Tarafların tacir olmaması nedeniyle 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin, çekten kaynaklanan itirazın iptali davasında görevsizlik kararı vermesi.
Özet: Bu dava, süresinde ibraz edilmeyerek kambiyo vasfını yitirmiş, 1.500.000 TL bedelli bir çeke dayalı ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılmış olup; mahkeme, tarafların tacir olmadıklarını ve uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenmediğini tespit ederek, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna hükmetmiş ve kendi görevsizliği nedeniyle davayı dava şartı yokluğundan usulden reddetmiştir.
T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/287 EsasKARAR NO : 2026/302 HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... ...VEKİLİ : Av. ... .... DAVALI : ... ...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 03/04/2026KARAR TARİHİ : 16/04/2026KARAR YAZIM TARİHİ : 16/04/2026Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili tarafından davalı aleyhine .... .... .... E. sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, takibe dayanak alacağın, 15/11/2024 vadeli 1.500.000,00-TL bedelli çeke dayandığını, davalı tarafından takip öncesinde 350.000,00-TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin müvekkilince mahsup edildiğini, söz konusu çekin, yasal ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediğini, bu nedenle kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapılmadığını, genel haciz yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı borçlunun, icra takibine haksız şekilde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, oysa borcun mevcut olduğunu, ödenmediğini, davalının salt takibini sürüncemede bırakmak amacıyla yaptığı itirazın kötü niyetli olduğunu, tüm bu nedenlerle, davalının .... ... .... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, davalının haksız itirazı nedeniyle alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP :Usul ekonomisi gereği davalıya tebligat çıkarılmamıştır.DELİLLER:Vergi dairesinden ve Ticaret Sicil Müdürlüğünden tarafların tacir olup olmadığı hususları araştırılmış, verilen cevaplarda tacir olmadıkları anlaşılmıştır.MAHKEMEMİZİN GÖREVİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava, süresinde ibraz edilmeyerek kambiyo vasfını yitirmiş çeke dayanarak başlatılmış icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf çekin kambiyo vasfında yitirdiğini beyan ederek senedin kambiyo vasfına dayanma iddiasında olmayıp senedin kambiyo vasfında olup olmaması uyuşmazlık konusu değildir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı hususlarına ilişkindir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülmesi için her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olması veya tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Ticaret Kanununda düzenlenen hususlardan doğması veya özel kanunularda davaya ticaret mahkemesinde bakılacağının belirtilmesi gerekir.İlgili Vergi Dairesi Müdürlüğü ve Ticaret Odası'na müzekkere yazılmış verilen cevabi yazılarda tarafların tacir olmadığı anlaşılmıştır. Davamızın tarafları gerçek kişi olup Türk Ticaret Kanununa göre tacir sınıfında değildir. Davada takibe dayanak senedin kambiyo vasfına da dayanılmamakta bu yönde bir değerlendirme yapılmasını gerektirmemektedir. Dava alacak davası olup ticaret kanununda da düzenlenmemiştir. (Aynı yönde, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 21.11.2018 tarih 2018/188 E ve 2018/5966 K sayılı ilamı, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 17.12.2015 tarih 2015/14749 E ve 2015/12725 K sayılı ilamı, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 01.06.2017 tarih 2016/2345 E ve 2017/6774 K sayılı ilamı)Neticede yukarıda açıklanan nedenlerle davaya genel mahkemelerde bakılması gerektiği ve Asliye Hukuk mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;1-Taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında yargılama yapmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli bulunduğundan HMK'nın 114/c maddesi gereğince mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE ,2-HMK 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan, anılan yasanın 115/2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine,3-Kararın taraflarca kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde, kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ...NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,4-Yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece dikkate alınmasına,Dair, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2026 Katip ... ⌞ e-imzalıdır⌝ Hakim ... ⌞ e-imzalıdır⌝ *