Bursa Bölge Adliye Mahkemesi, iptal edilen hisse devri sonrası miras paylarının tescili ve şirketin güncel ortaklık durumu tespiti talepli davanın istinaf incelemesi.
Özet: Ticaret sicil müdürlüğü, daha önce muvazaalı olduğu gerekçesiyle iptal edilen bir hisse devri sonrasında, şirketin güncel ortaklık yapısının tespiti ve tescili talebiyle dava açmış; özellikle, ölen murisin eşinin (Ayşe) mirasa konu hisselerinin akıbetinin belirsizliğini gidermeyi amaçlamıştır. İlk derece mahkemesi, eşin şirket hisselerine hiç sahip olmadığını ve hisse devrine zımnen rıza gösterdiğini belirterek davayı reddetmiş, ancak davacı kurum, önceki iptal kararının kapsamlı olduğunu ve eşin paylarının da tescil edilmesi gerektiğini vurgulayarak karara itiraz etmiştir.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.BURSABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ ...HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ...KARAR NO : ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 22/12/2021NUMARASI : ...DAVACI : ...VEKİLİ : Av....DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av.... DAVANIN KONUSU : TespitKARAR TARİHİ : 25/03/2024KARAR YAZIM TARİHİ : 29/03/2024 ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar ve 22/12/2021 tarihli kararının istinaf incelemesi neticesinde;TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ticaret sicilde kayıtlı olduğunu, ... ... vekilinin müvekkili kuruma başvurarak ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... K. sayılı ilamının yargıtay incelemesinden geçerek 18/06/2020 tarihinde kesinleştiğini, bu kararda muris ... ... ... ... 07/03/2003 tarihinde devrettiği şirket hisselerinin iptali ile miras hisseleri oranında davacılar adına tescil edildiğini, Aynur Kurtar'ın şirketteki hisselerinin tamamının ... ...,...adına mirasçılık belgesindeki paylara göre eşit olarak dağıtılmasını talep ettiğini ve bunun üzerine müvekkili kurum tarafından hükme uygun olarak tescilin tamamlandığını, ancak daha sonra murisin eşi ... ... miras paylarının 4 payına sahip olduğunu ve 13/07/2012 tarihinde vefat ettiğinin kurumca tespit edildiğini, bunun üzerine kurum tarafından davalı şirketin ve yetkilisinin, ...in veraset ilamını çıkartarak şirketin son ortaklık durumunun tescilinin yaptırılması için tescile davet edildiğini ancak davalı tarafça ilgili mahkeme kararı yönünden Anayasa mahkemesine müracaat edildiği belirtilerek tescil işlemini gerçekleştirmediklerini, TTK nun 598. Maddesi ve TTK.nun 33. Maddeleri gereğince ... verasetinin çıkartılarak son ortaklık durumunun tespiti ile sicilde tescil ve ilanını talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, müteveffa .....r'a 07/03/2003 tarihinde devrettiği şirket hisseleri devrinin iptaline ilişkin karar üzerine mirasçılık belgesindeki hisseler oranında tescil edildiğini, mahkeme kararında davacılar adına tescile karar verildiğini, yapılan tescilin doğru olduğunu, ancak mahkeme kararının davacılar ile sınırlı olmak üzere uygulanabileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; muvazaalı olması nedeniyle iptal edilen 06/03/2003 tarihli hisse devir sözleşmesinin iptali için onun ölümünden sonra çocuklarının bir kısmı tarafından dava açılmış ise de, murisin eşi ... tarafından açılmış bir dava bulunmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesi kararının da davacılar yönünden verildiği, ...'in hisse devrinin iptali için açmış olduğu bir dava olmadığından,kendi payına düşen kısmın çocuklarından Aynur'a devrine rızası olduğunu kabul etmek gerektiği, Neticeten ... in davalı şirkette ne mahkeme kararıyla nede veraseten hiçbir zaman hissedar olmadığı, bu nedenle davacı kurumun davalı şirketi tescile davet etmesinin usulsüz olduğu gerekçesi ile "davanın reddine" karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesindeki olgular tekrar edilerek, mahkeme kararı ile ...arasındaki noter işlemi muvazaalı olduğu için sadece davacılar yönünden değil tamamen iptal edildiğini, bu iptalden kaynaklı olarak murisin hissesinin 1/4üne sahip eski eşi ...'e ait bir kısım hisselere dair tescil işlemi yapılmamış durumda olduğunu, Müvekkili kurumca bu nedenlerle, muris ... de miras paylarının 4 payına sahip olan fakat vefat etmiş olan ...'in veraset ilamının çıkartılması suretiyle bu davalı şirket tescile davet edildiğini, muvazaalı bir noter işleminin söz konusu olduğunu, bu nedenle iptal edilmiş işlem nedeniyle bir kısım payların ...a ait olmadığının açık olmasına rağmen "kendi payına düşen kısmın çocuklarından Aynur'a devrine rızası olduğunu kabul etmek gerekmiştir." şeklinde hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili Kurumun mevzuat gereği tescile davette bulunmak ve gerekmesi halinde Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmakla yükümlü olduğunu, müvekkilikurum nezdinde kayıtlı olan şirketin hisselerinin bir kısmının akıbetinin belirlenmesi yönünde haklı gerekçelerle huzurdaki davayı açtığını, açıklanan nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve nihayeten davanın kabulü ile davalı şirketin güncel ortaklık durumunun tespiti ile Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğüne tesciline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dava, ...'in vefatı nedeniyle verasetinin çıkartılarak son ortaklık durumunun tesbiti ile Ticaret Sicil müdürlüğünce tescil ve ilanına karar verilmesi talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Tescile davet ve ceza başlıklı; TTK’nın 33. maddesine göre, tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32'nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. (2)Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır. (3)Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder. Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz. Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 36. Maddesine göre, tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir. (2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir. (3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır. (4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.Türk Ticaret Kanunu'nun 598. maddesinin 1. ve 2. Fıkrası gereği; "Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur." "Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete, iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir". Somut olayda, davalı şirket ... Otomotiv-makina ve Yan Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ile ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kayıtlı olarak ticari faaliyet yürütmekte iken, davalı şirket ortaklarından ... in şirketteki 1/3 hissesini kızı ... 'a noterde düzenlenen 07/03/2003 tarihli hisse devir sözleşmesi ile devrettiği,... in 06/09/2011 tarihinde vefat ettiği, mirasçıları olan R...arafından ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine açılan "muavazaa nedeniyle şirket hisse devrinin iptali ve tescil-tenkis" davasının davacılar lehine karara çıktığı ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...K. Nolu dosyasında muris ...n ... 12. Noterliğinin 07.03.2003 tarih ve ... yevmiye no ile devrettiği ve 11.03.2003 tarihinde tescil edilen hisse devri işleminin iptali ile miras hisseleri oranında davacılar adına tesciline karar verildiği, verilen kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesince 09.10.2018 tarih 2016/12899 E., 2018/6146 K. numarası ile onanarak kesinleştiği, Bu karar üzerine ... vekili tarafından Ticaret Sicil Müdürlüğüne müracaat edildiği ve kurulan hükme uygun olarak 23.09.2020 tarihinde kurum tarafından tescil işlemlerinin tamamlandığı anlaşılmıştır.Davacı kurum murisin eşi ...im'in, miras paylarının 4 payına sahip olduğunu, ayrıc... 13.07.2012 tarihinde vefat ettiğinin tespiti üzerine ,davalı şirket ... Otomotiv- Makina ve Yan Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ve şirket müdürü Mehmet Kurtar'a gönderdiği yazılı bildirim ile ,...'in verasetinin de çıkartılarak şirketin son ortaklık durumunun tescilinin yaptırılmasını, yaptırılamıyorsa yaptırılmama nedenlerinin açık ve anlaşılır şekilde yazılı olarak bildirilmesi için tescil davetinde bulunduğu, davalı şirket tarafından tescil talebinde bulunulmadığından TTK nun 33 ve 598 . Maddeleri gereğince kurumca son ortaklık durumunun tespiti ve tescil talebinde bulunulmuştur.Şirket ortağı muris... in yaptığı hisse devir işleminin onun ölümünden sonra çocukları ... tarafından muvazaalı olduğu iddasıyla hisse devrinin iptali için ... 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Karar sayılı dosyasında açılan dava sonucunda, hisse devir işleminin iptali ile miras payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmiş, ... tarafından dava açılmadığı ve ...'in şirkette usulüne uygun olarak tescil edilmiş hissedarlığı bulunmamaktadır. Somut olayda davacı tarafça talep edilen ... in verasetinin çıkartılarak şirketteki son ortaklık durumunun tespiti ile tescili istemine yönelik olan iş bu re'sen tescil davasının gerek TTK'nın 33. maddesi hükmü kapsamında gerekse diğer mevzuata göre yasal dayanağı bulunmamaktadır (Benzer yönde Yargıtay 11. H.D.'nin 08/03/2023 tarih, 2021/6694 Esas, 2023/1413 Karar sayılı ilamı).Bu itibarla mahkemece, davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta olup davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gerekli 427,60TL istinaf karar harcından peşin alınan 80,70TL'nin mahsubu ile bakiye 346,90TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde davacıya iadesine, 4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/03/2024 ...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır ...Üye*...¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır