2942 sayılı Kanuna göre kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, bozma sonrası yargılamada arsa ve yapıya uygulanan emsal ve birim fiyatı değerleme yönteminde isabetsizlik bulunmadığına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili istemli davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararı, bilirkişi raporundaki değerleme yöntemindeki eksiklikler nedeniyle daha önce bozulmuş; bozma sonrası yeniden oluşturulan bilirkişi kurulu marifetiyle yapılan keşif ve hazırlanan yeni rapora göre davanın tekrar kabul edilmesi üzerine, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin yüksek olduğu yönündeki temyiz başvurusu incelenmiş ve arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması, yapıya ise resmi birim fiyatları esas alınarak yapılan değer tespitinde usule aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/53 Esas, 2025/255 KararKARAR : KabulTaraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 77 65... parsel sayılı taşınmazın 3 numaralı bağımsız bölümünün kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 13.04.2023 tarihli ve 2022/366 Esas, 2023/296 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin 14.12.2023 tarihli ve 2023/1945 Esas, 2023/3263 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla doğru olduğu gibi üzerindeki yapıya aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği buna karşın hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın ve emsal taşınmazın imar parseli olarak kabul edilmesi doğru ise de tespit edilen değerinden düzenleme ortaklık payı düşülmeden hesap yapılması gerektiği gözetilmeden yazılı gerekçelerle denkleştirmeden bahsedilerek düzenleme ortaklık payı düşülerek değer biçilmek suretiyle hesap yapan rapor inandırıcı ve hüküm kurmaya elverişli olmadığından taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre davacı idarenin usuli kazanılmış hakkı da gözetilerek hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirdiğinden İlk Derece Mahkemesi kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun 2942 sayılı Kanun hükümlerine uygun değerlendirmeler içermediğini, taşınmaz bedelinin yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 77 65... parsel sayılı taşınmazın 3 numaralı bağımsız bölümüne emsal karşılaştırması yapılarak üzerindeki yapıya ise resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı idare vekilinin ileri sürdüğü temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,23.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.