının ödeme emrinin usulüne uygun olarak tebliğinden sonra imzaya ve borca itirazının bulunmadığını belirterek davanın reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 26/11/2024 tarihli arabuluculuk son oturum tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas Sayılı dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 24/08/2023 tarihinde 31.12.2015 tarih ... seri numaralı ... A.Ş çekinin karşılığının olmamasından dolayı alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacı/borçluya ödeme emrinin 21/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.Davalı tarafından davacı taraf aleyhine ... A.Ş.'nin 31.12.2015 tarih ... Seri numaralı 32.000,00 TL bedelli çekine dayalı olarak .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, icra takibinin kesinleştiği ve davacı tarafından borçlu olmadığının tespiti davasının açıldığı, TTK'nın 814. maddesine göre çeklerde zamanaşımı süresi üç yıl olup, böylece alacak istemine konu çekte takip tarihi itibari ile zamanaşımına uğradığı anlaşılmıştır. Bu suretle çekin kambiyo vasfını kaybettiği sabittir. Davalı taraf çekte keşideci, davacı tarafa lehtar konumunda olup davacı tarafça takip konusu çekteki imzaya itiraz edilmesi nedeniyle davacı taraftan alınan ıslak imza örnekleri, ilgili kurumdan celbedilen davacı tarafa ait imza asılları ile dava konusu çekteki imzanın karşılaştırılması suretiyle davacının eli ürünü olup olmadığı hususunda yapılan imza incelemesi sonucunda düzenlenen grafolog bilirkişi raporu ile dava konusu çekteki imzanın davacının eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olmakla, düzenlenen rapor denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun olduğundan; davacı tarafın çekteki imzaya itirazının geçerli olduğu ve çekteki imzanın davacının eli ürünü olmadığı sabit olduğundan icra takibine konu edilen çekin kambiyo vasfında ve yazılı delil başlangıcı mahiyetinde olmadığı Mahkememizce kabul edilmiştir. Davanın menfi tespit davası olması nedeniyle ispat yükü davalı/ alacaklı üzerinde olduğundan, davalı alacaklının temel ilişkiye dayalı alacağını ispat etmesi gerekmektedir. Davalı taraf cevap dilekçesi ile temel ilişkiye dayalı alacağın varlığına dair savunmalarda bulunmamış ve herhangi bir ispat vasıtası ileri sürmemiştir. Davalı taraf bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile araç satış sözleşmesini ve toplanmasını istediği delilleri belirtmiş olmakla söz konusu delillere cevap dilekçesinde dayanmadığı, savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında bulunduğu sonradan ileri sürüldüğü ve davacı tarafın muvafakati bulunmadığı anlaşılmakla reddine karar verilmiş ve taraflar arasındaki temel ilişki davalı tarafından ispat edilemediğinden davanın kabulü ile; davacının .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında davalıya; İİK 72. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine, davalının kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden ve şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜ İLE; 1-Davacının .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasında davalıya; İİK 72. Maddesi uyarınca BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,2-Koşulları oluşmadığından davacının tazminat isteminin reddine,3-Karar kesinleştiğinde davacı tarafından yatırılan teminatın iadesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.103,95-TL karar harcından peşin yatırılan 525,99-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.577,96-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.800,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL başvuru harcı ve 525,99-TL peşin harç olmak üzere toplam 953,59-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafça yapılan 763,50-TL posta giderinden ibaret toplam 763,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 8-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,9-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra yatıran tarafa re'sen iadesine,Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2026Katip ... e-imzalı* Hakim ... e-imzalı*