Haksız Eylemden Kaynaklanan İhlalli Geçiş Ücreti ve Cezası Alacaklarına İlişkin İtirazın İptali ile İcra Takibinin Devamı ve İcra İnkar Tazminatı Talebi Davası
Özet: Bu itirazın iptali davası, davacı şirketin, Mart 2022 ile Aralık 2024 tarihleri arasında davalı şirkete ait araçlar tarafından ücret ödenmeksizin yapılan çok sayıda ihlalli geçişten kaynaklanan geçiş ücretleri ve yasal dört katı gecikme cezası alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın kaldırılması istemiyle açılmıştır. Zorunlu arabuluculuk sürecinin anlaşmazlıkla sonuçlanmasının ardından görülen davada, davacı, icra takibinin faizlerin mevzuattaki değişikliklere göre kademeli olarak hesaplanarak devamına ve davalı aleyhine en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ederken, bilirkişi raporu ihlalli geçişleri ve talep edilen borç miktarını destekler niteliktedir.

T.C.

İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/709 Esas
KARAR NO : 2026/346
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 24/09/2025
KARAR TARİHİ : 03/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "... Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütülmektedir. Davalı borçluya ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçlar ile 30.03.2022-18.12.2024 tarihlerinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapılmıştır.Müvekkil Şirketçe; Davalı-Borçlu aleyhine ... 12. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla tarihinde icra takibi başlatılmış olup, davalı borçluya ödeme emri tebliğ edilmiştir. Davalı-borçlunun icra takibine konu faize, faiz oranına, borcun tüm ferilerine yönelik itirazları da mesnetsizdir. Söz konusu yasa maddesi gereğince; arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebilmektedir. Ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı, 3095 sayılı Yasa'nın 2. maddesi hükmüne göre değişken bir özellik taşımaktadır. İik md.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluşmuş olup, davalı- borçlu şirket aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. Zorunlu dava şartı olarak istanbul arabuluculuk bürosunun ... büro dosya nolu ve ... arabuluculuk dosya nolu dosyasının Anlaşamama ile sonlanmış olması nedeniyle huzurdaki açılan davamızın kabulü ile;
davalı- borçlunun ... 12. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile ,
takibin “7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında geçiş ücretine uygulanan “dört katı tutar” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya tahmiline karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı tarafa usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:
... 12. İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası, ihlalli geçiş listesi, Provizyon sorgularını içeren tablo, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...., ... plakalı araçların sicil kaydı, 14/01/2026 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Bilirkişiden alınan 14/01/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 'Davacı ... Şirketi ile Davalı ... Şirketi arasında itirazın iptali davası ile ilgili olarak dava dosyası ve belgelerin tarafımca incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda; :... plakalı araçların davalı ... Şirketi'i adına kayıtlı olduğu dönem içerisinde geçiş ihlallerinin olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, dosya içerisinde davalıya ait aracın ihlali geçiş ücretlerinin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, raporun 2.2. bölümünde hesaplandığı üzere ihlali geçiş ücretleri ile 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi 5 inci fıkrası gereğince 4 kat uygulanan ceza tutarlarının toplamının 16.720,00 TL olduğu, ... 12.İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 12.05.2025 tarihli talep ile icra takibi başlatıldığı, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan aşağıda hesaplandığı üzere toplam 20.767,06 TL (asıl alacak faiz KDV) alacaklı olduğu, asıl alacak tutarı (geçiş ücreti ceza) : 16.720,00 TL, işlenmiş faiz tutarı :3.372,55 TL, kdv (işlenmiş faiz x 220) :674.51 TL, toplam alacak :20.767,06 TL davacı tarafından mahkemeden talep edilen tutar 20.956,25 TL olup, raporumuzda belirtilen faiz hesaplama tablosuna göre toplam alacak 20.767,06 TL hesaplanmıştır..' rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava ihlalli geçiş talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır .
Mahkememizce ... 12.İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Şirketi tarafından, borçlu ... Şirketi aleyhine 16.720,00TL asıl alacak, 3.530,23TL faiz, 706,02TL KDV olmak üzere toplam 20.956,25TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %20 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Anayasa Mahkemesinin ...Esas- ...Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adil yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.
Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.
6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.
Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.
6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E...Karar sayılı kararında "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.
6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. On katı oranında ceza alınacağı ise Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerekir. Yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz. Bu nedenle tebligata gerek yoktur. ( Bursa BAM 5 HD ... Esas- ... Karar)
Somut olayda, davalıya ait araçlar ile davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş gerçekleştirildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, geçiş esnasında ödeme olmadığında ve OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu gibi ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından takibe konu olan ihlalli geçişlerin davalı tarafın sunduğu hesap hareketleri içerisinde yer almadığının tespit edildiği, buna göre ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının da ödenmediği itibar edilen bilirkişi raporundan davalının davacıya asıl alacak tutarı (geçiş ücreti ceza) : 16.720,00 TL, işlenmiş faiz tutarı :3.372,55 TL, kdv (işlenmiş faiz x 220) :674.51 TL, toplam alacak :20.767,06 TL borcu olduğunun tespit edildiği , 6001 sayılı Yasa gereğince ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrütün gerçekleştiği, ayrıca bir temerrüt ihtarına gerek bulunmadığı, bu nedenle geçiş ücreti ve para cezası üzerinden işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 24. maddesinin (c) bendinde "Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler" matraha dahil olan unsurlar olarak belirlenmiş olduğundan işlemiş faiz için KDV isteminin de yerinde olduğu anlaşılmakla itirazın kısmen iptaline alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olması nedeniyle hüküm altına alınan alacağın taktiren %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davalı yanın ... 12.İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasına borçlu davalı tarafından 16.720,00TL asıl alacak 3.372,55TL işlemiş faiz, 674,51TL KDV olmak üzere toplam 20.767,06TL alacağı yönelik itirazın iptali ile, 16.720,00TL alacağı takip tarihinden değişen oranlarda işletilecek avans faizi uygulanarak devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Kabul edilen asıl alacağın %20'si olan 3.344,00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.418,59TL harçtan peşin alınan 615,40TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 104,78TL harçların toplamı olan 720,18TL'nin mahsup edilerek bakiye 698,41TL harcın davalıdan müteselsilen ve müştereken alınarak hazineye irat kaydına,
4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 41,53TL'sinden davacı tarafın, 4.558,47TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 615,40TL peşin harç, 615,40TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.230,80TL yargılama giderinden kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.219,69TL'nin davalıdan müteselsilen ve müştereken alınarak davacıya verilmesine, bakiye 11,11TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan davanın kabul edilen 20.767,06TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi gereği takdir olunan 20.767,06TL'nin davalıdan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafından yapılan 75,00TL tebligat, posta gideri ile 8.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.075,00TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 8.002,10TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,72,90TL bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Davacı vekilinin yüzene karşı davalı vekilinin yokluğunda miktar bakımından kesin olarak karar verildi. 03/06/2026
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır